NA DEZE WEEK IS HET BASTA

Voor een weekje was de beoogde anchorman van de NOS vanuit Washington even terug in Hilversum. Tot een ontmoeting met zijn ex-baas, Hans Laroes, komt het niet....

MAANDAG 3 APRIL

Ik vertrek met spijt naar Nederland. Dit is in Washington een van de mooiste weken van het jaar. De bomen staat in bloei. Er komen honderdduizenden toeristen. Ik hoef er niet ver voor te rijden. In sommige straten bij ons in de buurt rijd je door een tunnel van roze bloesem. De hele wijk ruikt er naar. Maar de vertrouwde nachtvlucht naar Amsterdam wacht. En ach, de bomen tegenover mijn Hilversumse vrijgezellenflat staan er vast ook práchtig bij!

Dit weekeinde kwam stilletjes een einde aan mijn 23 jaar bij de publieke omroep. We staan er amper bij stil. De kinderen snappen er ook niet veel van. 'Je was altijd zo hard aan het werk voor de NOS, pap!' Zij weten heel goed hoe vaak vakanties, familie-uitjes, en onze nachtrust werden onderbroken met dat overbekende Hilversumse excuus: 'Sorry, dat ik je nu moet storen maar.'

Vanaf 1 april ben ik vrij man en dat voelt goed. De NOS heeft tienduizenden euro's advocaatkosten over de balk gegooid om me weg te krijgen. Ze probeerden me boos en bang te maken. Het eerste lukte soms. Ik werd boos als ik weer eens een dreigbrief of nijdige email kreeg van de NOS-advocaat of van hoofdredacteur Hans Laroes omdat ik ergens een onschuldig kollumpie had geschreven. Hebben ze daarvoor allemaal tijd bij de NOS? Volgens mij vecht de publieke omroep voor zijn voortbestaan. Wat is hoofdzaak? Wat bijzaak?

DINSDAG 4 APRIL

Van Schiphol pijlsnel naar mijn flat in Hilversum. Post, snelle hap, douche en dan naar de Wereldomroep waar ik samen met assistente Eva Kelder aan een nieuw, omvangrijk project begin. Als je je niks verbeeldt, wordt het nooit wat. Niet dan?

We gaan een boek maken over Nederland. Maar ik schrijf het niet helemaal zelf . Dat zou een tikkie aanmatigend zijn na 10 jaar buiten Nederland. We gaan aan de hand van interviews, columns, reportages, artikelen en statistieken na hoe ons land er voor staat.

Veel Nederlanders mopperen graag dat zo veel landgenoten zo veel mopperen. Zo houd je elkaar wel aan de gang. En inderdaad, dit land heeft talrijke problemen en een fikse groep Nederlanders heeft het moeilijk. Maar - by golly! - er gaat in dit land ook heel veel wel goed.

Wist u dat we een jaar of zes geleden nog een heel tevreden volkje waren. Veel Nederlanders waren in hun nopjes met ons knusse landje bij de zee. Poeh, wat lijkt dat lang geleden! Pim Fortuyn schoffelde al die tevredenheid pardoes ondersteboven. Plots deugde niks meer. Nederland leek bezaaid met de 'puinhopen van Paars'. Was het echt zo erg? Of is er een middenweg tussen die gezellige tevredenheid van de jaren negentig en grimmige tegenstellingen na 2000?

WOENSDAG 5 APRIL

We gaan op bezoek bij het Innovatieplatform in Den Haag om over ons boekproject te praten. Ze komen - heel enthousiast - met tal van voorbeelden van kleine, ongesubsidieerde projecten waar mensen controle over hun eigen problemen en - vooral - oplossingen hebben.

Het is niet zo ingewikkeld. 'It's no rocket-science', zou een Amerikaan zeggen. Gewoon landgenoten die met frisse moed vanuit Hollandse nuchterheid een probleem op de universiteit, in wijk, school of bedrijf te lijf gaan. We beloven elkaar te blijven informeren. Een inspirerend gesprek met gelijkgestemden. Leuk, leuk!

's Avonds interviewt Merel Thie van de me voor de zaterdagkrant. Het gaat weer vooral over de NOS. Belofte: Na deze week houd ik er echt over op. Tenzij Hans Laroes mijn uitnodiging aanneemt en in het openbaar één keer met me in debat gaat over de hele zaak. Anywhere, anytime. Het gaat tenslotte om publiek geld van de publieke omroep. Dan is dát de laatste keer dat ik er over praat.

Merel wil weten wat er destijds fout ging. Ik noem een paar kwesties die de NOS geweldig heeft opgeblazen. 'Ik wilde onderlicht in de studio.' De krantencollega kijkt me vol onbegrip aan. 'Ja, onderlicht. In Hilversumse studio's hangt het licht te hoog aan het plafond. Daardoor heeft Sacha schaduwen onder neus en kin en Philip vooral in zijn diepliggende ogen. Kijk zelf maar! Zonde.'

Noem tegen een Hilversumse tv-presentator het woord 'onderlicht' en ze krijgen spontaan vlekken voor hun ogen en in hun nek. Het is een kwaal zo oud als de omroep zelf.

Voor onze zelfgebouwde mini-studio in Washington hadden we destijds op de hoek van de straat voor een habbekrats een lampie-met-dimmertje gekocht. Opnieuw: Geen 'rocket science'. Het maakte me zeker vijf jaar jonger (wat mijn vrouw graag nuanceert). In november - kort voor mijn ontslag en de ingebruikname van de nieuwe studio - maakten we in Hilversum proefuitzendingen.

Ik vroeg dus onderlicht, want ik herinnerde me al die guitige krantenstukjes over de wallen onder mijn ogen. Maar onderlicht kon niet. Het paste niet in het lichtplan en de ontwerper zat in Engeland en was er pas weer over twee weken. Ja, maar wij presentatoren gaan er écht beter door uit zien. Er kijken elke dag miljoenen mensen naar ons. Mijn pleidooi was vergeefs.

DONDERDAG 6 APRIL

Rita Verdonk gisteren gehoord? We hadden in Hilversum vanwege het prille voorjaarszonnetje de ramen op een kier gezet en konden haar daar in Amsterdam zo met het blote oor horen galmen. Later zag ik in NRC Handelsblad een mooie foto van Rita met - op zijn Amerikaans - haar trouwe achterban aan haar zijde.

Daar stond vast ook de losgeslagen media-adviseur tussen die voor veel geld Rita had ingepeperd eenvoudig te praten. Maar wel h a r d !!! EN VOOR-AL MET LEK-KER VEEL STE-VI-GE KLEM-TO-NEN!!!

Een fataal media-advies in de categorie: doe maar gek, dan doe je gewoon genoeg. Elke zin die langer is dan een kop op de voorpagina van De Telegraaf gaat volledig langs al onze domme kiezers heen, blaaskaakte de communicatieadviseur. Nee natuurlijk, Dat werkt in de cheerleader-democratie van de Amerikanen maar niet in onze verwarde, immer genuanceerde Hollandse polder. Stop hiermee, Rita, of volg eerst een cursus Toneelspelen voor Beginners. Please! Pim was een 'natural' met zulke slogans. Jij niet.

Ik hoorde haar ook zeggen dat ze krachtdadig is. Hier is een eerste beleidsdaad: We richten per omgaande een exclusief, hermetisch afgesloten strafkampje in. Ergens op een heel treurige, kille plek. Daar verstoppen we tot de verkiezingen van mei volgend jaar alle media-adviseurs die onze vaderlandse politiek degraderen tot een slecht geacteerde slogan-show. Mevrouw Verdonk en het Nederlandse kiezersvolk verdienen beter.

Aanvullend idee: Cees van der Hoeven doet er ten behoeve van de catering gekleed in een van overheidswege verstrekt streepjespak - hij moet sinds kort weer op de 'kleintjes' letten - de wekelijkse boodschapjes.

Terug naar de politiek: Het worden fantastische verkiezingen. Heel spannend. Met een kolossale inzet: Komt Nederland naar de wereld? Of denken we nog steeds dat de wereld wel naar ons komt? Anders gezegd: Blijven we binnen in ons opgewonden, heftig verdeelde landje en in 23 talen door elkaar kakelende EU elkaar systematisch in de weg zitten of doen we samen mee aan het grotemensenspel in de wereld? Politiek is niet meer saai.

VRIJDAG 7 APRIL

Het sporten is er gisteren bij in geschoten. Ik sta om zes uur op om dat in te halen. Mijn huurflat is amper 100 meter van de sportschool. Ideaal. Het is een kick te merken dat het na een stroef begin na een tijdje bijna vanzelf gaat. Je wilt niet meer stoppen en wordt amper moe.

Normaal vlieg ik rechtstreeks met United Airlines van Amsterdam naar Washington. Maar dan moet ik al om uiterlijk tien uur naar Schiphol. Dat is te vroeg deze keer want ik moet de eerste gezamenlijke column voor Planet en Wereldomroep afmaken en inspreken.

In de loop van de ochtend komt een cameraploeg van VARA 's De Leugen Regeert (het media-programma met Felix Meurders) me interviewen. Verslaggeefster Anneke Naafs heeft pittige citaten uit kranten en tijdschriften bij elkaar gezocht. Er is veel onzin over me geschreven. Ik ga het hier niet herhalen. Na deze week is het basta. Niet achterom kijken. Blik vooruit.

Terwijl we bij het NOS-gebouw staan te filmen, komt hoofdredacteur Hans Laroes aanlopen. Hij beent - strak voor zich uitkijkend - naar binnen. Wat zou het een mooi moment zijn geweest: Een verzoenende handdruk en een spontane poging van ons beiden om te achterhalen wat er nu eigenlijk is gebeurd en of het anders had gekund. Gemiste kans? Niemand had deze afloop toch zo gewild? Waarom konden we dit niet stoppen? De 'damage control' heeft gruwelijk gefaald. Jammer, jammer.

Ik vlieg aan het einde van de middag via Londen naar huis. Karin en de kids slapen al. Ze moeten allemaal vroeg op. De school begint al om kwart voor acht. Maar Ginger is gelukkig wakker, blij en hardstikke fit, want zij heeft de hele avond lui liggen pitten. Ik loop nog een paar blokken met haar door de buurt. Ze rent dolblij, kwispelend voor me uit. De bloesem is gelukkig nog niet uitgebloeid. Het ruikt naar voorjaar.

It's good to be back home.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.