Mysterie van Engelse 'grote katten' ontrafeld

Weer is het mistige Engelse platteland een mysterie armer. De waarnemingen en groezelige foto's ten spijt, leven er in Groot-Brittannië geen grote katachtigen zoals lynxen en poema's meer in het wild. Een vermeende 'wilde lynx' die in 1903 in West-Engeland werd gedood, blijkt geen Europese, maar een Canadese soort. Import dus: ontsnapt van een landgoed of uit een dierentuin.

AMSTERDAM - Wat voor de Schotten het monster van Loch Ness is, zijn de 'big cats' voor de Engelsen. Verscholen in de bossen en op het platteland zouden wilde, katachtige dieren leven, zo gaat het verhaal.


De lynx die een landeigenaar begin vorige eeuw afschoot in Devon, gold daarvoor als een van de bewijzen. 'Maar het lijkt waarschijnlijker dat er door de tijd heen nu en dan dieren zijn ontsnapt of vrijgelaten, en dat hun aanwezigheid het Britse grotekattenfenomeen verklaart', aldus bioloog Darren Naish, wiens team de lynx dinsdag in het vakblad Historical Biology ontmaskerde als Canadese import.


Oud-conservator zoogdieren van Naturalis Chris Smeenk is het met hem eens. 'Ontsnapte lynxen kun je soms tegenkomen, maar dat zijn doorgaans geen hele populaties die zich ergens blijvend vestigen.' Experts weten niet eens zeker weten of de laatst bekende lynx in Groot-Brittannië - een exemplaar dat ongeveer 200 voor Christus omkwam - wel van Britse bodem was, zegt Smeenk. 'Het kan ook dat de Romeinen hem als huisdier hadden meegenomen. De laatste onomstreden vondsten van lynxen zijn in elk geval veel ouder: zo'n 5.500 à 6.000 jaar oud.'


Dat neemt niet weg dat er in het Verenigd Koninkrijk met enige regelmaat ontsnapte wilde katachtigen opduiken, zeker nadat in 1976 het aan huis houden van grote katten bij wet werd verboden. In 1989 reed een automobilist in West-Engeland opeens een moeraskat aan, in 1975 schoot een boer een luipaard af die negen maanden eerder uit de dierentuin was ontsnapt, en in 1996 doodden jagers een lynx in het slaperige Suffolk. 'Lynxen en andere katachtigen kunnen op het platteland probleemloos overleven', aldus Naish.


Maar veel vaker blijft het bij vage meldingen. Berucht is de 'Beast of Exmoor', die al in de jaren zeventig werd waargenomen. Vier jaar geleden nog dachten boeren een schedel van het beest te hebben gevonden, totdat biologen erop wezen dat het ging om het karkas van een zeehond. Toch raakte Engeland vorig jaar opnieuw in beroering toen joggers bezwoeren dat ze nabij Gloucester een panter of poema waren tegengekomen.


'Dit soort verhalen bestaan in alle culturen en zijn van alle tijden', weet Smeenk. 'Waarnemingen van grote katten zullen er altijd blijven. Wat niet bestaat, kan ook niet uitsterven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden