Muziek in de winkel

Record Store day brengt een ode aan de (belaagde) platenzaak. Vier artiesten vieren het feestje in de winkels mee. En vertellen waarom.

De muziekindustrie mag worden geteisterd door dramatische dalingen in de verkoop van geluidsdragers en sluitingen van winkels, zo'n zeventig platenzaken vieren aanstaande zaterdag een eigen feestje. De hele dag zijn er optredens in de winkels die zich aangesloten hebben bij het vanuit de Verenigde Staten overgewaaide initiatief van een jaarlijkse Record Store Day. Bovendien zijn er alleen op deze 16de april tientallen platen en cd's te koop die speciaal voor Record Store Day zijn uitgebracht.


Wat drie jaar geleden in de VS begon en zich via het Verenigd Koninkrijk naar Nederland uitbreidde krijgt zaterdag de allure van een feestdag, ergens tussen Koninginnedag en een in een dag gecomprimeerde boekenweek.


En het enthousiasme komt niet alleen vanuit de detailhandel. Ook de artiesten zetten er graag extra de schouders onder om het belang van de platenzaak te onderstrepen. Want al maakt het publiek steeds massaler gebruik van het internet om aan nieuwe muziek te komen, de artiesten zelf ervaren de aloude platenzaak nog altijd als essentieel voor de promotie van hun muziek. Veel van Nederlands toonaangevende popmuzikanten doen meerdere optredens door het hele land.


Het meest ambitieus lijkt Eefje de Visser, die tien optredens zal geven en een rondje door het land maakt, te beginnen in Velvet, Rotterdam. Toen begin dit jaar haar album De Koek verscheen, maakte ze een promotietour langs platenzaken, waar ze ook optrad. 'Het was zo heerlijk, al die winkels met alleen maar echte muziekliefhebbers. Niet alleen onder de klanten maar ook achter de kassa.' Tijdens die 'instore'-tournee realiseerde de zangeres zich dat platenzaken ook nog altijd belangrijk zijn in het attenderen van het publiek op nieuwe muziek. 'Zelf mocht ik na een optreden als dank altijd een cd uitkiezen, en nam zo de platen van Fleet Foxes en Agnes Obel mee, waar ik heel veel naar luister'. Haar laatste aanschaf: Hunky Dory (Zie voor de hoes de afbeeldingen op de rechterpagina) een klassieke liedjesplaat van David Bowie.'


Zanger (en officiëel Record Store Day-ambassadeur)Tim Knol's laatste aanschaf is een speciaal voor hem in de VS bestelde dubbel-lp van de sixties-legenden van Moby Grape. (Hoes op rechterpagina) Dit mede naar aanleiding van een vorig jaar speciaal voor Record Store Day vervaardigd singletje. Maar Knol koopt veel, heel veel, zegt hij zelf. 'Zo eens in de maand als ik wat geld heb maak ik mijn rondje langs winkels in Amsterdam. Ik begin dan bij Waxwell waar ik door bakken met tweedehands-singletjes ga, op zoek naar vooral oude soul. Ik eindig altijd bij Fame, waar ik zelf ook nog een paar jaar gewerkt heb of Concerto. Heerlijk om rond te snuffelen,en zo weet ik heel snel wat de belangrijke nieuwe platen zijn. Er zit in die winkels zo ontzettend veel kennis. En de winkels in Nederland zijn vaak ook zo mooi. Ik laat me graag adviseren en koop altijd meer dan goed voor me is.'


Knol, die zaterdag drie winkels met een optreden zal verblijden hoopt dat hij zelf op tijd is om speciale Record Store Day uitgaven van 13th Floor Elevators en Steve Earle te bemachtigen. Zelf levert hij ook een bijdrage in de vorm van een singletje met op de b-kant een liedje dat niet op zijn nieuwe plaat komt. 'En voorlopig ook niet op iTunes', haast hij zich erbij te zeggen. Hij weet dat ook zijn publiek veel downloadt, maar begrijpen doet hij het niet. 'Ik wil altijd iets tasbaars hebben dat er ook mooi uitziet.'


Here Comes The Night, de nieuwe plaat van Marike Jager is behalve digitaal en op cd ook op vinyl leverbaar. 'Dat vind ik zelf namelijk heel tof, elpee's. Ik heb Spotify, wat ik te gek vind, maar als ik iets leuk vind dan wil ik het hebben op cd of lp. Een album is echt een collectie liedjes die je ook zo bij elkaar moet horen. Het schijnt ouderwets te zijn, maar ik kan me echt niet voorstellen dat ik gewoon iedere maand een liedje op internet aanbied. Ik wil muziek ook kunnen vasthouden.' Ze betreurt het dan ook ten zeerste dat de platenzaak (Melomaan) uit haar woonplaats Beuningen nu verdwenen is. 'De eigenaar plakte op iedere plaat een briefje met informatie en wat hij ervan vond.'


Jager, goed voor drie 'instores' zaterdag, kocht haar laatste plaat onlangs bij een concert van Anna Calvi. (Hoes hierboven, afbeelding rechtonder) 'Gesigneerd vinyl.'


Niet alleen singer/songwriters en rockbands zweren nog bij de aloude platenzaak. Ook de Amsterdamse dance-producer en -dj Tom Trago heeft er veel aan te danken, en hij frequenteert winkels als Concerto en Rush Hour nog bijna wekelijks.


Trago, die helaas een Record Store Day-boeking in Londen heeft moeten afzeggen, is ondanks internet nog altijd afhankelijk van de platenzaken voor de nieuwste en beste muziek.


'Een winkel als Rush Hour is gespecialiseerd in precies het soort dansmuziek waar ik van houd. Als iets bij hun in de bak staat is het goed. Dat scheelt mij een hoop zoekwerk.'


Trago (laatst gekochte plaat: 'Een oude maxi-single van Mocky, in Londen') (Hoes hierboven) komt al jaren bij Rush Hour, dat behalve een winkel ook een distributeur en een platenlabel is. Het klikte zo goed dat hij er ook zijn platen op uitbrengt.


Hoewel veel van zijn collega-dj's tegenwoordig met een laptop vol muziek de clubs ingaan, weet Trago zeker dat zij net als hij nog altijd wel platen kopen. 'Die zetten ze voor het gemak over, maar ik heb de winkels nog echt nodig hoor. Dat zijn echt ontmoetingsplekken voor muziekliefhebbers waar je meteen alles te horen krijgt en te weten komt. Dat maakt de platenwinkel ook voor mij nog altijd onvervangbaar.'


-----------


Tien Record Store Day-releases

Speciaal voor Record Store Day heeft een keur aan artiesten platen uitgebracht die veelal alleen op 16 april te koop zijn. De oplagen zijn gelimiteerd. Iedere winkel bepaalt zelf welke titels ze verkopen.


Antony & The Johnsons

10" Vinyl single, Swanlights, met vier nummers, waaronder een fraaie remix van het nummer Swanlights door Oneohtrix Point Never. (Zie voor de hoes de afbeeldingen hierboven, het beeld linksonder)


Bruce Springsteen & The E-Street Band

Ook Bruce Springsteen kiest op Record Store Day voor het 10" vinyl formaat, met twee opnamen bedoeld voor het album Darkness On The Edge Of Town. Een versie van Racing In The Street en het lang niet verkrijgbare Gotta Get The Feeling.


Foo Fighters

Net een nieuwe plaat uit, toch speciaal nog iets voor Record Store Day: het alleen op vinyl verkrijgbare Medium Rare. (Hoes hierboven)


Franz Ferdinand

Lang niks meer gehoord van deze band uit Glasgow. Op deze covers-EP (een 12" single) staan ze dan ook niet zelf, maar zijn vijf van hun favoriete artiesten te horen met het Franz Ferdinand nummer Tonight.


Tim Knol

7" Vinyl single; a-kant: Gonna Get There, van zijn binnenkort te verschijnen tweede album Days, b-kant: What The Hell, dat verder niet zal worden uitgebracht.


Midlake

Deze maand verscheen in de reeks Late Night Tales een mooie compilatie met de favoriete muziek van de Amerikaanse band Midlake. Tussen veel folk staat ook hun versie van Am I Going Insane van Black Sabbath. Verrassend, op 12'' vinyl.


Nirvana

Wordt zoeken naar speld in hooiberg voor Nirvanafans want de oplage van de speciaal voor Record Store Day vervaardigde Hormoaning-EP is nog kleiner dan beloofd. Slechts veertien (14!) exemplaren komen er voor Nederland beschikbaar. Welke winkels hem krijgen wordt strikt geheim gehouden.


Queen

Speciaal op dik vinyl geperste single Stormtroopers In Stilettos (oplage: 750). Twee liedjes uit de vroege jaren zeventig (Keep Yourself Alive en Stone Cold Crazy).


Rolling Stones

Los van de Beatles wordt nog altijd geen band zo verzameld als de Rolling Stones. Dit jaar brengen ze een replica uit van de originele Brown Sugar-single uit 1971.


Villagers

Een van de grootste ontdekkingen vorig jaar was de Ierse folkrock van Villagers. Nu verschijnt een in Dublin opgenomen live-plaat, Villagers Live At The Workman's Club.


Informatie over bands en releases: recordstoreday.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden