Muzikaal lustoord

TivoliVredenburg moet nog worden geopend, maar is al in gebruik genomen. V testte alvast twee van de vijf zalen: de Ronda en de Hertz.

Een rake bespiegeling van zomaar een bezoeker, bij de ingebruikname van de popzaal Ronda in het nieuwe TivoliVredenburg: 'Utrecht is een stad geworden.' Zo voelt het woensdagavond inderdaad, in het eindeloze trappenhuis rondom de uitverkochte Ronda, met het geluid van spijkerharde rock in de rug en uitzicht op razend stadsverkeer ergens diep onder het kolossale gebouw en het oplichtende lijnenspel van de treinen rond knooppunt Utrecht, even verderop.


De ruim tweeduizend gasten lopen rond als kinderen in een snoepfabriek. Loerende, zelfs begerige blikken. Waar is de bar? Gelukkig: geen muntensysteem. Dan naar de rookruimte. Kun je hier echt roken op een dakterras?


Vooral ook veel voelen, aan die metalen platen bijvoorbeeld waarmee de popzaal en de tussenruimtes zijn behangen. Met de vingers peuteren in de Alhambra-achtige ornamenten vol uitsparingen, waarachter geluidsdempend materiaal is bevestigd. Foto's maken, op zijn minst twee selfies in de foyer en natuurlijk nog een paar bij het betreden van de popzaal, de Ronda, die het zo geliefde Tivoli aan de pittoreske maar nu ineens ook wat dorps lijkende Oudegracht moet doen vergeten.


Na de moderne plichtplegingen met smartphone mag dan eindelijk de verwondering intreden. Wow, wat een zaal.


Een brede kuip rond een massief en breed podium, met een weidse trappen- en balkonrand. Zo staat - of zit - het publiek altijd half rondom band of artiest. De langgerekte popzaal als pijpenla, met het podium aan het eind, is definitief verleden tijd. Bij het naderen van het podium, vanaf de zijkant van de zaal, is het even schrikken. Oeps, een traptrede naar beneden, die zag je niet aankomen. Later nog een trede en weer omhoog als je vanuit de zaal richting bars aan de achterkant van de zaal loopt.


Dankzij de hoogteverschillen heb je in de Ronda altijd goed zicht op het podium. Of je nu achterin staat op de balkonrand of in de zaal tegen de wand van de trap: de zichtlijnen zijn geweldig. Ben je klein van stuk, dan zorg je dat je op de rand van een traptrede gaat staan. Last van de knie? Ga lekker zitten op de trap aan de zijkant of hang in een van die schattige kleine loges helemaal links en rechts, naast en half boven het podium. Vanuit deze twee ligbad-achtige constructies kijk je de musicerenden recht op de vingers.


Het geluid is minstens zo verbluffend als het visuele spektakel. Geen galm te bespeuren, hoe goed je ook zoekt. Zelfs als je met het hoofd tegen de achterwand staat, kaatst geen spat geluid terug.


De geluidstechnicus van voorheen Tivoli zegt het maar even: de geluidsinstallatie in deze Ronda is van de best denkbare kwaliteit. Het streven, volgens hem, is dat iedere band die in TivoliVredenburg komt optreden, dat doet zonder een eigen installatie mee te nemen omdat de vaste 'P.A.' in TivoliVredenburg simpelweg niet kan worden overtroffen.


Het lijkt geen grootspraak. Bij het optreden van de Utrechtse band Mister and Mississipi valt het kogelronde geluid op, de diepe warmte van de bassen maar toch ook de snerpende hardheid van de gitaren. Zelfs een driftig bespeelde triangel werkt zich naar boven en laat zich glashelder horen bovenop de soms best stevig ronkende ritmesectie.


De feeërieke zang van Maxime Barlag kringelt boven het bandgeluid uit, laat zich tot in de kleinste spuugspetters beluisteren en drijft dan weg richting absorberende tegelwanden.


De Ronda doorstaat ook de ultieme test, uitgevoerd door het intens punkrockende hardcorebandje John Coffey. Knetterhard, maar nog steeds niet galmend. Knisperende gitaren onder verscheurende schreeuwzang. Toch kunnen de oordoppen in de jaszak blijven: het geluid is hard maar tintelend en fris, en lijkt zich nergens door het trommelvlies te willen breken.


Dan probeert John Coffey uiteraard nog even het podiummeubilair. Zanger en rockbeest David Achter de Molen wandelt kunstig over de trapleuning, zo ver het microfoonsnoer hem toestaat. De fans - en dat zijn er in thuisstad Utrecht nogal wat - werpen zich van het podium, smijten met bier, surfen ruggelings over het publiek en nemen bij het slotlied massaal bezit van het podium. De security, vanavond ruimschoots aanwezig, denkt even aan ingrijpen, maar laat het dan maar gebeuren. Deze anarchie hoort er voor vanavond even bij. Buiten de zaal worden de eerste gewonden verzorgd door bedrijfshulpverleners.


De Ronda is binnen een uur veranderd van glimmend en splinternieuw poppronkstuk in een stinkende poel van bier, zweet en zelfs bloedspatten. De Ronda is ontmaagd en vanaf nu trots en publiek Utrechts bezit.


Try-out Ronda: Knalland, Mister and Mississippi en John Coffey, 23/04.








Luistertest zaal Hertz


Het geroezemoes klinkt alvast veelbelovend. Neem in Hertz plaats op het tweede balkon en hoor hoe een sonoor keuvelen aanwaait vanuit de diepte. De zwarte stoelen met donkere, paarsblauwe bekleding steken chic af bij het lichte, generfde hout van het podium en de wanden. De zit is prettig actief, met ruimte voor lange benen.


Voor dit testconcert heeft het jeugdige Dudok Kwartet z'n beste Ligeti en Schumann meegenomen. Cellist David Faber begint een inleidend praatje op conversatietoon. Zonder versterking vallen zijn woorden moeiteloos te volgen. Intimiteit blijkt een fijne eigenschap van Hertz, een niet al te diepe zaal die zich als een oorschelp rond het podium vlijt.


Eerste balkon, stoel L10. Bedauwde viooltonen wisselen in György Ligeti's Eerste strijkkwartet (1954) af met ketsende cellosnaren. Heftige fortissimo's treffen het trommelvlies zonder gemeen schurend gruis. Het is alsof een geheime macht de Dudokstrijkers behoedt voor de alledaagse ongemakken van het kwartetspel.


Een verdieping lager, staand achter in de zaal. De snaren mengen onverminderd mild in Schumanns Strijkkwartet opus 41 nr.3. Hoge tonen winnen aan presentie. Op de eerste rij rechtsvoor wordt de klank directer, maar behoudt z'n fluwelige textuur. Voor sommige smaken misschien té fluwelig: op deze vleiende akoestiek moet een bitse attaque worden veroverd.


Conclusie: Nederland heeft er een sublieme, sfeervolle kamermuziekzaal bij. Om te beginnen voor strijkkwartetfans, maar het moet raar lopen wil Hertz geen vergelijkbaar lustoord worden voor liefhebbers van piano, het lied, barokmuziek, vioolsonates, blazersgroepen, kamerkoren, singer-songwriters en allerlei onvermoede avant-gardecombi's.


Testconcert Hertz: Dudok Kwartet, 21/04. Overige testconcerten in Hertz: fortepianiste Shuann Chai (27/4), Danel Kwartet (23/5), pianist Ralph van Raat (25/5). Tivolivredenburg.nl/nu.


Guido van Oorschot

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden