Muziek beluisteren met de ogen

Hifi? Zo passé. De consument gaat niet voor het beste geluid, maar voor knap design...

Door Peter van Ammelrooy

Bas van de Rijt, marketing manager van Harman Kardon, zit met een dilemma. De Amerikaanse elektronicafabrikant heeft alle kennis in huis om muziek te laten klinken zoals de muzikant het bedoeld heeft. Harman Kardon levert immers een groot deel van de apparatuur die studio’s gebruiken om muziek vast te leggen. Het kan dus stereosets maken die dat geluid perfect reproduceren in de huiskamer.

Hóórt de consument dat ook? Nee, stelt Van de Rijt: de consument koopt geluidsapparatuur met zijn ogen.

‘De laatste jaren zien we de aandacht verschuiven van geluidskwaliteit naar design’, zegt Van de Rijt. ‘Hoogwaardige audio is een nichemarkt geworden, voor de echte liefhebbers. Het grote publiek gaat af op het uiterlijk. In sommige gevallen is de geluidskwaliteit naar de achtergrond verdrongen.’

De ontwikkeling is zichtbaar in de verkoopcijfers. Vorig jaar spendeerden Nederlanders volgens marktonderzoeker GfK 4,5 miljard euro aan elektronica. Slechts 4 procent daarvan werd besteed home audio, het segment waarin de conventionele stereo-installatie valt.

Die verandering is ook het gevolg van een andere trend. Luisteren doet de consument niet louter op de bank. Muziek wordt geconsumeerd op tv, achter de pc of buiten, met een mp3-speler en een hoofdtelefoon. Die vereisen andere luidsprekers.

Roy Keultjes, Van de Rijts evenknie bij Panasonic Nederland, plaatst het kantelpunt tien jaar geleden. ‘Toen de thuisbioscoop populair werd en mensen ook bioscoopgeluid uit de platte televisie wilden, verdween de traditionele stereoset langzaam uit beeld.’ Platte tv’s leiden tot een platter geluid: er is geen ruimte voor een klankkast die het geluid uit de speakers volume geeft. Dat laatste bezwaar gaat ook op voor computers en voor iPods. Die laatste categorie heeft tot een nieuw audiosegment geleid: de sound dock of docking station waarin de consument zijn mp3-speler of smartphone met duizenden songs zet.

Panasonic verzette acht jaar geleden al de bakens. Het merk Technics, dat sinds 1965 op hifiapparatuur stond, verdween uit de winkel. Het wordt nu gebruikt voor specialistische apparatuur, zoals dj-draaitafels. De catalogus van Panasonic telt nog maar vier ‘conventionele’ audiosystemen, alle vier compacte alles-in-een-stereosets.

De traditionele stereo-installatie, met tientallen knoppen en op elkaar gestapelde elementen, is passé. In haar plek kwam een eenvoudiger te bedienen kastje dat geschikt is voor meer dan alleen audio-cd’s. De consument wil alle soort geluid en beeld – ook het YouTube-filmpje dat hij van internet haalt – kunnen afspelen, zegt Keultjes. ‘Twee, drie jaar geleden vond je een aansluiting voor een iPod of een usb-ingang alleen in het duurdere segment. Nu is het standaard.’

Geluidsapparatuur neemt door de vraag naar design vormen aan die vroeger ondenkbaar waren. Harman Kardon moet mee met de trend, net als de concurrentie. Het bedrijf verbaasde tien jaar terug met de SoundSticks, een luidsprekerset voor de computer die zich laat beschrijven als twee dildo’s (de satellietspeakers) en een kwal (de subwoofer). ‘De SoundSticks zitten nog steeds in het assortiment’, zegt Van de Rijt. ‘Dat is opvallend. Normaal gaat een product een jaar tot anderhalf jaar mee.’

Een ander uitzinnig staaltje van design verscheen begin dit jaar in de winkel: de GLA-55. De twee luidsprekers ogen als reusachtige diamanten, en hebben een navenante prijs. Kost een goede luidsprekerset voor de computer hooguit 300 euro, voor de GLA-55 betaal je 699 euro.

Echte audiofielen verwijten Harman Kardon dat het zijn reputatie te grabbel gooit. ‘We willen niet te ver afglijden’, zegt Van de Rijt. Alle kennis die is opgebouwd sinds Sidney Harman en Bernard Kardon in 1953 de eerste radioversterker introduceerden, wordt volgens hem nog steeds gebruikt om het beste geluid te persen uit de luidsprekers voor pc’s, in laptops en het autodashboard.

Harman Kardon is een campagne begonnen om de consument beter te laten luisteren. De klant moet een beetje worden opgevoed, zegt Van de Rijt. ‘Er zijn mensen die de ene luidspreker in de huiskamer zetten en de andere in de keuken, omdat ze daar met vrienden zitten als ze kaarten. Dan vinden ze het vreemd dat het zo beroerd klinkt.’

Van audiopionier tot rijke bladenredder
Harman Kardon is een van de merken van Harman International Industries, een Amerikaanse fabrikant van versterkers, luidsprekers, microfoons en hoofdtelefoons, met een jaaromzet van 2,89 miljard dollar en 9.400 werknemers. Het grote publiek kent vooral JBL, dat pc- en autoluidsprekers levert naast docking stations voor mp3-spelers. Harman Kardon werd in 1953 opgericht door twee geluidsingenieurs, Sidney Harman en Bernard Kardon. Harman trad pas drie jaar geleden, op 88-jarige leeftijd, af als directievoorzitter. Hij is nog altijd aan het bedrijf verbonden. Harman kwam vorige week in het nieuws toen hij eigenaar werd van Newsweek. Naar verluidt zou hij 1 dollar betalen voor het blad, dat 70 miljoen dollar aan schulden heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden