N-Zeeland fel tegen mogelijke hervatting Franse kernproeven

De Franse oppositieleider Jospin en de Nieuwzeelandse premier Bolger hebben zich gisteren scherp gekeerd tegen de mogelijke hervatting van Frankrijks ondergrondse kernproeven in de Stille Oceaan....

Van onze correspondent

Sjoerd Venema

PARIJS

De beslissing daarover van president Chirac laat op zich wachten, nadat militaire experts in een rapport het staatshoofd hebben aanbevolen om nog minimaal tien kernproeven te houden ter perfectionering van de Franse atoommacht. Chirac staat bekend als een voorstander van een korte onderbreking van het nucleaire moratorium.

Volgens de commissie van deskundigen onder leiding van Frankrijks hoogste militaire bevelhebber, admiraal Lanxade, is de Franse kernwapenvoorraad tot het jaar 2010 op geloofwaardige kracht. Om de Force de Frappe ook daarna op peil te hebben, moet volgens de experts nog minimaal een tiental ondergrondse kernproeven worden uitgevoerd.

De proeven dienen vooral om een computersimulatieprogramma voor kernexplosies te vervolmaken. De vorige regering, van premier Balladur, heeft daarvoor al ruim een miljard gulden gereserveerd, onder meer voor de bouw van een megajoule-laserkanon bij Bordeaux.

Chirac had in 1992 hevige kritiek op het door zijn socialistische voorganger Mitterrand afgekondigde eenzijdige moratorium op atoomproeven, dat werd overgenomen door drie andere kerngrootmachten, Rusland, Groot-Brittannië en de VS. Alleen China is sinds 1992 onverstoorbaar doorgegaan met zes proeven. Als presidentskandidaat zei Chirac dat hij snel tot nieuwe proeven zou besluiten als de experts dat noodzakelijk achtten voor de geloofwaardigheid van de Franse Force de Frappe.

Inmiddels lijkt - met het advies van de experts op tafel - voor Chirac als staatshoofd de beslissing minder eenvoudig. Frankrijk neemt deel aan de onderhandelingen in Genève om eind 1996 tot een verdrag te komen met een definitief verbod op kernproeven.

Daarnaast is het dit jaar niet alleen de vijftigste herdenking van de atoomaanval op Hiroshima, het is ook tien jaar geleden dat Frankrijk zich de woede van de internationale gemeenschap op de hals haalde met de aanslag op het Greenpeaceschip Rainbow Warrior in de Nieuwzeelandse haven van Auckland.

De Nieuwzeelandse premier Bolger heeft Chirac vooraf gewaarschuwd dat Nieuw-Zeeland 'krachtig en op de geëigende manier zal reageren' indien Frankrijk zijn kernproeven in de Stille Oceaan hervat. De Franse oppositieleider Jospin zei dat Chirac met het doorbreken van het moratorium zowel een politieke als een diplomatieke fout zou maken 'die tegen de loop van de geschiedenis ingaat'. De socialist Rocard noemde de nieuwe kernproeven 'een belediging aan het adres van de internationale gemeenschap'.

Greenpeace heeft al aangekondigd dat als voorzorgsmaatregel de Rainbow Warrior II naar het testgebied zal afvaren, met aan boord onder anderen de onvermijdelijke, door Rome afgezette progressieve Franse bisschop Gaillot. De Rainbow Warrior I werd tien jaar geleden door agenten van de Franse geheime dienst in de haven van Auckland opgeblazen. Daarbij kwam een Nederlandse fotograaf van Portugese afkomst om het leven.

Vóór het bekendmaken van zijn besluit wil president Chirac eerst nog een aantal deskundigen raadplegen. De president, die als enige de verantwoordelijkheid draagt over het Franse atoomwapen en alle beslissingen daaromtrent, zoals de kernproeven, zal waarschijnlijk ook zijn eerste overleg op 14 juni met president Clinton in Washington willen laten meewegen. Frankrijk zoekt naar samenwerking met de Verenigde Staten op het terrein van de computersimulatie van kernexplosies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.