Mysterieus labyrint van gangen, trappen en achterkamers

Terwijl David Cameron dinsdagochtend in de Cabinet Room van zijn ambtswoning Downing Street 10 zijn laatste kabinetsberaad leidde, gingen de hekken van de achteringang open voor het symbool voor de wisseling van de wacht in de Britse politiek: de verhuiswagen.

Een ontmoeting in 2012 tussen Angela Merkel en David Cameron in één van de kamers van Downing Street 10. Beeld ANP

Pezige mannen van Simply Removals begonnen de spullen van David, Samantha en hun kinderen in te laden, ervoor wakend dat ze niet per ongeluk het antieke bureau van William Pitt, een stoel van Winston Churchill of een portret van Robert Walpole meenamen.

Wanneer Camerons opvolgster Theresa May vandaag na een bezoek aan koningin Elizabeth, voor wie ze alweer de dertiende premier is, de zwarte deur van het pand achter zich dicht slaat, betreedt ze niet alleen haar nieuwe woning maar ook een politiek museum. In de woorden van haar beroemde voorgangster Margaret Thatcher: 'Het is een huis vol geschiedenis.' Overmand door emoties stond Thatcher bij haar entree even stil op de marmeren, in schaakbordpatroon uitgevoerde vloer van de entreehal.

Op dezelfde plek bevond zich op 23 september 1735 Robert Walpole, de eerste premier die gebruik maakte van deze woning. De laatste 'gewone' huurder was ene Mr Chicken. Na diens vertrek had koning George II het huis, na een renovatie, aan zijn premier gegeven. Op de deur, die van buiten geen deurknop heeft, staat 281 jaar later nog steeds 'First Lord of the Treasury', ofwel 'De eerste heer van de thesaurie'. Sindsdien is deze ambtswoning, gelegen in de schaduw van de monumentale ministeries, het bescheiden centrum van de macht in Groot-Brittannië, en voorheen het Britse Wereldrijk..

Niet iedere premier was ervan gecharmeerd. William Pitt noemde het 'mijn grote akelige huis', de Victoriaanse premier Benjamin Disraeli omschreef het als 'mijn eenzame, rammelende huis' en Harold Wilson, die er een spook had gezien in de gedaante van een dame in roze jurk, besloot zijn tweede ambtstermijn elders te gaan wonen. Thatcher daarentegen vond het een heerlijk huis, maar haar man Denis had liever in de buurt van een golfbaan gewoond. Gordon Brown loofde de woning als oord van 'mysteries en intriges'.

Margaret Thatcher op de dag dat ze haar intrek nam in No 10 Downing Street. Beeld anp
David Cameron en gast Barack Obama betraden in april dit jaar samen de ambtswoning. Beeld ANP

Labyrint

Het huis zelf is dan ook een labyrint van gangen, achterkamers en trappen, met deuren naar Algemene Zaken en nummer 11, waar de minister van Financiën woont, alsmede een tunnel naar het Lagerhuis. De Blairites vonden het 'te deftig, te vredig en te onoverzichtelijk' als plek om hun revolutie te leiden. Het hart van de ambtswoning is de Cabinet Room, waar Churchill vanaf een schilderij neerkijkt op een lijkkistvormige vergadertafel, neergezet door Harold Macmillan die hierdoor een beter een oogje op zijn ministers kon houden.

Iets verderop bevinden zich de privévertrekken met de bloemetjestapijten. De premiers kunnen die zo huiselijk mogelijk proberen te maken. Zo zette Ted Heath er een Steinway-piano neer, omringde Thatcher zich door bustes van grote wetenschappers en plaatste Samantha Cameron er een designkeuken. De huiselijkheid is een poging om te ontsnappen aan de politieke spanning - meestal tevergeefs. 'Afgelopen weken,' zo noteerde Anthony Edens vrouw Clarissa na de Suez-crisis, 'voelde ik het Suez-kanaal door mijn salon stromen.' Waarschijnlijk zagen de Camerons op dezelfde plek Het Kanaal stromen.

Larry, de kat. Beeld afp

Kat

May zal niet alleen worden verwelkomd door kabinetssecretaris Jeremy Heywood, maar ook door de Chief Mouser to the Cabinet Office, beter bekend als Larry the Downing Street Cat. Besloten is dat de kat Larry, die sinds 2011 in de ambtswoning resideert, aanblijft. Naast het vangen van muizen dient de voormalige asielkat ook als gastheer. Zo maakte hij snel vriendjes met Barack Obama. Larry de muizenvanger staat in een rijke traditie. Tussen 1973 en 1987 diende Wilberforce onder vier verschillende premiers, terwijl diens opvolger Humphrey de Thatchers en Majors gezelschap hield, totdat Cherie Blair de toorn des volks opwekte door de kat weg te doen.

Larry werd zo beroemd dat hij een blauwe gevelsteen in de Battersea Dogs and Cats Home kreeg. Beeld Great Patsby / Flickr

Echtgenoot

May's belangrijkste steun zal echtgenoot Philip zijn, met wie ze samen is sinds de twee op Oxford aan elkaar werden geïntroduceerd door medestudent Benazir Bhutto, de latere presidente van Pakistan. Deze 58-jarige bankier is al vergeleken met Denis Thatcher, de reactionaire levensgenieter die onmisbaar was voor de IJzeren Dame. Voor de eega's van premiers kan Downing Street 10 een bezoeking zijn, zo blijkt uit The Goldfish Bowl, een boek waarin Cherie Blair haar voorgangers interviewt over hun ervaringen. De rode lijn: voor de komst naar Nr 10 moet de man- of vrouw-van rekening houden met een leven zonder privacy.

Beeld afp

Kleding

Veel meer dan in Nederland, waar kleren vooral 'lekker moeten zitten', geldt in Engeland het adagium 'kleren maken de politicus', voor zowel mannen als vrouwen. May staat bekend om haar flamboyante kledingkeuze en die aandacht zal nu alleen nog maar toenemen, met name voor een formidabele verzameling schoenen. Het is een voorbeeld van power dressing, een fenomeen dat in Nederland nog in de kinderschoenen staat. Thatcher benutte als eerste het geheime wapen van de garderobe. Aan de kleur van haar jurken was zelfs af te lezen in welk gemoed ze verkeerde. Iets soortgelijks zal mogelijk gaan gelden voor het schoeisel van de nieuwe premier.

Beeld reuters
Beeld VK
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden