Mugabe en zijn medeplichtigen moeten ook voor het gerecht gedaagd worden

De ingezonden brieven van zaterdag 2 december.

Twee vrouwen demonstreren in Harare, Zimbabwe. Beeld afp

Brief van de dag: De slachtoffers van Mugabes schrikbewind verdienen genoegdoening

De Volkskrant doet uitgebreid verslag van de recente gebeurtenissen in Zimbabwe. De bevolking blijkt vol hoop op een keer ten goede na bijna dertig jaar van wanbeheer, roofzucht en schendingen van de mensenrechten door de kliek rond voormalig president Mugabe. Men moet zich echter grote zorgen maken nu Mugabe in het land mag blijven en vrijgesteld wordt van gerechtelijke vervolging.

Het begon met de moord op grote groepen Matabele in 1983 door Mugabes in Noord-Korea getrainde Vijfde Brigade. Naar schatting kwamen hierbij in het zuidwesten van het land 20duizend Matabele om, veelal aanhangers van Mugabes rivaal Joshua Nkomo.

Na de door Mugabe in 2008 van de nog jonge Movement for Democratic Change (MDC) verloren presidentsverkiezingen brak opnieuw een ongekende terreurcampagne uit, ditmaal gericht tegen die bevolkingsgroepen en beroepsgroepen die in meerderheid voor de MDC gestemd hadden. Met moorden, martelingen en bedreigingen werden de aanhangers van de MDC geïntimideerd door de geheime politie, Mugabes jeugdbenden en groepen gedesillusioneerde oud-strijders.

Aan de hand van het boek De beul van Zimbabwe Mugabe en een land in angst door Peter Godwin, journalist en voormalig mensenrechtenadvocaat, geboren in Zimbabwe, kan gemakkelijk een lijst van misdadigers en hun wandaden (moord, marteling, verminking, beroving) worden opgesteld. Het zou toch te gek zijn als mensen als Charles Taylor (Liberia) en dichter bij huis generaal Mladic, wél voor het gerecht gedaagd worden, maar Mugabe en zijn medeplichtigen de dans ontspringen. De slachtoffers van Mugabes schrikbewind hebben recht op erkenning en genoegdoening.

Hoe kan anders ooit verzoening plaatsvinden?

Tom Draisma, Lelystad, afrikanist

Verband

Ontroerend mooi beschrijft Rob Gollin het slopen van De Langeleegte. Ik was weer even terug in 1986 en Boy Nijgh schoot ons naar de eredivisie (Sport, 1 december). Twee jaar later werd Oranje Europees kampioen. Sinds SC Veendam niet meer is, is Oranje niet meer in goeden doen. Ik vermoed een verband.

Martin Sikkens, Haren

Onlogisch gedrag

PVV-leider Wilders heeft aangifte gedaan tegen premier Rutte omdat deze Nederlanders zou discrimineren. Het wonderlijke is dat Wilders in het verleden juist vurig heeft gepleit voor het afschaffen van artikel 1 van de Grondwet, het discriminatieverbod.

Marcel Besselink, Uithoorn

Draagmoeders

De Volkskrant besteedt terecht aandacht aan de problematiek van het vinden van een draagmoeder (Ten eerste, 28 november). Door de ontwikkeling van de kunstmatige wijze van voortplanting kunnen onvruchtbare mensen alsnog een kind krijgen. Soms kan dit alleen via inschakeling van een draagmoeder. De kinderen worden kunstmatig verwekt en ze groeien vervolgens niet op bij de vrouw die hen baart.

Wordt het niet hoog tijd dat naast alle aandacht voor de zo geholpen wensouders meer aandacht komt voor de gevolgen voor de zo geboren kinderen? Het niet opgroeien bij de biologische ouders en kunstmatigheid van verwekking via een draagmoeder heeft effecten voor de identiteit die nu worden genegeerd.

Prof.dr. René Hoksbergen, emeritus hoogleraar adoptie, Soest

Voedselkoeriers

De maatschappelijk bewuste hongerlap bestelt zijn maaltijden bij Foodora of Thuisbezorgd, is de conclusie van een interessant stuk over voedselkoeriers (Economie, 1 december). Daarbij vergeet u echter een belangrijk verschil tussen deze twee. Voor maatschappelijk bewuste hongerlappen moet het zeker zo belangrijk zijn dat de koeriers van Foodora op de fiets hun werk doen terwijl die van Thuisbezorgd zo te zien op stinkende scooters het fietspad onveilig maken. Geef mij maar de fietskoeriers!

Reinjan Mulder, Amsterdam

Belangenverstrengeling

Wanneer je de bezetting van beoordelingscommissies voor onderzoeksaanvragen alleen maar kiest uit hoogleraren, dan is de kans op een onderonsje groot. In Nederland zijn er zo'n zesduizend hoogleraren. Een idee om belangenverstrengeling tegen te gaan, is het vergroten van de poule van kandidaten met universitair docenten en universitair hoofddocenten. In deze groepen zit zeer veel deskundigheid. In het Nederlandse systeem kan niet iedereen hoogleraar worden.

Jos Aarts, assistant professor Erasmus School of Health Policy & Management, Rotterdam

Vuurwerk

Ik wil als burger geen gevaar lopen door vuurwerk dat door burgers wordt afgeschoten en kan een verbod op particulier vuurwerk als burger eenvoudigweg afdwingen via een rechter op basis van artikel 6 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie: 'Eenieder heeft recht op vrijheid en veiligheid van zijn persoon.' Dat Handvest is bindend voor Nederland sinds 1 december 2009. Ik heb zelf een slechte gezondheid en ik ben op leeftijd, maar hoop dat een andere burger of instantie de gang naar de rechter maakt.

P. de Later, Amsterdam

Giftige dynamiek

In haar column wijst Asha ten Broeke op een 'giftige dynamiek' (O&D, 1 december): veel mensen laten zich wel door witte man Lubach overtuigen dat Zwarte Piet moet veranderen maar niet door mensen die racisme aan den lijve ondervinden.

Als homoseksueel vond en vind ik het helemaal niet erg dat hetero's opkomen voor gelijke rechten van homo's en vaak meer mensen overtuigden dan homo's zelf. Sterker nog: zonder die steun zou er niet zoveel bereikt zijn. Dat geldt voor meer emancipatiebewegingen.

Daar is dus niets giftigs aan. Wees blij dat sommige 'machtigen' machtelozen steunen. Natuurlijk spelen machtsverhoudingen en vooroordelen een rol en moet je daar - ook zelf - alert op zijn. Maar alles in dat kader plaatsen is niet productief.

Pieter Bierma, Nootdorp

Medestanders gezocht

Zonder blanke medestanders was de slavernij in de VS (en elders) waarschijnlijk niet afgeschaft en wie had zonder hen dan moeten verwoorden dat het een fout instituut was? Wie kaartten in Nederland als eersten effectief de gruwel van de kinderarbeid aan?

Dat is de makke aan een (extreme) identiteitspolitieke insteek: als men als eis stelt dat alleen degenen die iets aan den lijve hebben ondervonden bekwaam zijn tot spreken, komt er misschien niks van de grond (Asha ten Broeke, O&D, 1 december). Zonder ergens op te blijven hameren, raakt een misstand misschien wel weer in de vergetelheid.

Is wie hamert dan erg relevant?

Rik Stigter, Baflo

Overstappen?

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) willen dat wij onze zorgverzekering vergelijken met andere. Voor driekwart van de verzekerden zou met overstappen naar een andere basisverzekering al 100 euro te 'verdienen' zijn geweest in 2016. Maar de voorwaarden van mijn verzekering, basis én aanvullend, beslaan meer dan 150 bladzijden, in een voor een leek vrij lastig te begrijpen taal.

En dat is dan nog maar één verzekering.

Hoezo, vergelijken en overstappen?

G.J. Boon, Westwoud

Alles op een hoop gegooid

Hoogleraar Reinout Wibier zegt dat het uiterlijk voor de neutraliteit van een overheidsdienaar niet van belang is (O&D, 29 november). Als je verschillen in huidskleur, etniciteit en seksuele geaardheid op een hoop gooit met verschillen in religieuze uitingen (bijvoorbeeld hoofddoek), raak je het spoor bijster.

Dat het dragen van een hoofddoek geen invloed hoeft te hebben op het oordeelsvermogen van de draagster, betekent nog niet dat het uniform als uiting van neutraliteit zijn waarde heeft verloren. Integendeel.

Als polarisatie in de samenleving toeneemt en religieuze verschillen worden benadrukt, zijn uitingen van neutraliteit juist waardevol.

Frank Faber, Rotterdam

Boos

Sandd is boos omdat ze bang zijn dat ze duurder worden als ze verplicht worden zich aan de wet te houden. Hun postzegel van 55 cent is 28 cent goedkoper dan die van PostNL. Een winstgevend businessmodel sluitend krijgen door je 'personeel' zelf op te laten draaien voor hun pensioen, vakantiegeld en arbeidsongeschiktheidsrisico: chic. Misschien heeft je bedrijf gewoon geen bestaansrecht wanneer het niet anders kan bestaan dan door uitbuiting van de mensen die voor je werken?

Mark Omvlee, Amsterdam

Niet slim bezig

In de bedrijfstak van schilders is er discussie of zelfstandige schilders wel of niet onder de verplichte pensioenopbouw bij het pensioenfonds horen te vallen (Economie, 30 november). Een deel stapt nu naar de rechter omdat ze af willen van verplichte aansluiting. In het verleden hebben de schildersbedrijven bewust werknemers afgestoten om de loonkosten te beperken en het werknemersrisico te omzeilen.

Dat heeft geresulteerd in een aanzienlijke toename van het aantal zelfstandige schilders in de branche. Het pensioenfonds BPF Schilders heeft twee belangrijke argumenten om zzp'ers verplicht pensioenpremie te laten betalen: de solidariteitsgedachte en het tegengaan van oneerlijke concurrentie. Er is nog een derde argument, namelijk het simpele gegeven dat zelfstandigen onvoldoende geld opzijzetten voor later. Stel daarom pensioen voor zzp'ers verplicht.

De grootste groep zelfstandigen in Nederland bestaat uit zzp'ers, die slechts diensten aanbieden, met een zeer gering bedrijfsvermogen en beperkte pensioenopbouw in de tweede pijler. Nieuwe vrijwillige initiatieven voor pensioensparen in de derde pijler komen niet van de grond. Het gebruik hiervan is zeer beperkt. Slechts een zeer beperkt deel van de zelfstandigen neemt deel aan een aanvullend particulier pensioenspaarplan, waarbij er vaak vele malen minder wordt ingelegd dan dat werknemers doen. Ook blijkt de resthypotheek aan het einde van de looptijd vaak aanzienlijk voor zelfstandigen. Zelfstandigen hebben daardoor minder kans bij pensionering hun levensstandaard voort te zetten.

Pensioen is niets anders dan uitgesteld loon. Op het moment dat je het nodig hebt, ben je maar wat blij dat het geld er is. Het kabinet zou er goed aan doen om een vorm van verplichtstelling in te voeren, zodat zzp'ers op hun oude dag niet op een droogje hoeven te zitten.

Nic van Holstein, voorzitter Vakcentrale voor Professionals, Den Haag

Zware baan

Arie Slob heeft een zware baan. Nu moet hij als minister van Onderwijs de hort op met een zak begrip. Uit die zak komen woorden gericht aan boze leerkrachten in het basisonderwijs. Het zijn allemaal loze woorden.

Ons kabinet heeft 450 miljoen toegezegd om iets te doen aan werkdrukverlaging, maar dit geld komt pas over enige jaren vrij. Ongeveer op dezelfde termijn waarop de dividendbelasting wordt afgeschaft; het cadeautje van 1,4 miljard aan aandeelhouders. Hiermee wordt aangetoond dat ons kabinet geen urgentie voelt bij het aanpakken van de problemen in het onderwijs. Onze zelfbenoemde onderwijspartij, D66, doet ook niets anders dan loze woorden spuien.

Nederland heeft al veel groot achterstallig onderhoud. Onderwijs, zorg, politie, defensie, maar de enige prioriteit die het kabinet kan vinden is het plezieren van aandeelhouders. Normaal voor de VVD, maar eigenlijk schaamteloos van D66, CDA en CU. Dat de achterban van deze partijen dit allemaal toestaat, is onbegrijpelijk.

Eef Eerdmans, Eindhoven

Selfiehotspot Emmen

Raadslid Auke Oldenbeuving wil Emmen op de kaart zetten, want de gemeente doet het hartstikke goed en dat mag gezien worden (Ten eerste, 29 november). In navolging van de hoofdstad is men van plan een groot 'I love Emmen'-object in de stad te plaatsen. Dit moet dan dé selfiehotspot worden waar hordes toeristen zichzelf gaan fotograferen.

Het raadslid heeft niet stilgezeten en een schaalmodel van Duplo gecreëerd. Het uiteindelijke werk gaat 50.000 euro kosten. Wat de Emmenaar nog niet doorheeft, is dat Amsterdam 'het' al eeuwen heeft en bezoekers trekt uit alle delen van de wereld omdat de stad veel te bieden heeft. De toeristen maken dan een selfie bij het 'I Amsterdam'-beeld als souvenir. Er zal echt geen enkele Amerikaan zijn die verrukt uitroept: 'OMG, let's go to Emmen and visit this great selfie photo spot!' De ambitie van de Emmenaar is grotesk. Houd die 50.000 euro lekker in de gemeentekas.

En met het aanleggen van extra parkeerterreinen voor de touringcars zou ik zeker ook nog even wachten.

Tom van den Broeke, Haarlem

Helderheid gevraagd

Een (verplicht) energielabel voor reizen en vliegtickets zou veel helderheid geven over het CO2-gebruik per reiziger. Als dit ook als percentage wordt weergegeven van de 'footprint' wat een persoon per jaar aan CO2 kan gebruiken zonder dat dit schade geeft aan het klimaat en de aarde dan zullen de verhalen over fantastische cruises vanuit Dubai (retourvlucht + cruiseschip, deze week een advertentie) straks met schaamrood op de kaken worden verteld.

Er is zo'n initiatief geweest bij de ANVR in 2015, waarvan nog weinig wordt vernomen. Overigens wordt het noodzakelijk dat de overheid informatie geeft over CO2-gebruik en afvalproblematiek: dat begint in het onderwijs. Lijkt mij urgenter dan een nationale geschiedenisles.

Hans van der Woerd, Zwolle

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.