Muze

Regisseur Jean-Luc Godard geldt als een van de peetvaders van de zwaar op de hand liggende, elitair-intellectuele Franse cinema. Wie weet hoe fris en doorvoeld hij was blijven filmen wanneer hij nooit van zijn grote muze Anna Karina was gescheiden? De Deense actrice was in acht van zijn films te zien en inspireerde hem met haar meisjesachtige charme herhaaldelijk tot felle primaire kleuren, visuele grapjes en lieve liedjes.

Pierrot le fou, een van hun laatste samenwerkingen, springt alle kanten op zodra Karina in beeld is gekomen: wat vrij gewoontjes begint als de romance tussen schoonheid Marianne (Karina) en lapzwans Ferdinand (Jean-Paul Belmondo), verandert nu eens in een roman, dan weer in een stripverhaal, gedicht, film noir of Brechtiaans toneelstuk - en soms zelfs in een musical.

Zie bijvoorbeeld de scène waarin Marianne voor Ferdinand een ontbijt bij elkaar verzamelt en een liedje begint te zingen waar Ferdinand maar niet bij wil invallen. Ook als Marianne haar mond houdt en het pianodeuntje op de geluidsband aan hém overlaat, weigert Ferdinand te zingen. Godard vangt het wederzijdse zwijgen van de personages in ongemakkelijke close-ups, tot Marianne zelf maar weer gaat zingen. Het liedje heeft zijn glans verloren en dooft snel uit, terwijl het eigenlijk een liefdesduet had moeten worden.

Zomaar een briljante scène uit dit tragikomische meesterwerk - de film zit tjokvol moois, met een camera die Karina blijft filmen alsof hij vlinders in zijn buik heeft. Na voltooiing van Pierrot le fou was het evenwel gedaan met het vierjarige huwelijk tussen Godard en Karina. Godard schreef het script van de film grotendeels tijdens de opnamen, om zich door de stemming op de set te laten beïnvloeden. Veelzeggend dus dat het relaas na de zomerse start een tragische wending neemt; iets wat zich in het hartzeer van dat eerste muzieknummer al voorzichtig aankondigt.

Pierrot le fou (Jean-Luc Godard, 1965)

Arte, 1.55-3.40 uur.

Free the Mind

(Phie Ambo, 2012) De wetenschappers in deze prima documentaire zijn ervan overtuigd: 'We kunnen gelukkiger mensen worden wanneer we de verantwoordelijkheid voor ons eigen brein nemen.' Regisseur Ambo volgt een jongetje met ADHD en twee oorlogsveteranen met posttraumatische stressstoornis en toont hoe zij middels meditatie en concentratieoefeningen inderdaad de verantwoordelijkheid voor hun brein leren nemen. Gierend psychedelische computeranimaties verbeelden wat er in het hoofd van de oorlogsveteranen omgaat terwijl ze in meditaties wegzakken, terwijl de werking van de hersens in bedrieglijk simpele krijtbordtekeningen wordt gevat. Daarmee schiet Ambo misschien een beetje van hot naar her, maar toch verliest ze nooit haar personages uit het oog; de film is op zijn sterkst wanneer de voormalige soldaten de gelegenheid krijgen om zelf hun verhaal te doen, en je hen al mediterend een weg naar een beter leven ziet worstelen. Interessant om te weten: Ambo reisde zich een ongeluk om in India een gesprek tussen breinwetenschapper Richard Davidson en de dalai lama te filmen. Ondanks enorm veel tegenslag kreeg Ambo haar felbegeerde opnames, maar verwijderde de tien minuten durende conversatie uiteindelijk toch weer uit haar film. De iconische status van de dalai lama maakte er opeens een politiek-religieus verhaal van, vertelde Ambo vorig jaar op het IDFA; dat kon ze niet gebruiken. Dus verdwenen de met pijn en moeite verworven opnamen in de prullenbak. Kill your darlings, heet dan dan.

Nederland 2, 23.50-1.05 uur.

Hollywood-veteraan Samuel Fuller, in zijn cameo in de feestscène uit Pierrot le fou.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden