Muur belemmert zicht op werkelijkheid

De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof mag niet direct iets aan de situatie wijzigen, zij kan wel een verandering in het denken teweegbrengen, hoopt Mohammed Benzakour....

Mohammed Benzakour

Met zijn ruim negen meter steekt het gevaarte, grotendeels vervaardigd van staal en gewapend beton, tweemaal boven de Berlijnse Muur uit. De Israsche muur is 600 kilometer lang, inclusief een 70 00 meter brede bufferzone, voorzien van greppels, patrouillewegen, camera's en voetspoorstroken; het geheel omzoomd met prikkel-en stroomdraad.

Dit is de fysieke kant van het verhaal. Nu de menselijke. Behalve grondonteigening, afbraak van huizen, vernietiging van waterbronnen en ontwrichting van sociale verbanden, leidt het bakbeest ertoe dat de Palestijnse entiteit nog maar de helft van de Westelijke Jordaanoever beslaat, ofwel: slechts 10 procent van het voormalige Mandaatgebied Palestina. Tegelijkertijd worden meer dan 3,5 miljoen Palestijnen opgesloten in een soort openluchtbajes. Ziehier het in humanitair opzicht meest vernietigende project uit Isra geschiedenis.

Ofschoon het niet direct zoden aan de dijk zal zetten, is de onverbloemde veroordeling van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) een klap in het gezicht van de natie die een halve eeuw lang erin slaagde de wereldopinie om de tuin te leiden door haar moorddadige koloniseringpolitiek op grond van veiligheid te legitimeren. 'Recht op zelfverdediging' heette het.

De uitspraak is tegelijk een deconfiture voor al onze binnenlandse meningenmakers en politici die zo lang wisten te zwijgen over het Palestijnse leed, maar zo luid konden krijten over de alomtegenwoordige bedreiging van het zo weerloze Beloofde Land.

En natuurlijk zullen de officieuze spreekbuizen van Sharon (CIDI, VVD en andere) in deze veroordeling ordinaire Israbashing zien, en natuurlijk beschouwt de chassidische fantast Leon de Winter de ICJ-uitspraak als een 'klucht' (Forum, 13 juli). Want waarom zo weinig heisa over het bloedvergieten in Algerije, Tibet, Rwanda en Sudan? Misschien omdat appels geen peren zijn.

Met uitzondering van Tibet is in alle andere gevallen sprake van een burgeroorlog. De ene vanwege het annuleren van een rechtsgeldige maar ongewenste verkiezingsuitslag, de andere vanwege rivaliserende clans, waarbij de VN helaas vaak te laat militair ingrijpt. Isradaarentegen is een van de laatste en meest gewelddadige koloniale staten ter wereld in een tijdperk van lang na de dekolonisatie; het lapt iedere VN-resolutie aan de laars en het duldt geen enkele buitenlandse inmenging, politiek noch militair.

Voorwaar, het ICJ heeft een historische daad gesteld. Het is dus even wennen; zoveel gerechtigheid zijn we niet gewend. De geesteshouding om te spreken in vergoelijkende termen ('nou goed, de Israsche regering is misschien niet zo zachtzinnig, maar die Palestijnen zijn ook geen lieverdjes hoor!') zit ingebakken. Dat bleek onder meer uit het commentaar in de Volkskrant (12 juli). In een verder evenwichtig betoog kregen de Palestijnen op de valreep de zwarte piet toegeschoven: 'En de Palestijnen kunnen zich nu vastbijten in hun slachtofferrol, in plaats van eindelijk de extremisten aan te pakken die met hun geweldscampagne zelf de stenen voor deze afscheidingsmuur hebben aangedragen.'

Ofwel: De bouw van deze mensonterende kolos hebben de Palestijnen over zichzelf afgeroepen. Hadden die extremisten maar geen bussen moeten opblazen. Hear, hear, de galm van de ons zo bekende retoriek uit Tel Aviv. De geschiedenis begint daar met de eerste bomaanslag. Dat ruim vde eerste zelfmoordaanslag de Palestijnen reeds onder de meest schrijnende omstandigheden leefden bezetting, verwoesting, vernedering en moorddadigheid wordt overgeslagen.

De vernietiging van voedsel-, waterbronnen en huizen heeft ertoe geleid dat thans 60 procent van de Palestijnen onder de armoedegrens leeft en rond moet komen van twee dollar per dag. Een psychiater werkzaam in de Gazastrook zei het zo: 'Jezelf samen met anderen opblazen is in normale omstandigheden een vorm van pathologisch gedrag. Maar in de uiterst onmenselijke omstandigheden waarin de grote meerderheid van de Palestijnen leeft is het normaal, rationeel gedrag.'

Hier weerklinkt een late echo van Albert Camus: 'Een wereld die iemand kan begrijpen, (. . .), is een vertrouwde wereld. Maar in een duister universum waar hem geen enkele illusie meer rest voelt de mens zich een vreemdeling. Hij voelt zich onherroepelijk uitgebannen omdat hij geen enkele herinnering aan een verloren vaderland noch de hoop op een beloofd land in zich mee draagt. Deze scheiding tussen de mens en zijn wereld, tussen de acteur en zijn decor, maakt dat hij werkelijk inziet hoe absurd zijn bestaan is. Omdat ieder evenwichtig mens wel eens aan zijn eigen zelfmoord gedacht heeft, kunnen wij zonder nadere uitleg vaststellen dat er een direct verband bestaat tussen dit inzicht en het verlangen naar de dood.'

Maar De Winter vindt de Muur een goede oplossing. Want zie maar: het aantal zelfmoordaanslagen is sedertdien afgenomen. Ik weet het beter gemaakt: drijf alle Palestijnen de zee in; niet Palestijnse zelfmoordaanslag zal meer plaatsvinden.

Neen. Beter ware het te beseffen dat niet eerder zoveel zelfmoordaanslagen zijn gepleegd als gedurende het bewind van Sharon. Weliswaar heeft het gevaarte van staal en beton op korte termijn het aantal zelfmoordaanslagen verminderd, maar een touw dat alsmaar strakker wordt gespannen, zal vroeg of laat knappen. Op de lange termijn zal de Muur onverbiddelijk uitdraaien op een heuse Armageddon, voor Isra voor Palestina, voor de gehele regio, en uiteindelijk voor de wereldvrede.

Daarom is de uitspraak van het ICJ om de Muur te slopen en de Palestijnen te compenseren voor geleden schade een daad van historische moedigheid, wijsheid en humaniteit. Laten we in naam van de vrede hopen dat een eerste stap is gezet in een ommekeer van het politieke denken, een denken dat te lang is gegijzeld door de horror van Auschwitz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden