Muziekcentrum vecht voor overleving

Het Rad van Fortuin in de Haagse Dr Anton Philipszaal ratelde zondagmiddag maar door. Veel bezoekers van de Haagse uitmarkt wilden wel een gokje wagen en goedkoop concertkaartjes bemachtigen....

AUKJE VAN ROESSEL

Van onze verslaggeefster

Aukje van Roessel

DEN HAAG

Dit voorjaar werd bekend dat het Haagse muziekcentrum financieel niet goed draait. Het jaar 1995 werd afgesloten met een tekort van 1,5 miljoen gulden. Het lopende jaar dreigt ook in de rode cijfers te eindigen.

Inmiddels is een overlevingsplan opgesteld. 'Want', zegt algemeen directeur B. van den Akker, 'als we niks doen, kunnen we straks onze rekeningen niet meer betalen.'

Negen jaar geleden opende de Anton Philipszaal haar deuren. Voor het eerst had het Residentie Orkest een eigen zaal. Net als bij de buren, het AT & T Danstheater, werd het grootste deel van de bouwkosten door het gezelschap zelf opgebracht.

'Noch voor de exploitatie van de zaal, noch voor de programmering is daarna subsidie verkregen', wil Van den Akker nu nog eens nadrukkelijk kwijt.

Hij vergelijkt het met de situatie bij andere muziekcentra in Nederland. 'Deze zaal heeft 24 miljoen gulden gekost. Dat is minder dan de meerkosten bij de bouw van de Stopera in Amsterdam. Daar zit veel meer gemeenschapsgeld in. Ook voor de programmering krijgen ze elders geld. Het Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht ontvangt bijvoorbeeld jaarlijks elf miljoen gulden subsidie.'

Vanaf het eerste jaar draaide de Dr Anton Philipszaal met verlies, en moest worden ingeteerd op het eigen vermogen van 3,5 miljoen gulden.

'Twee jaar geleden hebben we daarom al besloten onze programmering aan te passen. Die zou vanaf het vorige seizoen meer recht moeten doen aan het feit dat Den Haag de derde stad van Nederland is. We werden ambitieuzer. We hebben daarom ook de foyer verbouwd. Alles in de hoop langzaam maar zeker weer een stijgende lijn in de inkomsten te krijgen. Maar in plaats daarvan lieten de inkomsten vorig jaar een scherpe daling zien.'

Volgens Van den Akker en directeur G. Oostvogel zijn daar een aantal oorzaken voor. Zo was vorig jaar, toen de nieuwe programmering met onder meer jazz en moderne muziek van start ging, het terrein rond het muziekcentrum nog steeds één grote bouwput. Niet bepaald aanlokkelijk voor de bezoeker die een avondje uit wil.

Volgens Van den Akker is er daarnaast een landelijke trend dat mensen minder snel dan vroeger een abonnement kopen. 'Ze maken tegenwoordig een keuze tussen cultuur of bijvoorbeeld een korte vakantie.' Volgens Oostvogel zijn de zeven vette jaren in de muziek voorbij. 'Met onze nieuwe programmering zijn we daardoor niet onder het meest gelukkige gesternte begonnen.'

Zowel Van den Akker als Oostvogel denkt dat de financiële problemen ook iets te maken hebben met het karakter van de inwoners van Den Haag. 'De Hagenaar beseft nog te weinig dat hij voor een bepaald concert helemaal niet naar Amsterdam of Rotterdam hoeft', meent Oostvogel. Dat is volgens hem de reden dat voor één en hetzelfde concert in Den Haag veertig bezoekers komen, terwijl er in Utrecht zo'n vierhonderd mensen op afkomen. Van den Akker vindt dat de Hagenaar niet trots genoeg is op de rijkdom in de eigen gemeente. 'We hebben hier een dansgezelschap, een orkest, toneelgezelschappen en musea van faam, zelfs wereldfaam, maar dat dringt niet genoeg door.'

De Dr Anton Philipszaal denkt de crisis te kunnen overleven met een financiële injectie van ruim drie miljoen gulden, en vanaf 1999 jaarlijks een subsidie van een kleine miljoen gulden. Een groot deel van het eenmalige bedrag moet van derden komen, maar voor het resterende deel én de structurele subsidie wordt een beroep gedaan op de gemeente. 'Een kleine miljoen gulden per jaar is natuurlijk altijd nog een heel bedrag, maar als je dat vergelijkt met andere steden, zit de gemeente Den Haag hiermee voor een dubbeltje op de eerste rang', meent Oostvogel.

Het was een idee van wethouder Engering van Cultuur om een externe commissie te laten nagaan of de analyse van de problemen juist is. Ook zal deze commissie, waarvan onder andere ex-wethouder Walter Etty deel uitmaakt, nagaan of de Dr Anton Philipszaal inderdaad niet zonder subsidie kan. Half september komt de commissie met haar advies.

De wethouder moet nog officieel reageren op het overlevingsplan. Van den Akker en Oostvogel realiseren zich hoe armlastig de gemeente is. 'We weten dat de stad niet rijk is', zegt Van den Akker, 'maar de wethouder en de raad zullen keuzes moeten maken. Het plein voor onze deur is nu eindelijk af. Zo'n cultuurplein is een fantastisch idee, maar het kan nu pas gaan werken. De gemeente moet dat niet in de kiem smoren. Als ze ons niet steunen, zitten ze opgescheept met een leeg gebouw midden in de stad.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden