ACHTERGRONDtoekomst van het reizen

Na elke reis in quarantaine, is dat de toekomst?

In Hotel Skypark Myeongdong II in Seoul zitten 78 reizigers twee weken in quarantaine. Pas daarna mogen ze het land in.Beeld Woohae Cho

Wie naar Zuid-Korea reist, moet bij aankomst twee weken in quarantaine en krijgt een gps-tracker. Is dit overal de toekomst?

Tientallen keren was wijnhandelaar Jac Damen al van Nederland naar Seoul gevlogen, maar dit had hij nog niet meegemaakt. Toen hij de dag voor Pasen arriveerde, werd hij na een verplichte coronatest door de politie naar een regeringscomplex gebracht, twee uur rijden van de luchthaven. Daar kreeg hij een kamer toegewezen, met een uitrolbaar matrasje en een koude maaltijd. De volgende ochtend klopte een man aan, van top tot teen gehuld in beschermende kleding. Die had goed nieuws: Damens coronatest was, net als die van zijn medepassagiers, negatief. Eenmaal terug op de luchthaven zou een bus klaarstaan om hem naar huis te brengen.

De verplichte veertiendaagse quarantaine kon beginnen.

De 71-jarige Nederlander, die bijna 16 jaar in Seoul woont, moest een app installeren en daarop tweemaal daags zijn temperatuur en eventuele symptomen vermelden. Ook moest hij zich thuis in een aparte kamer isoleren, gescheiden van de rest van het gezin. Zijn afval diende hij vanwege mogelijk besmettingsgevaar in een speciale zak te bewaren. En het belangrijkste: onder geen beding mocht hij zijn huis verlaten. ‘Diegenen die weigeren de app te installeren of de quarantaine verbreken, zullen onmiddellijk worden gedeporteerd’, stond er in de quarantaine-instructies.

De standaard

Liften van een ‘coronahotel’ in Seoul worden grondig gereinigd.Beeld Woohae Cho

Wordt deze aankomstprocedure wereldwijd de standaard, nu landen zinnen op maatregelen om zich blijvend te beschermen tegen nieuwe coronabesmettingen? Dat zou betekenen dat het virus een nog grotere impact heeft op het reizen dan de aanslagen van 11 september 2001. Sindsdien zijn de veiligheidseisen flink aangescherpt, onder meer met de invoering van vingerafdrukregistratie. Het detecteren van reizigers met het coronavirus vergt een nog veel verdergaande controle.

In Zuid-Korea kunnen we nu al zien hoe dat gaat. Het is een van de weinige landen waar vliegtuigpassagiers uit vrijwel alle landen welkom zijn. Omdat nieuwe coronagevallen nu nog voornamelijk uit het buitenland komen – vaak Koreanen die terugkomen uit Europa of de Verenigde Staten – is de verdediging vooral gericht op reizigers.

Om die toe te kunnen laten, is één ding onontbeerlijk: toezicht. Toen de controle in Zuid-Korea nog niet zo streng was, lapte menigeen de quarantaine aan zijn laars. Daarom krijgt iedere inkomende reiziger – Koreanen en buitenlanders – nu een controleur toegewezen.

‘Hallo, ik ben Kim Hak-jong en ik ben de komende twee weken uw contactpersoon’, sms’te de controleur aan Damen op zijn eerste isolatiedag. ‘Hoe gaat het nu met u?’

Kim Hak-jong controleert of reizigers zich aan de quarantaineregels houden. Hij belt, sms’t en brengt verrassingsbezoeken.Beeld Woohae Cho

38 duizend reizigers

De 54-jarige Kim is hoofd van de afdeling ruimtelijke ordening in het stadsdeel Yeongdeungpo in Seoul. Omdat de Zuid-Koreaanse GGD momenteel niet genoeg mankracht heeft om de 38 duizend geïsoleerde reizigers te controleren, springen lokale ambtenaren bij.

‘Ik moest twee keer per dag telefonisch of per sms checken hoe het met hem ging’, vertelt Kim. ‘En aan het eind van de dag stuurde ik door wat hij op de app had ingevuld over zijn gezondheid.’

De quarantaine-app bevat ook een gps-tracker, waarmee de ambtenaar kon zien waar de wijnhandelaar was. Omdat het mogelijk is de detectie te omzeilen door je telefoon thuis te laten, legde hij ook verrassingsbezoeken af. ‘Dan stond hij in de hal, op een meter of drie van de deur’, zegt Damen. ‘Hij groette even en dan was hij weer vertrokken.’ 

Van de landen die werken met een quarantaineverplichting, is Zuid-Korea nog niet eens het strengst. Zo krijgen reizigers bij aankomst in Hongkong een elektronische armband aangemeten, zodat de autoriteiten hen in de gaten kunnen houden. In Vietnam moeten passagiers na aankomst twee weken in overheidsbarakken verblijven.

Overlevingspakket

Reizigers mogen met niemand in contact komen, ook niet als ze niets mankeren. Eten wordt in coronahotels voor de deur gezet.Beeld Woohae Cho

De Koreaanse autoriteiten bieden ook actief hulp. Zo kreeg de Nederlander bij aanvang van zijn isolatieperiode een ‘overlevingspakket’ opgestuurd, met onder meer 30 wc-rollen, 9 liter water, 4 kilo rijst, 8 kant-en-klaarmaaltijden en 16 pakjes zeewierbladeren. Voor buitenlanders die geen woning in Zuid-Korea hebben of voor Koreanen die zich thuis niet kunnen of willen isoleren, zijn speciale hotels aangewezen. Voor deze coronahotels geldt een vast tarief en er is standaard een verpleegster aanwezig.

Dat de quarantainecontrole een vergaande inbreuk op de bewegingsvrijheid en privacy vormt, is zonneklaar. Toch meent Kim dat het middel acceptabel is. ‘De pandemie is nu eenmaal uniek. Dit is nodig om de reizigers en Zuid-Koreanen te beschermen. Maar als we het virus hebben verslagen, moeten we er weer mee stoppen.’

De vraag is of dat kan. Het beleid is er in veel landen, waaronder Nederland, op gericht om het virus af te remmen, niet uit te bannen. Reizigers uit die landen die ‘veilige’ landen willen bezoeken, zullen dus de komende maanden (of jaren) rekening moeten houden met de verplichte quarantaine.

Coronapaspoort

Voor ex-coronapatiënten is er meer hoop. Die kunnen met een test aantonen dat ze antistoffen tegen het virus hebben opgebouwd. Verschillende landen denken na over de introductie van een soort coronapaspoort waarmee reisbelemmeringen worden opgeheven, al zijn er geen garanties dat ex-patiënten volledig immuun zijn.

Tegelijkertijd wordt er ook voorzichtig geëxperimenteerd met andere, minder invasieve controlemechanismen. Het gaat vooral om zakenreizen tussen ‘veilige’ landen die het virus onder controle hebben, zoals bijvoorbeeld China, Taiwan, Hongkong, Nieuw-Zeeland en Australië. Zo laat China inmiddels weer Zuid-Koreaanse zakenlieden toe in een aantal regio’s en steden, mits ze met een overheidscertificaat kunnen aantonen dat ze virusvrij zijn. Eenmaal in China zullen ze nog een keer worden getest, maar daarna kunnen ze zich vrij bewegen.

Deze week maakten Australië en Nieuw-Zeeland zelfs bekend dat ze ­onderling reizen willen gaan toestaan zonder een verplichte quarantaine. Dat moet ook gaan gelden voor toeristen, ­onder wie Australiërs die vanaf juni ­willen gaan skiën in Nieuw-Zeeland. De precieze details zijn nog niet duidelijk, maar het plan geeft hoop voor reislustigen in andere ‘veilige’ landen.

Wie 14 dagen in quarantaine moet, krijgt een overlevingspakket.Beeld WOOHAE CHO

Voor wijnimporteur Damen gloort de volgende periode van isolatie alweer aan de horizon, want in de zomer moet hij naar Nederland voor een heupoperatie. ‘Dan doe ik nog maar eens twee weken quarantaine’, zegt Damen, die benadrukt dat de ervaring voor hem meeviel. ‘Wij hebben een leuk appartement, zonnig en ruim. En ik heb mijn kantoor aan huis, waardoor ik gewoon kon werken.’ Voor veel anderen is het vooruitzicht minder prettig, weet hij. ‘Wij hebben zeker sinds februari geen klanten uit het buitenland meer op bezoek gehad.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden