Muziek als wapen tegen het kwaad

Protestzanger Pete Seeger had een hekel aan liedjes die enkel dienden ter vermaak. Maandag overleed hij, 94 jaar oud.

Pete Seeger, maandagavond op 94-jarige leeftijd in een New Yorks ziekenhuis overleden, was een voorbeeld voor de groten uit de popmuziek. Bob Dylan en Bruce Springsteen eerden hem meermalen. De 'peetvader van de folk', zoals hij tot zijn eigen afgrijzen vaak werd genoemd (liever sprak hij over 'people's music'), was meer dan zestig jaar actief. Hij speelde in 1940 samen met de zeven jaar oudere Woody Guthrie, had eind jaren veertig zijn eerste grote hits met If I Had a Hammer en Goodnight Irene, en is voor altijd verbonden met We Shall Overcome, dat hij in 1963 opnam.


Een loopbaan in de popmuziek ambieerde hij niet. Muziek maken ter vermaak verafschuwde hij. Muziek was voor hem een manier om menigten te verenigen en samen al zingend ten strijde te trekken tegen het onrecht in de wereld. In de jaren veertig organiseerde hij met Woody Guthrie concerten ten behoeve van migranten-arbeiders. In 2011 liep hij, 92 jaar oud, voorop tijdens de Occupy Wall Street- demonstratie in New York.


Tot aan zijn dood is hij blijven geloven in muziek als wapen tegen het kwaad en hoewel hij zo'n honderd albums opnam, lag zijn liefde niet bij opgenomen muziek. Liedjes hadden voor hem iets organisch. Je kon ze steeds aanpassen aan de situatie, waardoor ze bleven voortleven.


Wellicht een beetje gekscherend merkte hij niet zo lang geleden op dat hij sinds zijn 19de niet meer naar studiomuziek had geluisterd en dus ook niet naar de uitbundige ode aan zijn werk die Bruce Springsteen in 2006 op de plaat had gezet: We Shall Overcome: The Seeger Sessions.


Toch leek Seeger in de vroege jaren vijftig met zijn band The Weavers hard op weg zelf een popster te worden. Maar omdat hij in de jaren veertig kort lid was van de communistische partij kwam Seeger op de zwarte lijst te staan. Hij mocht niet optreden en op tv verschijnen.


Toen hij weigerde in te gaan op persoonlijke vragen gesteld door de commissie die zijn 'on-Amerikaanse activiteiten' onderzocht, kwam hem dat bijna op een gevangenisstraf te staan.


Zijn carrière als popzanger strandde weliswaar al in de jaren vijftig, maar die als protestzanger begon te floreren. Hij werd op handen gedragen door de generatie folkmuzikanten die begin jaren zestig opstond, onder wie Bob Dylan.


Seeger, in 1959 medeoprichter van het Newport Folk Festival op Rhode Island, was op zijn beurt bewonderaar van Bob Dylan. Maar toen tijdens de editie van 1965 Dylan met elektrische gitaar en rockband ten tonele verscheen, was zijn afgrijzen groot. Het verhaal dat Seeger met een bijl de elektriciteitskabels zou hebben doorgehakt, bleek later niet waar, maar Seeger was woedend omdat hij door de herrie niet kon verstaan wat Dylan zong.


Pete Seeger is altijd blijven zingen, ook voor goede doelen. Touren deed hij vaak met Arlo, de zoon van Woody Guthrie. Tot zijn mooiste liedjes behoort Where Have All The Flowers Gone (1960), dat hij zelf mooier vond als het werd gezonden door Marlene Dietrich.


De indrukwekkendste cover die hij zelf zong, was misschien wel de versie van Woody Guthries This Land Is Your Land, samen met Bruce Springsteen en koor tijdens de inauguratie van President Barack Obama, nu vijf jaar geleden. Daar stond hij, 89 jaar oud, in spijkerbroek en flanellen bloes en met een wollen muts op het hoofd. 'Lead us Pete', was de aansporing van Springsteen. De hele wereld zag even wat Seeger bedoelde met 'muziek verbroedert'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden