Na acties Israëlische leger steekt antisemitisme kop op

In 2010 is het aantal meldingen van antisemitisme in de wereld iets afgenomen vergeleken met het 'recordjaar' 2009.

Jeruzalem - Het is in Israël niet onopgemerkt gebleven. Dat de burgemeester van Amsterdam undercoveracties overweegt om antisemieten in de kraag te vatten. Dat Frits Bolkestein zich afvraagt of Joden in Nederland nog wel veilig zijn. Dat de zoon van een hoofdstedelijke rabbijn niet meer met zijn keppeltje over de Amsterdamse straat durft, uit angst om in elkaar geslagen te worden.


Zondag werd in Jeruzalem het jaarlijkse antisemitismerapport gepresenteerd. Het was opnieuw geen goed jaar, zegt Natan Sharansky, voorzitter van de Jewish Agency. Uitingen van jodenhaat in Europa en Zuid-Amerika, ruim baan voor holocaustontkenners op internet, bloggers die Israëliërs met nazi's vergelijken. De uitspraken van journaliste Helen Thomas, regisseur Oliver Stone en de Duitse minister Thilo Sarrazin - het rapport staat er vol van.


Sharansky, de voormalige Russische mensenrechtenactivist die in 1986 na jarenlang gevangenschap de Sovjet-Unie werd uitgezet, merkt dat vooral na Israëlische legeracties het antisemitisme in de wereld hevig de kop opsteekt. Swastika's op zerken op Joodse kerkhoven, aanvallen van 'moslimimmigranten' op Joden in de straten van Europa, 'het zijn de vulgaire uitingen'.


En dan was 2010 nog niet eens een heel slecht jaar, in vergelijking met 2009. De Israëlische legeractie in de Gazastrook had tot gevolg dat 2009 een 'recordjaar' was. 'In 2010 nam het aantal meldingen iets af, al zagen we weer een piek na de onderschepping van het Gaza-flotielje, eind mei.' Gewelddadige aanvallen op Joden en Joodse gebouwen in Oostenrijk en Frankrijk waren het directe gevolg van dat militaire optreden, waarbij negen Turkse activisten gedood werden.


Je hebt enerzijds het 'klassiek antisemitisme', dat volgens Sharansky 'al drieduizend jaar' bestaat. Het stak onlangs de kop op, toen Sarah Palin, bekritiseerd na de schietpartij in Arizona, het woord 'bloedlaster' (blood libel) in de mond nam. De Amerikaanse politica verwees daarmee - onwetend? -- naar het middeleeuwse 'bloedsprookje': joden zouden christelijke kinderen vermoorden om met het bloed matzes te bereiden.


Die vorm van antisemitisme bestaat nog steeds. Sharansky: 'Maar tegenwoordig richten de aanvallen zich vooral op het bestaan van Israël. Demoniseren van mijn land is een trend. De radicale islam, maar het komt niet alleen uit die hoek, gebruikt de nazi-ideologie. Voorbeelden? Oproepen tot een nieuwe holocaust, om daarmee het Palestijns-Israëlische conflict op te lossen.'


Kijk, zegt Sharansky, kritiek op het beleid van de Israëlische regering moet kunnen, 'we zijn een democratie, met een vrije pers. Maar ik vrees dat er met twee maten wordt gemeten. Sommige mensenrechtenorganisaties hanteren voor Israël geheel andere normen dan voor de dictaturen om ons heen. Ja, dat mag je ook uitleggen als antisemitisme.'


In Israël is sinds tien jaar een 'Taskforce Anti-Semitism' actief. Amos Hermon leidt die afdeling, die in de gehele wereld uitingen van jodenhaat monitort. 'We maken ons zorgen. Kijk wat er in Iran gebeurt, in Zuid-Amerika. Maar ook in West-Europese landen, in Zweden, Frankrijk, Nederland en België, kunnen Joden soms niet meer als Jood over straat. En er zijn onderzoeken waaruit blijkt dat eenderde van de Europeanen Joden met een negatieve blik bekijkt.'


Het is gebruikelijk, zegt Hermon, dat bezoekende buitenlandse politici door de Israëlische premier Netanyahu worden aangespoord meer tegen antisemitisme te doen. Hermon, die goed geïnformeerd is over wat er zich op de straten van Amsterdam afspeelt, voorziet Netanyahu voorafgaand aan elk bezoek van gedetailleerde informatie. 'Ja, dus als uw minister van Buitenlandse Zaken binnenkort naar Israël komt, dan weet hij wat hem te wachten staat.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden