columnmaarten keulemans

Na 347 stukken over corona eindelijk tijd voor dé vraag: kun je de schil van een niet-biologische citroen eten?

null Beeld

Nu de vakantie in zicht is, wordt het tijd om deze rubriek in elk geval voor de zomer op te doeken – vanaf volgende week verschijnt onze zomerkrant. Met als laatste: de kwestie van de geraspte citroenen.

Jazeker, citroenen. Eh, wat heeft dát nou weer met corona te maken?

Nou, dit. Vlak voordat corona ons op het hoofd viel, en de wereld nog onschuldig was en grotendeels covidvrij, stuurde collega Emma Curvers me het volgende mailtje vanaf de redactievloer waar ons katern V wordt gemaakt:

‘Wij van V hebben een prangende vraag die tot grote discussie leidt. In de Volkskeuken zien we telkens staan dat er biologische citroen of sinaasappelrasp moet worden gebruikt. De een vindt dat dat absoluut biologisch moet, omdat de schil anders giftig zou zijn. De ander zegt dat dit onnodige bemoeienis is. Hoe zit dit? Graag vanmiddag om 17 uur op mijn bureau het antwoord.’

Mijn antwoord luidde destijds: ik weet niet of ik 17 uur wel haal Emma, ik moet nog even iets afronden over een of ander nieuw virus dat in Wuhan is opgedoken.

Enfin, anderhalf jaar en (ik heb het geteld) 347 stukken over het coronavirus later, lijkt het me weleens tijd worden om haar vraag te beantwoorden.

Dit is inderdaad een kwestie ‘die zo om de paar jaar terugkomt’, constateert hoogleraar gewasbeschermingsmiddelen Pieter Spanoghe (Universiteit Gent), als ik hem benader. In een technische tabel heb ik dan al opgezocht wat je in de schil van een niet-biologische citrusvrucht zoal kunt tegenkomen. Thiabendazol! Fludioxonil! Pyrimethanil! Het zegt me allemaal net zo weinig als u, maar erg geruststellend klinkt het niet.

Citroenen, zo legt Spanoghe uit, worden na de pluk in een oliebadje gestopt, vaak aangelengd met antischimmelmiddelen, om kleine gaatjes in de schil af te dichten en het fruit een mooie glans te geven. Vandaar al die scheikundenamen: het zijn middelen waarmee de vrucht is behandeld en die nog wel degelijk in de schil aanwezig kunnen zijn.

Maar daaraan zit wel een maximum, staat ook in mijn tabel. Zo mag een citroen slechts 5 microgram (miljoenste gram) van het insectendodende middel ‘bupirimaat’ bevatten en 2 microgram van het antischimmelmiddel ‘captafol’. ‘Zoals het in de winkel ligt, moet het veilig zijn’, zegt Spanoghe. ‘In theorie kun je die citroen met schil en al opeten.’

En dan ligt de toegestane grens nog ruimschoots boven de hoeveelheid die in dierproeven schadelijk is ook. Op een kladblaadje reken ik uit: Emma zou 8.133.330 citroenschillen per dag moeten eten, voordat ze de grens bereikt waar de hoeveelheid ‘fosetyl-aluminium’ die ze daarmee binnenkrijgt echt schadelijk wordt. En bij ‘captafol’ hoeven we ons pas zorgen te maken als Emma 207 miljoen citroenen wil wegkauwen – met wat zoekwerk in de vakliteratuur kunt u nu achterhalen wat haar gewicht is.

‘Het gaat bij risico’s altijd om de combinatie van de stof en de blootstelling eraan’, herinnert Spanoghe aan het giftigheidsprincipe van Paracelsus. ‘En die citroenschillen bevatten niks. Als u een bakje aardbeien of druiven eet, krijgt u waarschijnlijk meer middelen binnen.’

En de biologische citroenen? Spanoghe verklapt een onwelgevallige waarheid: ook die zijn dikwijls nabehandeld met een vetlaagje en beschermingsmiddelen – zij het met biologische middelen. Maar zoals de hoogleraar al eerder eens gevat opmerkte: ‘Dat is daarom niet minder giftig. Slangengif is ook een natuurlijk middel.’

Neem ‘azadirachtine’, een uit bepaalde bomen gewonnen insectenwerend middel. Biologisch, maar toch mag er in een biologische citroen maar 0,05 milligram van aanwezig zijn. Al na een paar miljoen citroenen zou u er behoorlijk ziek van worden.

Goed, ik zal dit stuk uit de krant knippen en plechtig bij collega Emma op het bureau leggen, een ritueel waarmee ik mijn coronaquarantaine en deze rubriek voorlopig afsluit. Ik wens u een zomer met hopelijk wat minder corona – en veel zomerse gerechten, op smaak gebracht met schijfjes en rasp van een al dan niet biologische citroen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden