Na bijna 100 dagen gloort Rutte III, alle ingrediënten voor succes aanwezig

'Als ik ga onderhandelen, wil ik er ook een succes van maken', zei D66-leider Alexander Pechtold woensdag. De ongewenste partner ChristenUnie is inmiddels toch gewenst, al is het maar omdat 'de eerste, tweede en derde variant' allemaal stukliepen.

Pechtold en Segers dineerden na het telefoongesprek samen met hun secondanten Wouter Koolmees en Carola Schouten om de wrevel over hun laatste gesprek weg te poetsen.Beeld ANP

Pechtold-watchers kunnen hun borst nat maken: de D66-leider zal de komende jaren geen halve zin uitspreken zonder erop te wijzen dat GroenLinks, SP en PvdA hun verantwoordelijkheid niet wilden nemen in de lange formatie van 2017.

Dan maar Gert-Jan Segers, luidt vanaf nu het adagium. Ook een D66-coryfee als Kajsa Ollongren, die eerder nog fel tegen samenwerking met de ChristenUnie was ('die fase kunnen we beter overslaan'), legt zich neer bij de nieuwe realiteit. 'Andere opties zijn niet meer in beeld.'

Optimisme

Achter de schermen is er zelfs enig optimisme te bespeuren. 'Als we eenmaal aan tafel zitten, komen we er ook uit', voorspelt een ingewijde. Doordat premier Rutte de komende dagen in Brussel is voor de Europese Raad beginnen de onderhandelingen nog niet, maar het is een kwestie van tijd voordat informateur Herman Tjeenk Willink een uitnodiging stuurt aan de vier partijen. Woensdag was er al een telefonisch groepsgesprek.

Pechtold en Segers dineerden daarna samen met hun secondanten Wouter Koolmees en Carola Schouten om de wrevel over hun laatste gesprek weg te poetsen. Een kleine maand geleden gingen de twee partijleiders nog met uitgestreken gezicht uit elkaar: verder praten had geen zin.

Tekst gaat verder na de foto.

In omfloerste bewoordingen maakte Willink duidelijk wie in zijn ogen schuldig was: Jesse Klaver.Beeld AFP

Het was Tjeenk Willink die ze weer aan tafel kreeg. Cruciaal was de opstelling van de informateur nadat de gesprekken met GroenLinks vorige week voor de tweede keer waren mislukt. In omfloerste bewoordingen maakte hij duidelijk wie in zijn ogen schuldig was: Jesse Klaver.

Dat kwam Pechtold niet slecht uit. Het andere scenario was minder aantrekkelijk: Rutte en Buma die GroenLinks doelbewust buitenwerken om toch in zee te kunnen met de ChristenUnie. Het is de alternatieve geschiedenis die binnen GroenLinks te horen valt. De latente voorkeur voor Segers zou altijd voelbaar zijn geweest. Vooral het CDA etaleerde volgens GroenLinks de flexibiliteit van een loden deur, niet alleen op het gebied van immigratie, maar ook over milieu en inkomensverdeling.

Meningsverschillen

Ook in de politiek wordt de geschiedenis geschreven door de overwinnaars. VVD, CDA én D66 houden vol dat de intentie er wel degelijk was om een kabinet met Klaver te vormen. Over de toedracht kan getwist worden, over de uitkomst niet: alleen ChristenUnie staat nu nog overeind. Als regisseur van een niet al te subtiel politiek theater, streepte Tjeenk Willink de andere potentiële coalitiepartners de afgelopen week weg. Geen PVV, geen SP en ook geen PvdA.

Alle ingrediënten voor een voorspoedig vervolg zijn nu aanwezig. Er zijn geen alternatieven meer, een minderheidskabinet wil niemand en na bijna 100 dagen vertoont Nederland tekenen van formatiemoeheid.

Maar meningsverschillen zijn er ook nog genoeg. Zo blijft D66-prominent Laurens Jan Brinkhorst 'buitengewoon grote twijfels' houden over de ChristenUnie, 'de meest eurokritische partij die er is'. Ook Ollongren ziet beren op de weg: 'Het gaat niet alleen over het vrijwillig levenseinde, maar ook over andere medisch ethische dossiers, over de EU, over vrouwenemancipatie, over homorechten.' Het zijn lastige thema's, maar zelfs Pechtold gelooft in een goede afloop. Na 100 dagen chagrijn gloort zowaar Rutte III.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden