Museumkaart krijgt voortaan foto om gesjoemel tegen te gaan

Iedereen leent zijn Museumkaart uit aan iedereen. Er staat toch geen pasfoto op. En musea malen er niet om, want zij krijgen betaald per bezoeker.

Beeld CVA kunst

Wie via Airbnb een overnachting boekt bij ene Harry, moet het binnenkort met een extraatje minder doen. 'We will lend you two of our Museumkaarts', zo prijst de Haagse verhuurder zich aan. 'If you researched enough to learn how expensive museums can be in Holland (Rijksmuseum euro 15, Van Gogh €15, Anne Frank's House €9 etc.), you would really appreciate this deal.'

'Deze kaart is strikt persoonlijk', vermeldt de Museumkaart, maar bij gebrek aan pasfoto is sjoemelen eenvoudig. Gewoon de kaart uitlenen aan familie en vrienden. Of aan betalende gasten die via Airbnb logeren.

Zoals aan Samantha en Leonard, die na een verblijf in Amsterdam een aanbeveling plaatsten voor Martin, die een slaapkamer verhuurt op een woonboot. 'Martin was a really attentive host (...) providing us with a Museumkaart that allowed us to enter all the museums we wanted to see without paying any entrance.'

Aankoopdrempel verlagen

Om dat misbruik tegen te gaan, krijgt de Museumkaart weer een pasfoto. Tot februari 2003 zat er een foto op de kaart die gratis toegang verschaft tot vierhonderd Nederlandse musea. Destijds werd de foto afgeschaft om de 'aankoopdrempel' te verlagen. De kans dat mensen hun kaart 'tijdelijk uitlenen' werd weliswaar groter, besefte de Museumvereniging, maar dat risico was ingecalculeerd.

Nu komt de foto toch terug. 'Dat is gemakkelijker dan dertien jaar geleden', zegt Iris Nooteboom, woordvoerster van de Museumvereniging. 'Je kunt nu gewoon een digitale foto sturen en die hoeven wij niet meer handmatig in te plakken.'

Wie bij de kassa van een museum een Museumkaart koopt, krijgt voortaan een tijdelijk exemplaar dat 31 dagen geldig is. Om er een jaar gebruik van te kunnen maken, moet de kaart online worden geregistreerd. Dan wordt de definitieve kaart opgestuurd, met foto. Wie al een Museumkaart heeft, krijgt tegen de tijd van verlenging het verzoek een foto te mailen.

De aap uit de mouw

Hoe veel er wordt gesjoemeld, is niet duidelijk. 'De kaart wordt vaak uitgeleend', zegt woordvoerster Jacobien Schneider van het Rijksmuseum. 'Het valt op dat de gegevens soms niet zijn ingevuld. Als medewerkers daar op wijzen, komt vaak de aap uit de mouw.'

Maar zelfs bij kaarten met naam, geslacht en geboortedatum, is controle lastig, aldus persvoorlichter Annemat Ruseler van het Stedelijk Museum, waar 40 procent van de bezoekers een Museumkaart heeft. 'Het is ingewikkeld te controleren zonder foto. Gastvrijheid en gemak zijn onze hoogste prioriteit.'

Het Gemeentemuseum in Den Haag, waar 60 procent een Museumkaart heeft, vraagt geregeld houders van een anonieme kaart om deze te laten registeren. 'Dat wordt vaak geweigerd, omdat meer mensen de kaart gebruiken. Dat geven ze zelf toe', aldus adjunct-directeur Hans Buurman. 'Het komt vaak voor dat de geboortedatum op de kaart niet overeenkomt met degene die de kaart bij zich heeft. Dat controleren we op uiterlijk.' Maar vaak worden sjoemelaars gewoon binnengelaten, zeker als het buitenlandse toeristen zijn die 'in paniek raken'.

Minder bezoekers

De 35-jarige Museumkaart is populair. Vorig jaar zijn 8,3 miljoen museumbezoeken afgelegd met de kaart, tegen 7,4 miljoen in 2014. Het aantal kaarthouders steeg van 1,1 miljoen naar 1,2 miljoen. De musea zijn niet bang voor minder bezoekers als de kaarten minder anoniem zijn?

'Het blijft een goedkope mogelijkheid om een museum te bezoeken', zegt Hans Buurman van het Gemeentemuseum. 'Ik verwacht niet dat deze wijziging zal leiden in de terugloop van het aantal kaarthouders.'

'Wij krijgen een vergoeding per keer dat een kaart wordt gebruikt', zegt Jacobien Schneider van het Rijks. 'Dat wordt dan minder, maar het is natuurlijk logisch dat iedereen een eigen kaartje heeft.'

Drie kaarten

Er zijn momenteel twee soorten Museumkaarten. Volwassenen betalen 59,90 euro, jongeren tot en met 18 jaar 32,45 euro. Binnenkort komt er ook een derde kaart bij, voor kinderen tot 12 jaar. Op die 'kids'-kaart komt geen foto. De Museumkaart is geldig in meer dan 400 musea. Soms moet een toeslag worden betaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden