Museum koopt twee Monets

'Een sieraad van en voor de stad', zo betitelde de Amsterdamse burgemeester Job Cohen de twee aanwinsten van het Van Gogh Museum die hij gistermiddag samen met staatssecretaris Rick van der Ploeg onthulde....

Het ene schilderij, Molens in het Westzijderveld bij Zaandam, stamt uit 1871, toen de schilder voor een periode van vier maanden in Zaandam verbleef. Het tweede schilderij, Gezicht op de Prins Hendrikkade en de Kromme Waal te Amsterdam, maakte Monet drie jaar later toen hij Amsterdam bezocht.

Van beide bezoeken aan Nederland waren nog geen schilderijen door Nederlandse musea aangekocht. Wel heeft het Rijksmuseum een schilderij in bruikleen van Monets derde bezoek aan Nederland, Bloembollenvelden bij Rijnsburg uit 1886.

Het Van Gogh Museum voerde al langere tijd onderhandelingen met de Amerikaanse eigenaar van het schilderij met de molens, dat in de jaren dertig via de dochter van de Duitse schilder Max Liebermann in Amerika terechtkwam. Op het moment dat dit schilderij op zicht in de kluis lag, meldde kunsthandel Noortman uit Maastricht dat het Amsterdamse schilderij te koop was.

En dus stond het museum voor een moeilijke keuze, aldus directeur John Leighton: óf een vroege poging van Monet om de academische landschapsschilderkunst te ontstijgen, óf een werk dat het impressionisme al voluit laat zien.

De 'simpele oplossing', namelijk allebei de schilderijen, leek tot voor twee maanden niet meer dan een droom. Dankzij de 'unieke samenwerking' tussen particuliere en publieke fondsen (door staatssecretaris Van der Ploeg uitdrukkelijk geprezen), kon het benodigde aankoopbedrag bijeen worden gebracht. De helft ervan, zes miljoen gulden, is afkomstig van de Nederlandse Sponsor Loterij.

De Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit bracht drie miljoen samen via fundraising bij Philips Electronics, Shell, Unilever, ABN AMRO, ING, Fortis en Heineken. Daarnaast hebben het Ministerie van OCW, de Mondriaan Stichting, het VSB Fonds, de Vereniging Rembrandt en de Vincent van Gogh Stichting bijgedragen.

Met name het Nationaal Fonds Kunstbezit en de Nederlandse Sponsor Loterij zijn relatief jonge fondsen die in korte tijd een sleutelpositie hebben gekregen in het Nederlandse aankoopbeleid. Via het Nationaal Fonds Kunstbezit werden eerder het roemruchte schilderij Victory Boogie Woogie en het Portret van een oude man van Rembrandt aangekocht.

Hiervoor leverde ook de Nederlandse Sponsor Loterij een bijdrage en met steun van dit fonds kon het Van Gogh Museum twee jaar geleden het schilderij De blauwe japon van Kees van Dongen aanschaffen.

Van der Ploeg sprak de hoop uit dat de bemiddelende rol van het Nationaal Fonds Kunstbezit bij deze twee Monets zou leiden tot een structurelere bijdrage van het bedrijfsleven. Een goed aankoopbeleid acht hij niet alleen essentieel voor het collectief bezit, maar ook voor 'de verhalen die we aan het publiek willen vertellen'.

In dit geval gaat het verhaal over de manier waarop een buitenlander naar Nederland kijkt. 'Er is een buitenlander voor nodig om te tonen dat Nederland minder grauw is dan wij denken', aldus Van der Ploeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.