Muzikale storm van tetterend koper met townshipjive Nel-son Mán-dela Freeeeeee-heee Freeeeeee-heee Free-Free-Free-Nelson Mán-deeelaaa Freeeeeee-heee

Hij wist bar weinig van Nelson Mandela, bekende de Britse liedschrijver en toetsenist Jerry Dammers van The Special AKA eens. Hij was niet bezig met diens vrijheidsstrijd. Bij toeval was hij bij een anti-apartheidsconcert in 1983, op het Londense Alexandra Palace. Een feest ter ere van Mandela's 65ste verjaardag, waar uiteraard Zuid-Afrikaanse muziek werd gespeeld. Van de band Jabula bijvoorbeeld: energieke en aanstekelijke townshipjazz, onweerstaanbare dansmuziek met veel schetterend koper en razende gitaartjes.


Dammers, lid van de net dat jaar uiteenvallende skaband The Specials, raakte geïnspireerd. Wat een muziek, en wat een held die Mandela. Kon Dammers daar zelf niet wat mee? Had hij niet nog een deuntje in de la liggen? Een tekst was zo geschreven. Zo'n volumineus townshipdameskoor moest het refrein zingen: 'Free Nelson Mandela'. De rest stond met een paar krabbels op papier: wat restte was de muzikale afronding. Dammers leende het tetterende koper en de townshipjive van Jabula. Klaar.


In 1984 kwam Nelson Mandela uit, van Dammers nieuwe band The Special AKA. Het werd al snel Free Nelson Mandela, vanwege dat dwingende refrein. Een instant succes in Groot-Brittannie, stak al snel over naar het vasteland en werd de oproep voor zijn vrijlating een wereldhit.


Zelden zo'n protestlied gehoord. Geen gesomber rond droeve gitaarakkoorden, maar gedreven door optimisme. Strijdlustig, maar dan wel onder een stralend zonnetje. In Zuid-Afrika werd het lied uiteraard verboden, maar bij ANC-marsen kon het 'Free Nelson Mandela' vrijelijk worden aangeheven. Dammers kon zijn geluk niet op.


Free Nelson Mandela wakkerde in Engeland en ver daarbuiten een muzikale storm aan, die uitraasde in het concert voor Mandela in het Wembley-stadion in 1988. Een 'Freedomfest', dat werd uitgezonden in bijna zeventig landen, en bekeken door 600 miljoen televisiekijkers. Tracy Chapman, Harry Belafonte, Peter Gabriel, Jessye Norman, Youssou N'Dour, Sting en Stevie Wonder riepen het allemaal: laat gaan die man.


Natuurlijk mocht Dammers Mandela de hand drukken na diens vrijlating. Na een concert voor Mandela werd Dammers aan hem voorgesteld, als: 'de schrijver van Nelson Mandela'. De reactie van Mandela, zo herinnerde Dammers zich in een interview met het Britse blad Radio Times, was nuchter, bijna zakelijk, en misschien wel typisch Mandeliaans: 'Ah, yes, very good!'


Free Nelson Mandela


Free free


Free free free Nelson Mandela


Free Nelson Mandela


Twenty-one years in captivity


His shoes too small to fit his feet


His body abused but his mind is still free


Are you so blind that you cannot see I say


Free Nelson Mandela


I'm begging you


Free Nelson Mandela


He pleaded the causes of the ANC


Only one man in a large army


Are you so blind that you cannot see


Are you so deaf that you cannot hear his plea


Free Nelson Mandela


I'm begging you


Free Nelson Mandela


Twenty-one years in captivity


Are you so blind that you cannot see


Are you so deaf that you cannot hear


Are you so dumb that you cannot speak I say


Free Nelson Mandela


Oh I'm begging you


Free Nelson Mandela


Free Nelson Mandela


I'm begging you begging you please


Free (you've got to you've got to) Nelson Mandela


You've got to free you've got to free you've got to free yeah


(Free) Nelson Mandela Nelson Mandela


(Free)


(Free) I'm telling you I'm telling you I'm telling you


You've got to free (free) yeah you've got to free yeah


You've got to free (free) yeah you've got to free Nelson Mandela


(Free free free)


I'm telling you telling you (free)


You'd better free him now


You've got to free him now (free)


I'm telling you (free)


I'm telling you (free)


Free


Protestlied


Samenstelling Jan 't Hart en Eelco Meuleman Vormgeving Yvonne Smit Fotoselectie Frank Schallmaier Productie Dylan Besseling

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden