Musical healing

Altsaxofonist Andrew D'Angelo genas van een hersentumor zo groot als een honkbal. Zijn ervaringen zette hij om in klank.

Wat doet het met het leven en de muziek van een jazzmuzikant, als hij een hersentumor krijgt, waarna zijn rechtervoorhoofdskwab wordt verwijderd? De Amerikaanse rietblazer Andrew d'Angelo heeft het meegemaakt en kan het navertellen. En hoe hij zijn ervaringen in klank heeft omgezet, kunnen we vrijdag horen als hij naar het Bimhuis komt met zijn DNA Orchestra om, zoals hij het zelf zou noemen, de frequenties van onze ziel bij te stellen.


D'Angelo (46) is al ruim twintig jaar een van de voormannen van de avantgardistische 'downtownscene' in New York, en is bekend geworden met groepen als Human Feel en het Matt Wilson Quartet, waarin hij vooral op altsax opviel met snijdende, riskante solo's, keer op keer zijn hart uit zijn lijf spelend; zijn toon en urgentie doen denken aan Ornette Coleman. Tijdens concerten, en zeker als leider van zijn eigen groepen, is hij een charismatische entertainer, geestig, hyper en dominant - volgens sommigen zelfs iets te aanwezig.


Begin 2008 bleek na een attaque dat hij een tumor ter grootte van een honkbal in zijn hoofd had. Na twee operaties is hij, zonder chemotherapie of bestraling, volgens eigen zeggen geheel genezen, iets wat de doktoren versteld doet staan. Zelf schrijft hij dit toe aan een breed scala aan alternatieve therapieën, gezond leven en een volkomen nieuwe kijk op zichzelf en zijn kunst. Hoewel hij zijn orkestrale composities van na de kanker niet beter of slechter vindt dan die daarvóór, zijn er duidelijke verschillen. Het oude Big Butt, een ode aan het forse achterwerk, was het resultaat van 'een joint, zestien bier en een pornoblaadje'; tegenwoordig komen de stukken tot stand met een glas gedestilleerd water en een computer.


D'Angelo werkt nu geconcentreerder, niet alleen omdat de 'honkbal' die tien jaar lang op zijn brein drukte en zijn gedachten wazig en fragmentarisch maakten, verdwenen is. Ook hangt hij de theorie aan dat hij de tumor zelf heeft aangetrokken, en hem in zijn hoofd heeft toegelaten uit onvrede over wie hij was. Expressief en direct als hij is, geeft hij zijn ervaringen gestalte in zijn muziek: Meg Nem Sa gaat over de pijn die je voelt als je te horen krijgt dat je kanker hebt, en de vreugde van het besef dat je er niet aan zult sterven. I Love You, gebaseerd op een melodie die hij als 8-jarige heeft geschreven getuigt, met aandoenlijk wankel gezongen passages, van zijn hervonden liefde voor zichzelf, die hem heeft genezen.


Dat muziek een helende kracht heeft, dieper kan gaan dan techniek alleen, uit hij heel letterlijk in Felicia, gemaakt voor een vriendin die aan leukemie lijdt. De noten zijn gericht op een bepaald deel van het kleurenspectrum, middelgroen, en daarom zijn de harmonieën bij uitstek geschikt om de frequenties in de ziel te veranderen waar de kanker bezit van heeft genomen. D'Angelo's composities waren altijd al beeldend, maar pas na zijn ziekte is hij zich gaan afvragen welke visualisaties hij precies bij de luisteraars oproept.


In het blog op zijn website is nog veel meer te vinden over de onconventionele middelen waarmee hij aan zijn gezondheid werkt: de heilzame werking van kurkuma en hennepzaad, lakens en kussenslopen vol biofotonen, wat die ook mogen zijn, infusies met ozon en het reinigen van de chakra's. D'Angelo is ook bezig met een boek over zijn ervaringen. Daar kun je schamper of spottend over doen, maar het feit blijft dat zijn geweldige big band en zuiverende improvisaties een unieke emotionele belevenis zijn die je alleen maar kunt beschrijven als positief.


Andrew d'Angelo DNA Orchestra: Bimhuis, Amsterdam, 25 mei.


Uit de kast, live

Andrew D'Angelo is een soort jazzmuzikant dat zeldzaam is geworden: volledig autodidact en daardoor compromisloos eigenzinnig. Vanaf zijn 13de speelde hij al in een big band, samen met drummer Jim Black en tenorsaxofonist Chris Speed, nog altijd zijn vrienden en muzikale kompanen. Het tekent zijn karakter dat hij op het podium uit de kast kwam als homoseksueel: toen hij op een bruiloft speelde begon hij in het openbaar zijn vriend te zoenen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden