Na 11 september

EEN paar weken met wat minder buitenlands nieuws waren hier en daar aanleiding meteen te roepen dat de wereld minder veranderd is dan na 11 september werd gedacht....

Deze vorm van bijziendheid werd deze week afgestraft door de Amerikaanse president Bush. Hij maakte bekend voor komend jaar 14 procent meer geld te willen uittrekken voor defensie. Dat is de grootste verhoging van de defensie-uitgaven sinds de tijd van Reagan. De stijging is bovendien bijna drie keer zo groot als die van dit jaar. Hoewel Bush nog niet heeft duidelijk gemaakt hoe de verhoging van het defensiebudget te rijmen valt met de door hem gewenste belastingverlaging, is hij ervan overtuigd dat meer geld voor defensie van essentieel belang is om de oorlog tegen het terrorisme te winnen.

Voor Bush is er dus wel degelijk iets veranderd . Onder zijn leiding wordt er niet alleen meer geld vrijgemaakt voor de aanschaf van precisiewapens, maar ook verschijnen de Amerikanen na 11 september op plaatsen waar ze voordien niet kwamen en zoeken ze toenadering tot landen die ze voor die tijd meden.

Voor mensen met enig historisch besef zijn vooral de Amerikaanse activiteiten in Centraal-Azië opmerkelijk. Tien jaar na de val van de Sovjet-Unie nestelen de Amerikanen zich in het kader van de terreurbestrijding pontificaal in Tadzjikistan, Oezbekistan en Kirgizië, de vroegere randgebieden van het Sovjet-rijk. In Oost-Afrika probeert Sudan, dat op een lijst staat van landen die Bin Laden mogelijk steunen, in het gevlei te komen bij de Amerikanen door zich aan te melden voor de campagne tegen het terrorisme.

In plaats van alle veranderingen te ontkennen, is het voor de betrokken landen beter om na te gaan hoe ze er het beste op kunnen inspelen. Nu de gezamenlijke vijand in Afghanistan is verslagen, nemen de wrijvingen tussen Rusland en de VS weer toe. Poetin zal de ergernis over het Amerikaanse optreden in zijn Centraal-Aziatische achtertuin moeten afwegen tegen de voordelen van een voortgezet partnerschap.

De Europeanen staan voor de vraag hoe ze moeten reageren op de verhoging van de Amerikaanse defensie-uitgaven. Blijven ze een militaire pygmee of vergroten ze hun eigen militaire capaciteit teneinde te voorkomen dat de VS steeds unilateralistischer worden? Na Afghanistan moet het antwoord luiden dat de Europeanen hun defensie dienen te versterken. Dat kost geld, maar het alternatief is erger: Europa zou worden veroordeeld tot een militaire en politieke bijrol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.