Na de hervormingen de investeringen

Na de pijnlijke hervormingen van Balkenende III, is het volgens CDA en PvdA tijd voor investeringen in samenleving...

Het etiket op het nieuwe kabinet draagt wederom de naam Balkenende. Maar de inhoud is heel anders. Neem de inburgering van allochtonen. Die viel in de eerste drie kabinetten-Balkenende onder Justitie. Nu gaat een speciale minister voor Integratie en Wijkverbetering, vermoedelijk PvdA’er Ahmed Aboutaleb, zich over deze taaie kwestie buigen vanuit het ministerie van VROM. Werden de allochtonen onder minister Verdonk nog vooral als ordeprobleem gezien, nu concentreert het kabinet zich op de sociale oorzaken van achterstand en ontsporing. Daarnaast komt er een generaal pardon voor afgewezen asielzoekers, waarmee de felst bekritiseerde beslissing van het vorige kabinet wordt omgedraaid.

Duidelijk is dat de grote systeemhervormingen van Balkenende achter de rug zijn. Ze worden nauwelijks teruggedraaid, dat wilde de PvdA niet en zou het CDA niet accepteren. Maar de politiek gaat nu over op ‘investeringen’ in de 'kwaliteit van de samenleving’, zoals ze bij het CDA graag zeggen. Bij de PvdA zullen ze dit kabinet socialer noemen. Beide partijen wijzen trots op de ‘giga-ambitie’ in het regeerakkoord op gebied van milieu, leefbaarheid, maar ook innovatie. Het zal nog moeilijk worden dat allemaal waar te maken, verzuchtte een CDA’er.

Het was onfortuinlijk voor de onderhandelaren dat de eerste delen van het regeerakkoord die uitlekten, nu net het moeizame compromis op het gebied van de AOW en de stilstand inzake de hypotheekrenteaftrek waren.

De afgelopen dagen werd in de eerste commentaren dan ook een gebrek aan het door Balkenende beloofde elan geconstateerd. Nu het hele akkoord opdoemt uit de formatiemist, verschuift het beeld. De aanpak van probleemwijken en het milieu oogt al een stuk voortvarender dan die van de AOW.

De grote rol die het ‘veld’ krijgt in de keuze van de maatregelen is een stijlbreuk. Hier lijkt informateur Wijffels zijn stempel te hebben gezet, net als bij de nadruk op duurzaamheid, de overname van het SER-advies (uit de tijd dat hij er zelf voorzitter was) en de vlotte formatie achter gesloten deuren.

Bij de onderhandelaars klinkt achter de schermen tevredenheid. Waar het CDA rept van een ‘fatsoenlijk akkoord’ dat het ‘de oppositie niet makkelijk zal maken’, verheugt de PvdA zich dat het geen ‘halfzachte’ compromis-maatregelen zijn geworden: de grote coalitiepartners hebben elkaar de ruimte gegeven om ongestoord hun eigen agenda uit te voeren, ieder op verschillende vlakken. De PvdA mocht haar gang gaan bij milieu, probleemwijken en deels op sociaal vlak. zelfs de PvdA-kreet ‘Van probleemwijk tot prachtwijk’ heeft het regeerakkoord gehaald. Dat er veel gedaan wordt aan armoedebestrijding en de huren niet boven de inflatie zullen stijgen, en voor arme huurders zelfs zullen dalen, moet de sociaal-democratische harten verwarmen.

Maar ook de christen-democraten vinden dat ze een groot deel van hun verkiezingsprogramma hebben gerealiseerd: een ‘forse’ paragraaf over economie en innovatie, een veiligheidsprogramma, een hogere arbeidsparticipatie, bureaucratiebestrijding, geen terugdraaiing van de Balkenende-hervormingen en geen verandering in de hypotheekrente-aftrek.

Vandaag zal blijken of de fracties net zo enthousiast zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden