Muizen

Die ochtend was de koningin al vroeg wakker geworden ï en meteen had zij ook geweten waarom...

De vanwege haar vijfentwintigjarig jubileum over twee dagen uitgesmeerde Koninginnedag die morgen begon. Het was iets wat je aan niemand uit kon leggen. Dan zeiden ze algauw: 'Nou, dan doen we het toch niet als je het niet leuk vindt!'

Een jaar geleden had ze een voorzichtig balletje opgegooid. Kunnen we het niet klein houden? Maar toen zij de teleurgestelde gezichten zag, wist zij dat ze er echt voor de volle honderd procent aan zou moeten geloven.

Toch had de koningin het idee dat ze iets moest doen. Iets anders. Iets waar ze het over tien jaar nog over zouden hebben. Een paar duizend illegalen legaliseren was in dit opzicht gewoon te makkelijk.

De vorstin luisterde scherp, maar op de gang waren nog geen geluiden hoorbaar. Het paleis was stil. Zij sloot opnieuw de ogen en dommelde weg in een heerlijke halfslaap die haar vaak de beste ideeën opleverde.

In de loop van die vijfentwintig jaar had zij zo haar eigen gedachten ontwikkeld over het land dat zij bestuurde. Het waren geen gedachten die je hardop kon uitspreken. Haar opvattingen over de Amsterdamse vrijmarkt bijvoorbeeld. Het was ook een beetje flauw om daar nu pas over te beginnen. Ze hoorde de mensen al roepen:

'Had dat dan eerder gezegd! Was dan ook niet zogenaamd spontaan over de grachten gaan struinen op Koninginnedag, en had je zeker niet laten zoenen door een spontane voorbijganger.'

En toch. . . Hoeveel mensen zouden er weten dat de vrijmarkt in 1942 was ingesteld door de Duitse bezetter, tegelijk met de zomertijd? De Duitsers voelden haarfijn aan hoe je de Nederlanders rustig moest houden. Met de zomertijd hoefden zij hun schemerlampen pas een uur later te ontsteken, en dat scheelde toch in de portemonnee. Het laatste verzet werd in de kiem gesmoord door de Nederlanders toestemming te geven om een dag per jaar hun onbruikbare en afgedankte spulletjes tweedehands te gelde te maken.

Zestig jaar na de bevrijding zaten we nog altijd met de zomertijd en de vrijmarkt opgescheept. Wat gebeurt er met de ziel van een volk dat zijn kinderen dwingt om hun oude rotzooi tweedehands te verkopen? vroeg de koningin zich weleens af. Of dat ze in elk geval dwingt om dit leuk te vinden.

Kunnen deze kinderen later een echt feest herkennen als ze het tegenkomen? Of begrijpen ze niet waarom iets een feest is wanneer er niets verhandeld wordt? Is dit ook de reden dat Nederlanders altijd naar de wc gaan op het moment dat in een restaurant de rekening wordt gebracht?

De halfslaap van de vorstin nam nu een grimmige en kwaadaardige draai. Wat te denken van de recente epidemie onder autochtone Nederlanders om hun eigen gezinnen uit te moorden? Er was nog geen makkelijk woord voor, zoals eerwraak, zodat je het in een cultureel bepaald hokje kon plaatsen. De koningin dacht aan een korte film die ze een keer had gezien. Die film ging over een experiment met muizen. Over wat muizen doen wanneer je ze eerst helemaal vetmest, zodat ze niet meer weten hoe ze voor zichzelf moeten zorgen, en je ze vervolgens in de file en op een wachtlijst zet.

Die muizen vraten elkaar op. De koningin was nu behalve somber ook verdrietig. Hoe zou zij in een korte toespraak op koninginnedag de Duitse maatregelen uit 1942 met de muizen in verband kunnen brengen? Ze moest denken aan de originele afdruk van Baiser de l'Hotel de Ville, de beroemde 'kusfoto' van Robert Doisneau, die onlangs op een veiling 155 duizend euro had opgebracht. Ze vroeg zich af wat een foto van haar eigen spontane kus op de vrijmarkt tweedehands zou opbrengen.

En op datzelfde moment besloot zij ook deze Koninginnedag haar mond te houden. Ze viel in een kort hazenslaapje waarin zij over beertjes en waxinelichtjes droomde.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden