Museum met kleine verhalen

Met de opening van een watersnoodwoning die tevens verwijst naar de historische canon komt directeur Pieter Matthijs Gijsbers vandaag voor het laatst in actie. Hij vertrekt niet geheel vrijwillig.

ARNHEM - O ja, Pieter Matthijs Gijsbers is 'heel erg tevreden', nu vandaag op het terrein van zijn museum het eerste venster uit de Nederlandse historische canon wordt gepresenteerd. Met de opening van een originele watersnoodwoning, in 1953 geschonken door de Noorse regering, is volgens hem 'in een zwaar beschadigd dossier de eerste onomkeerbare stap gezet'.

Kijk maar even met hem terug: vanaf 2006 werd er gesoebat over een nieuw Nationaal Historisch Museum (NHM), dat jong en oud kennis over de Nederlandse geschiedenis moest bijbrengen. Na veel debat en rumoer zette de politiek in 2011 alsnog een streep door het NHM en kregen het Nederlands Openluchtmuseum en het Rijksmuseum de opdracht om gezamenlijk een - bescheiden - presentatie van de canon te realiseren.

'We hebben', zegt Gijsbers niet zonder trots, 'de canon van de Nederlandse geschiedenis in veilige haven gebracht: in 2016 zullen alle 50 vensters zijn uitgewerkt. Deels virtueel, deels in een tentoonstelling. En tien, vijftien plekken in het park transformeren we grootser tot venster.'

undefined

Waarom gaat u juist nu weg?

'De Raad van Toezicht wilde met één directeur verder. In goed overleg is besloten dat ik dat niet ben. Ik kwam in 2009 in een tweekoppige directie; Adelheid Ponsioen was directeur bedrijfsvoering. Had ik toen geweten dat het op termijn alleen moest, dan had ik gezegd: ik kan veel kwaliteiten bieden, maar niet het hele palet.'

undefined

In 2012 kwam er al een directievoorzitter boven u en Ponsioen. Had men geen vertrouwen in u?

'2012 was een tropenjaar. We vierden ons eeuwfeest, er moest worden bezuinigd, we hadden nieuwe sponsors nodig, we organiseerden voor het eerst de Maand van de Geschiedenis. Ik denk dat de Raad van Toezicht heeft gedacht: we kunnen het ons niet permitteren dat dit mislukt.'

undefined

Wat ziet u als uw belangrijkste verdienste?

'Ik moest het museum inhoudelijk herpositioneren. Die klus is voor een groot deel geklaard: van een museum over het dagelijks leven in Nederland, is het Openluchtmuseum een museum over Nederland en de Nederlanders geworden. Het kleine verhaal is gekoppeld aan het grote. Zo hoor je straks in de Noorse watersnoodwoning het verhaal van een van de oorspronkelijke bewoners, Truus Wintermans. Nadat in de nacht van 31 januari 1953 duizenden huizen onherstelbaar waren beschadigd, kreeg Nederland via het Rode Kruis meer dan 900 bouwpakketten van prefabhuizen; Noorwegen schonk er 326. Dit huis stond tot vorig jaar in Raamsdonksveer. Mevrouw Wintermans was 5 in 1953. In de slaapkamer op zolder staat een bed, waarop we een slapend meisje projecteren. Op de dekens worden beelden van de ramp als in een droom verweven met de herinneringen van Truus Wintermans.

'Ik zeg steeds: de canon die we hier uitwerken, moet een appetizer zijn. Voor een hunebed verwijzen we de bezoekers naar Drenthe en voor de beeldenstorm naar het Catharijneconvent. Door onze watersnoodwoning kunnen bezoekers denken: interessant, we gaan ook eens naar het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk. Je begint hier, en waaiert uit over Nederland als je meer wilt weten.'

undefined

Met welk gevoel vertrekt u?

'Ik ben ervan overtuigd dat mijn opvolger Willem Bijleveld de juiste man op de juiste plek is. Maar natuurlijk denk ik ook : potdorie, ik had dit dossier tot het eind willen begeleiden.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden