Na één week staat de teller op 200 kruisraketten

Na één week operatie Odyssey Dawn kunnen de coalitielanden enkele indrukwekkende prestaties voorleggen. Met 350 vliegtuigen hebben ze meer dan 580 vluchten boven Libië uitgevoerd, en ruim 200 Tomahawk-kruisraketten afgevuurd.

AMSTERDAM - Is de missie in Libië daarmee ook succesvol? Verloopt Odyssey Dawn volgens plan? Komt de coalitie dichter bij haar doel? Het antwoord daarop hangt vooral af van wat je als doel van de missie beschouwt.


Is de doelstelling beperkt tot het instellen van een no-flyzone boven Libië, zoals de NAVO het ziet, dan verliep Odyssey Dawn in de eerste week voorspoedig. In zeven dagen tijd - eigenlijk vooral nachten - zijn grote delen van Kadhafi's luchthavens, luchtafweer, brandstofdepots en commandocentra vernietigd. Ook mobiele luchtdoelraketten werden deels onschadelijk gemaakt.


'Het Libische luchtruim is onder controle', meldde de Franse admiraal Edouard Guillaud vrijdag. Toen donderdag een Libische bommenwerper opsteeg in de door Kadhafi gecontroleerde stad Misrata, werd hij meteen neergehaald. Ook vrijdag werd in Misrata een Libisch vliegtuig vlak na landing uitgeschakeld.


Wordt de doelstelling uitgebreid tot de bescherming van de Libische burgers, zoals in VN-resolutie 1973 is bepaald, dan is het succes minder onverdeeld. De burgers in het oostelijke rebellenbolwerk Benghazi ontsnapten dankzij Odyssey Dawn aan de wraak van Kadhafi's troepen.


Maar in Ajdabiya, 150 kilometer westelijker, lag de burgerbevolking gisteren nog steeds onder vuur. Volgens het Internationale Rode Kruis sloegen steeds meer inwoners op de vlucht. Franse en Britse bombardementen op Libische tanks, donderdag en vrijdag, konden daar niets aan verhelpen.


In Misrata had de missie aanvankelijk meer effect. Woensdag trokken Kadhafi's tanks zich terug na een luchtaanval door de coalitie. Maar donderdag rolden ze de stad weer binnen. Sluipschutters zaaiden vrijdag terreur in de stad, en lokale ziekenhuizen werden overspoeld met gewonden en doden.


Kijk je naar het ongeschreven doel van de missie - de omverwerping van Kadhafi - dan zijn de coalitielanden er nog lang niet. De Libische opstandelingen hebben door hun slechte organisatie en bewapening amper weten te profiteren van de no-flyzone. Na de bliksemstart van Odyssey Dawn, vorige week zaterdag, rukten ze meteen op van Benghazi naar Ajdabiya. Maar daar stokt hun aanval nu al een week.


Het lijkt onwaarschijnlijk dat de opstandelingen Kadhafi op eigen kracht ten val kunnen brengen. Voor een regimewissel zullen dus meer aanvallen op gronddoelen nodig zijn, eventueel zelfs de bewapening van de rebellen of de inzet van grondtroepen. Maar gezien de politieke problemen rond de missie, ligt dat erg moeilijk.


Politiek gezien is de missie immers nog steeds niet in rustig vaarwater. Na vier dagen discussie werd donderdag besloten tot een dubbele commandostructuur: de NAVO voor de no-flyzone, een gelegenheidscoalitie voor de bombardementen op gronddoelen. Die structuur, nodig om Duitsland, Turkije en de Arabische Liga aan boord te houden, is omslachtig en weinig efficiënt.


Vrijdag werd al geopperd dat de missie misschien niet zo snel voorbij zal zijn. 'Ik betwijfel of het in dagen kan', zei admiraal Guillaud. 'Ik denk dat het weken zullen worden. Ik hoop dat het geen maanden zijn.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden