Mythische ‘architect’ Rove verlaat Bush’ zijde

‘Ik ben een mythe’, zei Karl Rove gisteren in The Wall Street Journal; het enige interview dat hij gaf bij de aankondiging van zijn vertrek als topadviseur van president Bush....

Van onze correspondent Diederik van Hoogstraten

Voor zijn politieke vijanden heeft Rove inderdaad mythische proporties aangenomen als een oppermachtig ‘gezicht van het kwaad’. Maar tegen de bijnaam ‘de Architect’ maakt hij noch Bush bezwaar. Veertien jaar geleden verbond Rove zijn lot aan de latere gouverneur van Texas. Een hand vol verkiezingszeges en 6,5 jaar in het hart van de macht later, bedankte hij gisteren zijn president met een brok in de keel voor de vriendschap en samenwerking.

De Democratische senator Patrick Leahy moest niets hebben van emotionele afscheidswoorden, toen hij reageerde op het aangekondigde vertrek. Rove zal zich niet ‘wanhopig kunnen verschuilen’, aldus Leahy. ‘Er hangt een wolk boven dit Witte Huis, een aanzwellende storm. Een soortgelijke wolk hangt om de heer Rove, ook nu hij het Witte Huis verlaat.’

Rove zei zich bewust te zijn van de verdenking dat hij weggaat om verder onderzoek van het Congres te omzeilen. ‘Maar ik ga niet blijven of vertrekken omdat het de kliek aanstaat.’

De adviseur zei dankbaar te zijn dat hij jarenlang ‘als een getuige van de geschiedenis’ mocht opereren. Rove was echter veel meer dan een getuige. Hij was een vormgever van de moderne Republikeinse Partij en dacht mee over alle grote besluiten sinds begin 2001, toen Bush aantrad: de belastingverlagingen, de ‘oorlog tegen terreur’, de inval van Irak.

Hij vormde samen met de adviseurs Karen Hughes en Joe Allbaugh ‘de ijzeren driehoek’ die Bush aan de macht hielp als gouverneur van Texas. In 2000 vonden ze tezamen de weg naar Washington, om in 2004 opnieuw te winnen.

De electorale zege van drie jaar geleden geldt als Roves meesterwerk. Voorts hielpen Bush en Rove de partij aan de zege in beide huizen van het Congres, een prestatie die één keer eerder in de geschiedenis was geleverd. Bush’ winst en de gegarandeerde steun van het Congres betekende dat de conservatieve rechters John Roberts en Samuel Alito moeiteloos een plek kregen in het Hooggerechtshof. Deze cruciale erfenis van een conservatief blok voor de komende decennia kan voor een belangrijk deel op het conto van Rove worden bijgeschreven.

Sinds die laatste zege is het klimaat in Washington en de VS veranderd. Bush zit in de laatste fase van zijn presidentschap, zijn populariteit bereikt historische dieptepunten en de adviseurs rennen weg. Rove volgt een reeks andere adviseurs achter de schermen die onlangs zijn vertrokken.

Meer dan deze collega’s is Rove omgeven door de geur van schandaal. In het onderzoek naar het lek in de ‘CIA-zaak’ is Rove vijf maal verhoord, hoewel hij niet werd vervolgd. Over zijn rol in de affaire rond de ontslagen aanklagers bestaat ook nog steeds onduidelijkheid.

Republikeinen klagen dat de Democratische onderzoeken naar de rol van Rove bedoeld waren om hem weg te krijgen en Bush werkelijk vleugellam te maken. In die zienswijze is het vertrek van Rove een zege voor de Democraten.

Rove zei dat hij eerder weg wilde, maar het moment was nooit geschikt. Eind vorig jaar wilde hij Bush niet in de steek laten, nadat de Democraten de congresverkiezingen wonnen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden