Musis Sacrum in Arnhem heropent op 12 januari na grootscheepse verbouwing

Musis Sacrum in Arnhem gaat weer open, inclusief een spectaculair nieuw raam.

Musis Sacrum in Arnhem. Beeld Bart van Hoek.

Architecten Frits van Dongen en Patrick Koschuch bouwden al heel wat theaters, van een poppodium in Venlo tot de schouwburg van Den Helder. Voor Musis Sacrum in Arnhem, dat na een grootscheepse verbouwing op 12 januari feestelijk heropent, brachten ze al hun kennis en ervaring met akoestiek, zichtlijnen, orkestbakken en foyers bij elkaar. Naast de renovatie van de klassieke concertzaal uit 1847, bouwden ze de moderne Parkzaal, die met zijn groene keramiekgevels fraai in het Musispark is geland. De evolutie van de concertzaal in vier delen.

1. Zaal wordt kijkdoos

De Parkzaal breekt met het idee van de concertzaal als gesloten doos. De nieuwe zaal heeft een gigantisch raam (15 bij 10 meter) dat spectaculair uitzicht biedt over het park en, de andere kant op, inkijk geeft op het podium. Het idee is niet nieuw; architect Rem Koolhaas introduceerde het panoramavenster in 2005 in zijn Casa da Musica in Porto. Van Dongen en Koschuch gaan een stap verder: dit raam kan met een druk op de knop helemaal worden opengeschoven. Zo kunnen er ook concerten gegeven worden voor publiek in het park. Een violist van het Gelders Orkest, dat Musis als thuisbasis heeft, noemt het raam 'een cadeau'. 'Repeteren bij daglicht, met uitzicht op een monumentale eik; het is geweldig.'

2. Een ideale foyer

De foyer is tegenwoordig bijna net zo belangrijk als de concertzaal. 'Of een theater goed loopt, wordt gemeten in het aantal verkochte cappuccino's', zegt Koschuch. De nieuwe foyer, die als een rok rond het gebouw is gedrapeerd en de oude zaal aan de nieuwe koppelt, heeft een sleutelfunctie in Musis. De glazen entreehal (met café) verbindt de twee zalen met de openbare ruimte, fungeert als etalage en maakt het mogelijk het gebouw op allerlei manieren te gebruiken - essentieel voor de exploitatie.

3. Slim investeren

De afgelopen jaren verrezen over de hele wereld megatheaters voor megabudgetten, met als hoogtepunt de vorig jaar geopende Elbphilharmonie in Hamburg (kosten: 866 miljoen euro). Sinds de economische crisis zijn opdrachtgevers voorzichtiger met geld uitgeven; het budget voor Musis Sacrum was 20 miljoen euro, inclusief de renovatie. Hoe maak je daarvoor iets bijzonders? Door voordelige oplossingen te zoeken waar dat kan, zodat je elders geld vrijspeelt voor iets bijzonders. De lage grondwaterspiegel in Arnhem bood de mogelijkheid om de kleedkamers, de keuken en installaties in een kelder te plaatsen. Het geld dat hiermee is bespaard op gevelafwerking - met een betonnen kelderbak ben je klaar - is geïnvesteerd in het raam en extra hoogte voor de zaal, voor optimale akoestiek.

4. Ook pop en mode

Het oude Musis was ontworpen voor klassieke muziek. De nieuwe, multifunctionele zaal bedient een breed publiek; er worden ook popconcerten, dancefeesten en modeshows gehouden. De klassieke opstelling is in een handomdraai te veranderen in een vlakke vloerzaal en met behulp van beweegbare panelen zijn de akoestiek en de sfeer af te stemmen op het programma. Het raam vergroot de mogelijkheden. Koschuch: 'Als BMW hier een congres wil organiseren, rijd je zo het nieuwste showmodel naar binnen. Ons idee was hier de Tour de France te laten beginnen.'


Musis Sacrum, Velperbuitensingel 25, Arnhem, officiële opening 12/1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden