Muziek als wapen

Muzikanten vertellen in Take Five over de vijf favorieten in hun platenkast. Deze week: de Engelse rapper en producer Tricky.

Zijn vorige twee albums zijn niet goed. Hier, hij zegt het zelf. Tricky (45), de uit Bristol afkomstige rapper-producer maakt er in het interview een punt van dat hij gewoon ongeïnspireerd heeft gedaan wat de platenmaatschappij van hem verlangde. Vreemd.


Waarom wilde een artiest die een van de drie boegbeelden vormt van het broeierige Bristol van Massive Attack en Portishead, en die de wereldwijd bejubelde triphopklassieker Maxinequaye (1995) maakte, niet zijn eigen zin doordrijven? 'Het kon me niet veel schelen. Ik zat vast aan het studiopersoneel dat mijn toenmalige platenlabel Domino voor me had gekozen. Ik mocht mijn eigen nummers niet eens mixen.'


Hij voelde niet de aandrang openlijk te protesteren. Nee, het verzet was lijdzaam en hij was geduldig. 'Ik had een contract bij Domino voor twee jaar en met dat in mijn achterhoofd hield ik gewoon het beste materiaal achter.' Dat is nu dus naar eigen zeggen terechtgekomen op False Idols. Een nieuwe plaat die herinneringen oproept aan het donkere, rijk gelaagde Maxinquaye. False Idols heeft weliswaar wat minder sinistere kantjes, Tricky heeft wederom een universum gebouwd rond de meest onwaarschijnlijke samples.


Soms uit eerbetoon. De stem van Chet Baker doet een gastoptreden en er klinkt een fragment uit Japans Ghosts. 'David Sylvian van Japan is een van de beste musici die we in Engeland hebben. Met zo'n sampletje hoop je dat meer mensen zijn muziek ontdekken.'


Soms komt de motivatie voor het samplen heel ergens anders vandaan. 'Ik vind I Kissed a Girl van Katy Perry een shitsong, maar het heeft wel een goede groove. Dan wordt het de uitdaging om het als sample weer goed te laten klinken. Ik heb het gebruikt voor een nummer van mijn jongere broer die nu een carrière als rapper heeft.'


1 The Specials - The Specials (1979)

'Dit is het eerste waar ik me muzikaal mee verbonden voelde. Als kind van een Jamaicaanse vader en een Brits-Ghanese moeder, opgegroeid in een achterstandswijk in Bristol, begreep ik intuïtief waarover The Specials zongen: de stadsjungle waarin mensen het met elkaar moeten zien uit te houden.


En je zag voor het eerst ook een Britse band op tv waarin zwart en wit samen op het podium stonden. The Specials hebben voor mij het Jamaicaanse en het Britse straatleven samengebracht. Neville Staple was de eerste man die ik Jamaicaans heb horen praten in een Britse band. Voor mij hebben ze de tijdgeest van de jaren tachtig gevangen.'


2 Eric B & Rakim - Paid in Full (1987)

'Ik was met een maat van me in Bristol aan het cruisen in een groene BMW toen iets van Paid in Full op de radio kwam. My Melody blies me helemaal weg. Voor die tijd had hiphop veel meer een partyvibe. Rakim haalde het uit die feestcontext en maakte er iets van waarbij je rustig op je stoel met een spliff kon mediteren. Met meer filosofische raps heeft hij hiphop naar een nieuw niveau gebracht en gemaakt dat je net zo goed wilde zijn als hij. Ik heb nog pogingen gedaan. Zat ik samen met 3D (Robert del Naja van Massive Attack) teksten te schrijven, groeide de frustratie over die onbereikbare kwaliteit, zodat we uiteindelijk zeiden: fuck it, we gaan een biertje halen.'


3 The Breeders - Last Splash (1993)

'Zonder The Breeders was er geen Nirvana geweest. Ik vind het een van de meest ondergewaardeerde bands in de popgeschiedenis. Misschien omdat een vrouw de leadzanger is, ik weet het niet. In The Pixies al vond ik dat Kim Deal, de bassist-zangeres, te veel op de achtergrond bleef, terwijl ze wel de beste melodieën had.


Deal is een ster, cool as fuck zonder ernaar te streven, en getalenteerder dan Kurt Cobain. Een betere songschrijver? Zeker, eentje die uit de voeten kan met een ballad, een popliedje en rock. Hier, dat openingsbaslijntje in Cannonball, waarna de drums en de gitaar erin komen... Classic! Over veertig jaar kun je dat opzetten en dan rockt het nog steeds.'


4 Public Enemy - It Takes A Nation of Millions to Hold Us Back (1988)

'Toen ik de eerste keer Bring the Noise hoorde, dacht ik: what the fuck is this? Nieuwe muziek, dát was het. Als een nummer opgebouwd uit alleen maar noise zou het niet moeten werken; je zou er gek van moeten worden. Maar de manier waarop Public Enemy een beat met harde, roestige, haast industriële samples combineerde was briljant. En daarbij is Public Enemy de eerste sampleband die livebands heeft beïnvloed, zoals Anthrax.


Ook voor mij is Public Enemy belangrijk geweest. Niet zozeer muzikaal, maar omdat de groep me ervan bewust maakte dat er regels waren en dat er fantastische dingen kunnen gebeuren als je die overtreedt.'


5 Bob Marley - Kaya (1978)

'Bob Marley oversteeg de competitie, omdat hij voor mij meer een vrijheidsstrijder was die min of meer muziek als zijn wapen heeft gekozen. Hij schrijft zoals niemand anders in de popwereld dat kan. Liedjes met leed en verlossing die, teruggebracht naar een persoonlijke menselijke maat, gelijk bij de luisteraar resoneren.


Als hij in Is This Love bijvoorbeeld zingt: We'll share the shelter of my single bed, klinkt daar voor mij zowel armoede, grenzeloze liefde als zelfopoffering in door. Meer dan zijn muziek geven zijn teksten zijn werk een superioriteit mee die haast onaards is.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden