'Muziek van Buena Vista Social Club leeft nog'

Ry Cooder..

Amsterdam Niemand zag het aankomen, maar het album Buena Vista Social Club betekende in 1997 een eyeopener voor een muziekmarkt die daarvoor nog nooit iets van traditionele Cubaanse muziek had gehoord.

Ry Cooder, de Amerikaanse Singer/songwriter en muzikaal etnograaf die het initiatief had genomen voor de opnamen, richtte met het album vol Cubaanse veteranen die de son speelden, de blik van de westerse wereld op Cuba. Die rende vervolgens in groten getale naar de cd-winkel. Een ding werd duidelijk in de zomer van 1997: als je maar één plaatje kocht dat jaar, dan moest het wel dat van de Buena Vista Social Club zijn. Het album werd dan ook met zijn acht miljoen verkochte exemplaren het best verkochte wereldalbum ooit. En achteraf kan muzikaal entrepreneur Cooder het niet anders bestempelen dan een ‘once in a lifetime hit’.

In Amsterdam en New York volgden legendarische liveconcerten. Nu zijn de opnamen van het concert in Carnegie Hall gevangen op een fraai vormgegeven dubbelalbum dat vrijdag uitkomt. Maar de vraag dringt zich op. Waarom nu? Het Carnegie Hall concert vond tien jaar geleden plaats.

Ry Cooder: ‘Er is bij mijn weten niet echt een speciale reden geweest om er nu pas mee te komen. Ik moet wel zeggen dat dit album een totaal ander gevoel bij mij losmaakt dan het eerste, dat we in 1996 opnamen. Het live-aspect geeft het een totaal nieuwe dimensie.’

Is deze plaat bedoeld om het succes van de Buena Vista Social Club na een sluimering van tien jaar weer eens te verzilveren?

‘Zo denk ik er in ieder geval niet over. En ik denk ook niet dat iemand slim genoeg is in de platenindustrie om te kunnen voorspellen dat dit nou net zo’n hit wordt als die plaat toen. De concerten waren duur maar hebben zich zelf helemaal terug betaald met de albumverkoop. De artiesten hoefden het in ieder geval niet voor het geld te doen. Ibrahim Ferrer bijvoorbeeld, die tussen 1991 en 1997 zijn brood verdiende met het verkopen van lootjes en poetsen van schoenen, is uiteindelijk in 2005 als een zeer rijk man gestorven. Maar hij is altijd de eenvoudige plattelandsjongen gebleven die zijn boterhammen meenam in een servetje en een T-shirt.’

Nu de muzikanten Compay Segundo, Ibrahim Ferrer, en Ruben Gonzalez zijn overleden, betekent dit wellicht het definitieve einde van de Buena Vista Social Club?

‘Wel van het collectief van artiesten die onder die naam musiceerden. Maar de Buena Vista Social Club was ook het sociale aspect, de gemeenschap van muzikanten. En dit soort muziek wordt nog steeds volop in Cuba gemaakt. Het wil dus absoluut niet zeggen dat de artiesten de muziek met zich meegenomen hebben in hun graf. Zanger/gitarist Eliades Ochoa is volop aan het toeren en ook zangeres Omara Portuondo komt binnenkort met een nieuw album.’

Of heeft het succes van jongere muzikanten in Cuba geïnspireerd tot het maken van son?

‘Hell no! Die hebben daar helemaal niets mee. Het is nu allemaal reggaeton of timba. Je moet ook begrijpen dat die muziek op Cubanen natuurlijk veel minder impact heeft en had dan voor ons. Zij zijn ermee opgegroeid of het is muziek van hun ouders of grootouders. Juist omdat ik een outsider was kon ik het bijzondere karakter ervan waarderen, denk ik. Van buiten heb je een perspectief dat mensen die er midden in zitten ontberen. En wat voor het eerste album geldt ook voor het laatste. Ik wil gewoon tegen mensen zeggen: ‘Luister hiernaar, want dit is zo mooi.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden