Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Na de kater: Rutte III mist de kans op schadeherstel

Premier Rutte in de wandelgang van de Tweede Kamer tijdens het debat over het kabinetsbesluit om de dividendbelasting te behouden. Beeld ANP - Remko de Waal

Goedemiddag,
Na een jaar dividenddebat raapt de minister-president de scherven bijeen: nadert zijn derde kabinet een fataal gebrek aan politiek draagvlak? 

Zeker is dat hij opnieuw een problematische avond in Brussel tegemoet gaat. 

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u natuurlijk ook elke werkdag per e-mail kunt ontvangen

NA DE KATER
Rutte III: hoe nu verder? 

Toen D66 en Christenunie in de zomer van 2017 aan de formatietafel tegen heug en meug instemden met afschaffing van de dividendbelasting, voorzagen ze niet hoeveel last ze daar nog mee zouden krijgen. De VVD wilde iets terug in ruil voor het slikken van snellere afbouw van de hypotheekrente-aftrek. De dividendbelasting leek voor de coalitiepartners een betere optie dan bijvoorbeeld een soepeler bonusregime voor bankiers. Als een dief in de nacht sloop de afschaffing van de dividendbelasting het regeerakkoord binnen. Pas in de loop van het afgelopen jaar drong het besef door dat het een riskant politiek avontuur was, niet in het minst door de schimmigheid over de achterliggende lobby die de geloofwaardigheid van premier Rutte zo’n forse knauw heeft gegeven.

Dinsdagavond was het tijd om de balans op te maken. Lukte het de coalitie, na de intrekking van het dividendplan, om het eigen imago te verbeteren en het politieke draagvlak voor het beleid te verbreden? 

Zelfs premier Rutte zal beamen dat het antwoord vooralsnog nee is. En hij mag zich afvragen of hij niet opnieuw te gehaast te werk is gegaan. In slechts twee overzichtelijke vergadersessies, waarin kennelijk niet eens meer echt onderhandeld hoefde te worden, werd de coalitie het  in de afgelopen dagen eens over de herbesteding van het vrijgekomen geld: een kale lastenverlichting zonder specifiek doel, behalve dan het verbeteren van het ‘vestigingsklimaat’. Daarmee is de lucht binnen de coalitie weliswaar geklaard - anders dan afschaffing van de dividendbelasting stond verlaging van de vennootschapsbelasting wel in drie van de vier verkiezingsprogramma’s - maar het Kamerdebat maakte pijnlijk duidelijk dat het effect buiten de eigen kring nihil is

Als tenminste een deel van de lastenverlichting was ingezet om vergroening door ondernemers te stimuleren, gerichte werkgelegenheid te creëren of de echte kleine ondernemers een duwtje in de rug te geven, was het voor  partijen als PvdA en GroenLinks veel moeilijker geworden om boos te blijven. Dan had het kabinet met het oog op de eigen daadkracht het wankele fundament in beide Kamers misschien wat kunnen verstevigen.

Dat gebeurde niet.Rutte zag hoe zelfs de PvdA - programmatisch de meest voor de hand liggende gedoogpartner in geval van nood - een motie van wantrouwen aan zijn adres steunde. 

De coalitie maakte aan het eind van de avond een eenzame indruk. In maart, als de nieuwe verhoudingen in de Eerste Kamer duidelijk zijn, moet blijken hoe groot de gevolgschade is. 

ONDERTUSSEN IN...
Brussel

Tijd om er lang bij stil te staan heeft de minister-president vandaag niet, want inmiddels is hij alweer in Brussel voor het Brexit-diner van de Europese regeringsleiders. Onze man daar, Marc Peeperkorn, reconstrueerde vandaag in de Volkskrant nauwgezet hoe de Britse premier May haar tanden stukbijt op de verrassende eensgezindheid van de `EU27'. Wat is het geheim van die plotselinge Europese eendracht?

Het gevolg is in elk geval dat er vijf maanden voor de deadline nog geen enkel uitzicht is op een werkbare Brexitdeal die een chaotisch vertrek van de Britten uit de EU kan voorkomen.  Rutte voorziet die ook vanavond niet. 'Het loopt moeizaam. Dat wordt geen fraai compromis’, waarschuwde de premier eerder vandaag tijdens een debat in de Tweede Kamer ter voorbereiding van de top. 

Een van de grote problemen is de toekomst van Noord-Ierland. Brengt de Brexit daar de fragiele vrede opeens weer in gevaar?

EN DAN DIT NOG


Koopkrachtdomper
Het kabinet was gewaarschuwd: je kunt wel mooie sier maken met koopkrachtplaatjes, maar in de praktijk komt er zelden iets van terecht. Nog geen maand na Prinsjesdag blijkt weer hoe waar dat is. De berekening voor de koopkracht van 2018 klopt bij nader inzien niet, erkent minister Koolmees. Belangrijkste wijziging: alleenverdieners met kinderen gaan er niet op vooruit maar juist op achteruit. Daar wordt de ChristenUnie niet vrolijk van. 

Estafette-kerkdienst
Diezelfde ChristenUnie zal ook niet gerust zijn op de ontwikkelingen rond de Armeense Hayarpi Tamrazyan (21) en haar familie. Hayarpi, actief lid van de ChristenUnie, verblijft in afwachting van haar uitzetting nu al drie weken in de vrijgemaakt gereformeerde kerk in Katwijk. Om te voorkomen dat de Dienst Terugkeer en Vertrek haar daar ophaalt, bereiden de Nederlandse kerken een estafettedienst voor

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief automatisch per e-mail ontvangen? Dat is zo geregeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.