Muis en mens zijn bijna hetzelfde

De globale genetische kaart van de huismuis is af. Vandaag publiceert een internationaal consortium van moleculair biologen en biochemici de gegevens in het wetenschappelijke tijdschrift Nature....

Hoewel wij dus niet veel meer zijn dan muizen zonder vacht en staart, zijn er ook wel degelijk verschillen. De vertaling van het genetisch materiaal naar lichaamsprocessen, afgemeten in de volgorde van aminozuren, komt maar voor 80 procent overeen. Daarnaast heeft het menselijk genoom iets meer basisbouwstenen: 2,9 miljoen tegen 2,5 miljoen bij de muis. Op hun beurt zitten muizen wat beter in hun reuk-genen.

De sterke overeenkomst tussen muis en mens, onderstrepen commentatoren, is van groot belang voor het biomedisch onderzoek. De muis is daarin veruit het belangrijkste proefdier. Bij uiteenlopende onderwerpen als genetische studies, het ophelderen van psychiatrische stoornissen, kanker- en hartonderzoek of het ontwikkelen van medicijnen, staan muizen in de frontlinie.

Dat komt deels doordat het handzame, makkelijk te fokken dieren zijn, maar er is ook een inhoudelijke reden. Uit het onderzoek van het hoofdzakelijk Britse en Amerikaanse consortium, dat in de herfst van 2000 in gang werd gezet en in mei van dit jaar werd afgerond, blijkt dat zo'n 90 procent van de bij ziektes betrokken genen, identiek zijn bij muis en mens.

De nieuw verworven genetische kennis, zo verwachten commentatoren in Nature, zal het onderzoekers makkelijker maken nieuwe genetisch gemanipuleerde muizen te 'ontwerpen'. Die kunnen vervolgens als proefdier dienen voor onderzoek naar specifiek menselijke ziektes, het ontwerp van experimentele medicijnen of ze kunnen behulpzaam zijn bij het uitzoeken van de werking van bepaalde genen.

Opvallend is verder, aldus een begeleidende publicatie van een Zwitserse onderzoeksgroep, dat er ook een grote overlap bestaat in het zogenoemde junk-DNA van muis en mens, delen van het genoom zonder een duidelijke functie. Al langer wordt vermoed dat dit ogenschijnlijk overbodige DNA een rol speelt bij het aan- en uitzetten van genen. Het feit dat er grote overeenkomsten zijn, ondersteunt die theorie.

De genetische kaart van de muis die vandaag wordt gepubliceerd is beschikbaar voor alle onderzoekers. Een eerdere kaart van de muizengenen, gemaakt door het Amerikaanse bedrijf Celera, is slechts met toestemming te gebruiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden