Nieuws

Na de vondst van meer dan 1.000 ongemarkeerde kindergraven viel er dit jaar weinig te vieren tijdens Canada Day

Protesttochten, besmeurde kerken en neergehaalde beelden van Britse koninginnen markeerden donderdag Canada Day. Na de vondst van inmiddels meer dan duizend ongemarkeerde graven in de buurt van voormalige katholieke internaten voor inheemse kinderen, klonk de oproep de stichting van de Canadese natie dit jaar niet te vieren.

Demonstranten dansen rond een omvergetrokken beeld tijdens Canada Day in Winnipeg, Manitoba.  Beeld REUTERS
Demonstranten dansen rond een omvergetrokken beeld tijdens Canada Day in Winnipeg, Manitoba.Beeld REUTERS

Op zeker drie plaatsen in de buurt van zogenoemde Indian Residential Schools (IRS) werden in de afgelopen weken anonieme graven ontdekt, waarschijnlijk de laatste rustplaats van inheemse scholieren. Naar schatting 150 duizend kinderen van inheemse volkeren werden van 1883 tot 1997 op IRS-locaties ‘beschaafd’, door hen te dwingen hun eigen taal en cultuur te vergeten. De scholen waren berucht om hun hoge sterftecijfers. Schattingen van het aantal overleden kinderen lopen uiteen van 6.000 tot 10.000.

In veel Canadese steden hingen donderdag de vlag halfstok. Premier Justin Trudeau riep op stil te staan bij diegenen ‘voor wie Canada Day nog geen feestdag is’.

Inheemse organisaties brachten in het hele land duizenden mensen op de been voor optochten. Die verliepen grotendeels rustig, maar in Winnipeg, Matinoba, haalden demonstranten voor een plein van een overheidsorganisatie standbeelden neer van koningin Victoria en Elizabeth de Tweede. Die worden gezien als symbolen van de kolonisatie van Canada. Vorige maand werd in Toronto al een beeld van Egerton Ryerson, een van de architecten van het IRS-systeem, omvergehaald.

‘We waren kinderen’

In Winnipeg is een persoon gearresteerd. Onduidelijk is of het een demonstrant was, of iemand die zich tijdens de beeldenstorm tegen de demonstranten keerde. Op de sokkel van koningin Elizabeth schreven demonstranten de leus ‘We waren kinderen’. Die kreet ontsierde de afgelopen ­weken ook deuren van verschillende katholieke kerken, samen met hand­afdrukken in rode en oranje verf en de getallen 215 en 751, die verwijzen naar het aantal graven bij de eerste twee vondsten. In Calgary werden donderdag tien kerken op die manier beklad.

In het stadje Yellowknife werd brand gesticht in de katholieke St. Patrick Co-Cathedral. De premier van de staat Alberta noemde het vandalisme dat zich richt tegen de kerken ‘verschrikkelijk’. De politie waarschuwde de onbekende daders in een verklaring dat ‘vandalisme (...) tot meer verdeeldheid, angst en vernielingen leidt.’

Iedere keer als er graven bij kostscholen worden ontdekt, gaan enkele kerken in vlammen op. Wie daarachter zit is onbekend. Daarom waarschuwt Adam North Peigan, een voorman van een inheemse organisatie in Alberta, voor te snelle conclusies: ‘We betreuren het, want dit is niet de manier om de juiste boodschap af te geven. Maar wij zijn vredige mensen en we willen op een vredige manier verzoening bevorderen.’

Gehersenspoeld

Binnen de inheemse gemeenschappen dreigt religie een splijtzwam te worden. Met name de oudere generatie blijft de kerk trouw: zij lijdt zowel onder de schokkende ontdekking van de graven als onder de aanvallen op haar godshuizen. Andere leden van de gemeenschappen vinden dat deze gelovigen gehersenspoeld zijn.

Organisaties van drie inheemse volkeren hebben in december een ontmoeting met de paus in Vaticaanstad. Ze willen hem overhalen naar Canada te reizen voor officiële excuses, zoals de paus die eerder aanbood in Ierland aan katholieke slachtoffer van misbruik en in Bolivia, waar hij vergiffenis vroeg voor de wandaden van de kerk tijdens de kolonisatie. Zo’n bezoek met spijtbetuiging heeft het Vaticaan de Canadese inheemse bevolking tot dusver geweigerd.

De katholieke kerk bestierde namens de Canadese staat zo’n 70 procent van de internaten. Andere christelijke kerken die verantwoordelijk waren voor kostscholen, hebben ruim dertig jaar geleden al excuses aan­geboden en waren sneller en guller met financiële compensatie voor overlevenden. De katholieken kregen slechts een fractie van de benodigde 25 miljoen Canadese dollar bij elkaar als schadevergoeding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden