AnalyseNERTSENFOKKERIJEN

Na besmetting nummer 33 neemt de druk op Schouten toe om alle nertsenfarms te ruimen

Er is steeds meer onbegrip voor het feit dat nertsenfokkerijen, bewezen brandhaarden van het coronavirus, niet preventief geruimd worden. De minister wil wachten op een nieuw advies van het Outbreak Management Team Zoönosen en heeft de vrijwillige stoppersregeling ook nog niet rond. 

Medewerkers van de NVWA ruimen nertsen op een met het coronavirus besmette nertsenfokkerij. Beeld ANP

Bijna 1,5 miljoen nertsen op 31 nertsenbedrijven zijn inmiddels gedood, omdat op die bedrijven een coronavirusbesmetting geconstateerd werd. Dat is ruim 30 procent van de hele sector, waarvoor per 2024 sowieso een beroepsverbod van kracht gaat. Zondag werd bekend dat nog twee andere bedrijven zijn besmet – ze worden zo snel mogelijk geruimd. De druk op landbouwminister Carola Schouten wordt steeds groter om alle nertsenbedrijven preventief te ruimen om verspreiding van het virus te voorkomen.

Maar de minister aarzelt nog. Ze wil eerst een nieuw advies van het Outbreak Management Team Zoönose (OMT-Z) afwachten. Volgens een woordvoerder van het ministerie wordt dat advies komende week en misschien zelfs pas in de laatste week van augustus verwacht.

‘Iedereen is verbijsterd dat het allemaal zo lang moet duren’, zegt Jan van Hoof, voorzitter van de stichting Mens, Dier & Peel, die al jaren strijdt voor minder dieren en meer natuur in de veerijke Peelregio. ‘De economische belangen gaan nog steeds boven de volksgezondheid. Zo ging het ook met q-koorts.’

Stoppersregeling

In een brandbrief, ook ondertekend door twee Brabantse artsen die vooral tijdens de q-koortscrisis regionale bekendheid verwierven, dringt hij er bij minister Schouten van Landbouw en haar collega Hugo de Jonge van Volksgezondheid op aan om alle nertsen zo snel mogelijk te ruimen. Zij waarschuwen voor ‘het potentiële risico dat eigenaren en medewerkers (onder wie arbeidsmigranten) het virus verder kunnen verspreiden’.

Begin vorige maand deed burgemeester Jorritsma van Eindhoven namens de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost al dezelfde oproep. Want elke nieuwe constatering van een besmet bedrijf leidt tot veel zorgen en onrust onder bewoners, aldus Jorritsma. Het ruimen van alle nertsenbedrijven, in ieder geval in Zuidoost-Brabant, kan volgens de burgemeester bijdragen aan ‘de beleving van veiligheid en gezondheid van onze inwoners’.

In juni nam een meerderheid van de Tweede Kamer al moties aan om een fokverbod af te kondigen en zo snel mogelijk een stoppersregeling uit te werken. Aan die vrijwillige stoppersregeling wordt nog steeds gewerkt, aldus het ministerie. Volgens een woordvoerder is het de bedoeling die later deze maand te presenteren, waarschijnlijk tegelijk met het besluit om wel of niet preventief te gaan ruimen, na advies van het OMT-Z.

Brandhaard

‘We hebben het hele land platgelegd tijdens de eerste golf, een tweede golf komt eraan en dan laten we deze brandhaard rustig voortwoeden’, schampert Van Hoof. ‘Eerst wordt er onderhandeld om een economische oplossing te vinden. Daarna moeten de fokkers er nog mee akkoord gaan. Wat is belangrijker: een economische oplossing voor een kleine groep boeren of de volksgezondheid?’

Volgens minister Schouten zijn de coronamaatregelen voor nertsenbedrijven al flink aangescherpt. Zo moeten alle bezoekers worden geregistreerd, extra hygiënemaatregelen (zoals beschermende kleding) worden toegepast en voor de hele sector geldt een vervoersverbod. ‘Heel vreemd dat van het aangescherpte hygiëneprotocol ook het dragen van niet-medische mondkapjes onderdeel uitmaakt’, aldus Van Hoof. ‘Dat zijn dus mondkapjes die ‘niet echt’ werken. Dan gaat bij mij de lamp uit.’

Voorts constateert hij dat er nog steeds geen uitgewerkt plan is voor het testen van medewerkers van nertsenbedrijven – die moeten bij klachten gewoon aansluiten in de teststraat van de GGD. De meeste besmettingen in de nertsensector gaan weliswaar van mens op dier. Maar bij twee mensen is vastgesteld dat ze vermoedelijk corona hebben gekregen door contact met besmette nertsen.

Moederdieren

Medio juli adviseerde het OMT-Z het kabinet om over te gaan tot een landelijke ruiming ‘indien na half augustus nog steeds nieuwe besmettingen op nertsenbedrijven worden vastgesteld’. Uitgerekend zaterdag  (15 augustus) werd begonnen met het doden van 12 duizend moederdieren en een veelvoud aan pups op de 31ste besmette nertsenfokkerij, in Altforst (gemeente West Maas en Waal, in de provincie Gelderland). Het was voor het eerst dat een nertsenbedrijf buiten Oost-Brabant en Noord-Limburg getroffen werd door het coronavirus.

Inmiddels is ook het aantal coronabesmettingen onder de bevolking alarmerend snel aan het toenemen. Volgens het ministerie van Landbouw zal het OMT-Z die ontwikkeling meenemen in de beraadslagingen. Medio juli voorzag het OMT-Z overigens al dat in de vier weken tot medio augustus nog naar schatting ‘8 tot 12 bedrijven’ positief bevonden zouden worden. Want de implementatie van maatregelen duurt nu eenmaal enige tijd. Met de laatste bevestigde besmetting (in Altforst) staat de teller nu op zes.

Nederland telde volgens het CBS eind vorig jaar 128 nertsenbedrijven (waarvan sommige meerdere locaties hebben) met ruim 800 duizend moederdieren. Een moederdier krijgt gemiddeld zo’n vijf pups, die elk jaar in november of december na een leven van zeven maanden in een kleine traliekooi worden vergast voor hun pels.

Op de 31 bedrijven zijn sinds begin juni volgens de officiële cijfers 245 duizend moederdieren gedood. Ook hun pups, naar schatting 1,2 miljoen diertjes, werden vroegtijdig vergast. De twee besmette bedrijven die zondag bekend werden gemaakt, tellen 8700 moederdieren en naar schatting 43 duizend jonkies. 

Lees ook

Het is de meest verguisde intensieve veehouderij van Nederland: de nertsenfokkerij. Maar sommige fokkers zijn er wel multimiljonair mee geworden en staan zelfs in de Quote-500. 

Geen grote grijpers met dode dieren, geen af en aan rijden van vrachtwagens. De ruiming van de nertsen gebeurt in betrekkelijke rust in en buiten de stallen.

Als na 15 augustus nog nieuwe coronabesmettingen op nertsenhouderijen worden geconstateerd, worden mogelijk alle fokkerijen in Nederland preventief geruimd. Dat adviseerde het Outbreak Management Team Zoönosen een maand geleden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden