Musea zetten MuseumgoudA uit vereniging na 'onethische' verkoop

Het MuseumgoudA moet uit de Nederlandse Museumvereniging worden gezet. Dat heeft een meerderheid van de musea vandaag besloten tijdens een extra ledenvergadering. Het museum wordt daarmee gestraft voor het zonder overleg met de collega-musea laten veilen van The Schoolboys van Marlene Dumas. Onder meer de Museumkaart zal dan niet langer geldig zijn in het Goudse museum.

MuseumgoudA

Volgens de regels van de museumvereniging (NMV) moet een museum dat een werk uit de collectie wil afstoten, dat eerst aanbieden aan andere musea. Maar MuseumgoudA liet The Schoolboys, in 1988 aangeschaft voor 18.000 euro, bij Christie's in Londen veilen. Het leverde het in grote financiële nood verkerende museum netto ruim 900.000 euro op, waarmee het museum van sluiting werd gered.

Volgens een ruime meerderheid van de musea heeft MuseumgoudA onethisch gehandeld. Dat was eerder ook de conclusie van de ethische commissie van de NMV. Maar het bestuur van de vereniging toonde begrip voor de moeilijke situatie waarin het museum verkeerde, en besloot geen sancties op te leggen.
Meer dan tweederde van de aanwezigen droeg het NMV-bestuur vanmiddag op alsnog een 'procedure tot ontzetting' te starten tegen MuseumgoudA. Officieel moet dat besluit bekrachtigd worden tijdens de volgende ledenvergadering, eind november.

Voorzitter Hans Kamps van de NMV: 'De leden vinden principieel dat een museum nooit collectiestukken mag verkopen om de financiele nood te lenigen. Zeker in tijden van bezuinigingen, waarin musea onder druk staan, in het belangrijk dit principe te onderstrepen.'

Precendent
Volgens directeur Siebe Weide van de NMV bestaat onder musea grote vrees dat als Gouda niet wordt gestraft, er een precedent wordt geschapen. 'De vrees bestaat dat overheden die aan het bezuinigen zijn, naar de collectie gaan kijken. Maar die is de kern van je bestaan. Iets dat je verkoopt, krijg je nooit meer terug.'

Het zwaarste weegt volgens Weide dat MuseumgoudA niet voor samenwerking heeft gekozen. 'Dat is hard aangekomen. Als het museum dat wel had gedaan, was de afloop anders geweest.' De NMV hanteert de Leidraad voor het Afstoten van Museale Objecten (LAMO). Die schrijft voor dat een werk niet mag worden vervreemd voor het is aangeboden aan andere musea. 'Gouda heeft dat niet gedaan, en daarmee onethisch gehandeld. De vraag die voorlag is of we dat als vereniging kunnen tolereren. Dat kunnen we niet, luidde het antwoord van een grote meerderheid.'

Volgens directeur Gerard de Kleijn van MuseumgoudA heeft de NMV een klein, provinciaal museum, opgericht in 1874, tot zwart schaap gemaakt om een politiek signaal af te geven. 'Sommige collega's zijn bang dat als de politiek hen straks ook om een offer vraagt, zij dat niet kunnen weigeren. Dat dan zal worden gewezen naar Gouda, dat een precedent zou hebben geschapen. Maar zo laat je de angst regeren.'

De Kleijn is teleurgesteld. 'Ik had gehoopt mijn collega's ervan te kunnen overtuigen dat we echt niet anders konden, dat dit offer het museum heeft gered. En de ethische commissie stelde in haar oordeel dat onder bepaalde voorwaarden een marktconforme prijs mag worden gevraagd voor een af te stoten object. Dat zag ik als winst. Maar nu overheerst het denken van eens in de collectie, altijd in de collectie. Dat is onder de huidige omstandigheden achterhaald. De LAMO zoals hij nu is, moet aangepast worden.'

Voor MuseumgoudA kan het wegvallen van de Museumkaart, waarmee bezoekers gratis naar binnen kunnen, een financiële aderlating betekenen. Het museum trekt naar verwachting dit jaar 30.000 bezoekers, die zonder Museumkaart 7 euro betalen. Voor iedere bezoeker met een kaart kan het museum 3,50 declareren bij de Museumvereniging. Vraag is of ontzetting uit het lidmaatschap gevolgen heeft voor de registratie. Die geschiedt door een onafhankelijke stichting. Zonder registratie heeft een museum geen recht op subsidie.

Meer over