Nieuws

Na een harde campagne kiezen de Peruanen zondag hun president: de kampioen van de vrije markt of toch de armoedebestrijder?

De Peruanen hebben zondag echt wat te kiezen bij de tweede ronde van de presidentsverkiezingen: tussen de hard rechtse dictatorsdochter Keiko Fujimori en de socialistische oud vakbondsman Pedro Castillo.

De rechtse presidentskandidaat Keiko Fujimori op campagne in de Peruaanse hoofdstad Lima.  Beeld Sebastian Castaneda / Reuters
De rechtse presidentskandidaat Keiko Fujimori op campagne in de Peruaanse hoofdstad Lima.Beeld Sebastian Castaneda / Reuters

Grotere tegenpolen dan Keiko Fujimori en Pedro Castillo zijn haast niet denkbaar. Een van hen wordt zondag verkozen tot president van Peru. De rechtse Fujimori, dochter van de omstreden oud-dictator Alberto Fujimori, staat voor gevestigde belangen, een vrije markt en een hard veiligheidsbeleid. De linkse Castillo, schoolmeester en vakbondsleider, voert campagne met de slogan: ‘Geen armen meer in een rijk land.’

In de eerste ronde had de bevolking van 33 miljoen de keuze tussen 18 presidentskandidaten. Castillo en Fujimori riepen de minste weerzin op, ze kregen respectievelijk 19 en 13 procent van de stemmen. De campagne speelt zich sindsdien af langs klasselijnen: stedelijk en welvarend tegenover landelijk en arm. De tweederde van de Peruanen die anders stemde, moet zich voegen naar deze alles-of-niets-keuze.

Vader in de cel

Fujimori, wier achternaam dankzij haar vader gelijkstaat aan hard rechts, was ook kandidaat in 2011 en 2016. Haar vader zit een gevangenisstraf van 25 jaar uit wegens corruptie en mensenrechtenschendingen. Tussen 1990 en 2000 vocht hij een bloedige strijd uit met de maoïstische guerrillabeweging Lichtend Pad. Tienduizenden mensen kwamen daarbij om. Zijn naam werd een stroming, het fujimorismo, met steekwoorden als vrije markt, autoritair, sociaal-conservatief, fel gekant tegen alles wat links is.

Ook tegen Keiko Fujimori lopen rechtszaken. Ze zou in haar voorgaande campagnes miljoenen aan illegaal geld hebben opgestreken. Haar partij Fuerza Popular wordt ervan verdacht een criminele organisatie te zijn. De aantijgingen zijn volgens haar politiek gemotiveerd. Ze heeft gesuggereerd dat ze haar vader amnestie zou verlenen als ze president wordt, maar stelde tegelijkertijd dat ze de rechtsstaat zou respecteren.

De linkse presidentskandidaat Pedro Castillo omringd door aanhangers op de laatste dag van zijn campagne voor de verkiezingen van zondag.   Beeld Ricardo Moreiro / Getty Images
De linkse presidentskandidaat Pedro Castillo omringd door aanhangers op de laatste dag van zijn campagne voor de verkiezingen van zondag.Beeld Ricardo Moreiro / Getty Images

Castillo was voor de gevestigde orde een grote verrassing. Onder de arme bevolking in het Andesgebergte was hij geliefd vanwege zijn vakbondsstrijd, maar in de hoofdstad Lima had tot deze verkiezingen nog niemand van hem gehoord. Hij komt uit de Cajamarca-regio hoog in de Andes. De streek staat bekend om haar winstgevende goudmijnbouw, waar de lokale bevolking overigens amper van profiteert. Het is een van de sectoren die Castillo flink wil belasten als hij president wordt.

In een poging een breder publiek aan te spreken, heeft de linkse kandidaat zijn socialistische retoriek in de loop van de campagne wat afgezwakt. Fujimori probeerde op haar beurt de onderklasse te verleiden door tijdens bijeenkomsten voedsel uit te delen. Desondanks zijn de verkiezingen verworden tot een hard moddergevecht. Daarin wordt vooral Castillo door de aanhangers van Fujimori aangevallen als een communist die het investeringsklimaat en de open economie van Peru te grabbel zou gooien. Spotjes en posters waarschuwen voor Venezolaanse en Cubaanse toestanden.

Geweld

Twee weken geleden werd Peru zelfs opgeschrikt door ogenschijnlijk politiek geweld. In de centraal gelegen tropische regio Junín werden zestien mensen gedood. Pamfletten bij het bloedbad linkten de aanslag aan Lichtend Pad, de beweging die na het presidentschap van Fujimori’s vader de politieke strijd leek te hebben opgegeven. Of de maoïsten werkelijk terug zijn is de vraag, maar het geweld speelde vooral Fujimori met haar gehamer op veiligheid in de kaart. Castillo moest zich verdedigen tegen beschuldigingen dat hij banden zou hebben met de linkse guerrilla.

Schrijver en Nobelprijswinnaar Mario Vargas Llosa schaart zich achter de dochter van de man die hem in 1990 versloeg. Zij is in deze tweestrijd ‘het minste kwaad’ tegenover het communistische gevaar van Castillo, stelde Vargas Llosa. De kandidaten gaan in de peilingen vrijwel gelijk op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden