Nieuws Rutte en het bedrijfsleven

Na echec dividendbelasting voeden Ruttes stille gasten uit het bedrijfsleven de achterdocht

De strijd om de beeldvorming rond de dividendbelasting is nog niet gestreden. Want naar wie gaat het geld nu toe? De premier, de oppositie en de coalitiepartijen hebben hun eigen belangen.

Rutte ontvangt topmannen uit het bedrijfsleven in het Catshuis. Beeld ANP

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Een jaar geleden was dit een onschuldig tafereel geweest: Mark Rutte die op het Catshuis vertegenwoordigers van de grote bedrijven ontvangt.

De combinatie heeft zijn onschuld verloren. Dat Rutte nog geen week na de bekendmaking dat de afschaffing van de dividendbelasting wordt heroverwogen met vijftien commissarissen om de tafel gaat, is verdacht. Niks geen groepsfoto, bordesscène of persmoment. Ze kwamen en gingen met stille trom.

Dat de afspraak volgens de Rijksvoorlichtingsdienst al maanden in de agenda stond, doet daar niets aan af. Bovendien, wat besproken wordt blijft geheim. Zoals we niet mochten weten met wie de premier zoal gesproken had alvorens er tot afschaffing van de dividendbelasting werd besloten, zo blijven we ook in het ongewisse over hoe en met wie hij daarna de scherven lijmt.

Rutte was tot vrijdag the last man standing. Twee van de drie coalitiegenoten (D66 en CU) trokken opzichtig hun handen van het dossier af, zelfs in eigen kring was de steun halfslachtig. ‘Dat hij het nog een jaar heeft volgehouden is een prestatie van formaat’, zeggen zelfs oppositie-Kamerleden.

 Multinationals losgezongen

Twee onderwerpen zullen in het Catshuis ter tafel zijn gekomen. Om te beginnen: hoe Nederland aantrekkelijk te maken voor het bedrijfsleven, nu de dividendbelasting niet geschrapt wordt. Want dat de vrijkomende 1.9 miljard euro ten goede moet komen aan het bedrijfsleven, is in coalitiekringen al lang bedisseld.

Dan moest het over beeldvorming gaan. Eerst een ING-commissaris die vond dat politici hun toon moeten matigen. Dan de baas van Unilever die per oekaze aankondigde dat Unilever vooralsnog toch niet met z’n hoofdkantoor naar Rotterdam komt. De multinationals zijn losgezongen van de samenleving, concluderen zowel oppositie als coalitie. Die onthechtheid bezoedelt ook de premier, die met zijn hardnekkig verdedigen van de dividendmaatregel het afgelopen jaar een eenzame indruk maakte en uiteindelijk zelfs de steun van bedrijfsleven verloor. Hier was een relatie waaraan gewerkt moest worden.

Mark Rutte vertrekt bij het Catshuis. Beeld Freek van den Bergh

De oppositie

Een foto van de premier, omringd door vertegenwoordigers van het grootkapitaal op het bordes van het Catshuis – het zou voor de oppositie een passend slotakkoord zijn geweest van een jaar lang inhakken op het kabinet. Wat hebben ze een plezier gehad van dat voorstel om de dividendbelasting af te schaffen. Een ideaal dossier om zichtbaar te maken dat het deze regering niet om de mensen, maar om de multinationals gaat.

‘Deze Catshuis-bijeenkomst maakt duidelijk hoe innig de banden met het bedrijfsleven zijn’, zegt Jesse Klaver van GroenLinks. ‘De voorkeursbehandeling is duidelijk. Rutte had tegen Unilever moeten zeggen wat hij eerder tegen Dikke Ik zei: Toedeledoki, ga jij maar lekker naar Londen.’

‘Dit zou voor Rutte een mooi moment zijn om zelfreflectie toe te passen’, vindt Lilian Marijnissen van de SP. ‘Dat hij nu die commissarissen ontvangt, en daarover in de Tweede Kamer heeft gezwegen, vind ik een schoffering van de volksvertegenwoordiging.’

Jeroen van der Veer arriveert bij het Catshuis. Beeld ANP

De linkse oppositie is van zins ook na de ‘heroverweging’ samen op te trekken, al lopen de prioriteiten vooralsnog uiteen. ‘We moeten voorkomen dat de multinationals hetzelfde cadeau in een andere verpakking krijgen’, zegt Marijnissen, die graag het mkb wil versterken. Klaver noemt onderwerpen als pensioen, klimaat en btw-verhoging; hij vindt dat het vrijkomende geld naar de publieke sector moet, maar ook naar start-ups. Lodewijk Asscher van de PvdA wil dat er meer geld gaat naar onderwijs, huisvesting en het eigen risico in de zorg.

De coalitie

Bij het CDA denken ze dat er begin volgende week een nieuw pakket ligt ter vervanging van het afschaffen van de dividendbelasting. ChristenUnie en D66 verwachten dat er meer tijd nodig zal zijn: toch zeker twee weken. De eerste ronde onderhandelingen, waarbij ook de fractieleiders aanschoven, is donderdagavond gehouden op het ministerie van Financiën. Maandagochtend wordt opnieuw gesproken.

De inzet van de partijen is verschillend. Voor de VVD was het schrappen van de dividendbelasting een van de punten die bij het regeerakkoord werd binnengehaald. Nu de maatregel verdwijnt, willen de liberalen gecompenseerd worden. Het CDA was op dit dossier een stille vennoot. Sybrand Buma stond pal voor afschaffing, maar het verdedigende werk kwam hoofdzakelijk bij de premier terecht.

Bij CU en D66 is opgelucht ademgehaald. Als je wacht, komen de dingen vaak vanzelf naar je toe, zeggen ze bij de ChristenUnie; eerst de loondispensatie voor arbeidsgehandicapten, nu dit. Ook voor D66 is nagenoeg elke uitkomst beter dan de dividendmaatregel.

Zwaargewichten uit het bedrijfsleven na afloop van het gesprek. Beeld Freek van den Bergh

Waar de coalitiepartijen het wel over eens zijn: dit geld moet besteed worden aan lastenverlichting voor het bedrijfsleven. Het verder verlagen van de winstbelasting wordt genoemd. Een maatregel die al eerder was afgesproken, maar werd geschrapt om de dividendmaatregel mogelijk te maken.

Ook het midden- en kleinbedrijf, na Prinsjesdag nog ontevreden omdat de troonrede weinig goed nieuws voor mkb’ers bevatte, kan op extra steunmaatregelen rekenen. Het terugdraaien van de belastingverhoging voor directeur-grootaandeelhouders maakt deel uit van de besprekingen.

Het geld van de dividendbelasting wordt sowieso besteed aan het verbeteren van het investeringsklimaat, zegt een woordvoerder van het CDA: dat maakt zo’n heroverweging tamelijk overzichtelijk.

Wonderlijk tafereel bij Catshuis
Minder dan een week nadat Unilever bekend heeft gemaakt zijn Britse hoofdkantoor toch niet naar Rotterdam te verplaatsen, speelt zich rond het Catshuis een wonderlijk toneelstuk af: in geblindeerde busjes gaan topmannen uit het bedrijfsleven op bezoek bij Rutte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.