analyse Brexit

Na Brussel begint May wanhoopsoffensief om haar Brexit en haar premierschap te redden

Inmiddels hebben 91 van de 318 Conservatieve Kamerleden publiekelijk laten weten tegen het akkoord te zullen stemmen. Beeld AFP

Voor Theresa May begint nu het echte werk. Nadat de Europese leiders met tegenzin akkoord zijn gegaan met de scheidingsakte staat ze nu voor de schier onmogelijk taak om het Lagerhuis te overtuigen van haar onderhandelingsresultaat.

Reeds voor May naar Brussel afreisde heeft ze middels een bedelbrief aan de Britse bevolking een wanhoopsoffensief ingezet. Achter de schermen werken Britse en Europese diplomaten ondertussen aan een alternatief plan mocht de stemming over ruim twee weken in een nederlaag eindigen.

In haar ‘brief aan de natie’ schreef de Britse premier dat op 29 maart 2019 ‘een nieuw hoofdstuk in onze nationale leven’ begint en dat dit een moment van ‘vernieuwing en verzoening’ moet zijn na ‘bittere twisten’ over Europa. Het is tijd, aldus May, om weer energie te steken in woningbouw, de gezondheidszorg en andere binnenlandse aangelegenheden die dringend aandacht nodig hebben. Sprekend in de Europese hoofdstad voegde ze eraan toe dat de Britten genoeg hebben van het gekibbel over de Europese Unie.

Ze hoopt dat kiezers druk gaan uitoefenen op hun afgevaardigden. De kans bestaat dat er in bepaalde kiesdistricten opeens geld vrijkomt voor nieuwe scholen, stadhuizen en snelwegen, dit als middel om loyale volksvertegenwoordigers te paaien. Hoe groot de drang van May is om haar akkoord erdoor te drukken, bleek in het weekeinde toen de Britten snel tegemoet kwamen aan het verlangen van de Spaanse regering om aparte afspraken te maken over het toekomstige bestuur van de Gibraltar. Weer een rots uit de weg geruimd.

Tegen akkoord stemmen

Inmiddels hebben 91 van de 318 Conservatieve Kamerleden publiekelijk laten weten tegen het akkoord te zullen stemmen. Ook de Noord-Ierse DUP, die Mays minderheidsregering in ruil voor een miljard pond steun biedt, belooft het akkoord te verwerpen. De Labour-oppositie is evenmin gecharmeerd van Mays politieke levenswerk. Brexiteers zijn van mening dat May het Verenigd Koninkrijk met een half been in de EU houdt, terwijl remainers vinden dat het lidmaatschap veel beter voor het koninkrijk is dan het onderhavige akkoord.

Dat laatste is ook de overtuiging van de pas afgetreden Brexit-minister Dominic Raab. Tijdens een congres van de DUP heeft zijn collega-brexiteer Boris Johnson zaterdag voorgesteld om een deel van de Brexit-afrekening niet te betalen om de EU tot meer concessies te dwingen, een plan dat weinig kans maakt. Johnson en de andere brexiteers beschouwen een no deal (met noodoplossingen) nu als de enige echte Brexit. Het is de Brexit-gezinden niet ontgaan dat er in de Tweede Kamer voorbereidingen zijn gemaakt voor een ‘georganiseerde no deal’.

May zou geheime plannen hebben voor een tweede Lagerhuis-stemming, in de hoop dat een nederlaag in eerste aanleg zoveel paniek op financiële markten gaat veroorzaken dat Kamerleden terugkrabbelen. Een nederlaag kan evenwel ook leiden tot de val van haar kabinet, iets dat minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt zondag heeft toegegeven. De overgebleven brexiteers in het kabinet hebben grote moeite met de deal, maar zouden zijn aangebleven om Brexit te redden als de stemming leidt tot de val van de premier.

Labour

Jeremy Corbyn zal zijn fractie opdragen tegen het akkoord te stemmen, omdat het niet zou voldoen aan de zes eisen die Labour had opgesteld. De Labour-leider ruikt de macht en ziet hier een kans om verkiezingen te forceren. Op hun beurt hopen remainers dat een verloren stemming een tweede referendum dichterbij brengt. Een andere mogelijk is dat er uiteindelijk een Noorwegen-achtig akkoord komt, waarbij het Verenigd Koninkrijk deel gaat uitmaken van de Europese Economische Ruimte, maar anders dan Noorwegen lid is van de douane-unie. 

De brexiteers gruwen van laatstgenoemde optie, maar het is de enige waarvoor misschien een meerderheid bestaat in het soevereine parlement.

Uit de brief van May

‘Vanaf de eerste dag van mijn premierschap wist ik dat ik een duidelijke missie had – een verplichting namens u: de eer om het referendumresultaat te honoreren en een zonnige toekomst van ons land veilig te stellen door een goed Brexit-akkoord met de EU te onderhandelen.’

‘We nemen de controle terug over ons geld, door een einde te maken aan de enorme jaarlijkse betalingen aan de EU. In plaats daarvan kunnen ze Brits belastinggeld besteden aan onze eigen prioriteiten, zoals een extra 394 miljoen per week voor ons langetermijnplan in de nationale gezondheidszorg.’

‘Als premier van het Verenigd Koninkrijk was ik vanaf dag een vastberaden om een Brexit-akkoord te leveren dat voor elk deel van ons land werkt – voor Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland, voor onze overzeese gebieden als Gibraltar, en ook voor de Kroonkoloniën.’

‘Na het verlaten van de Europese Unie kunnen we de labels ‘leave’ en ‘remain’ voorgoed achter ons laten en samen komen als een volk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden