Mubarak doet aan Ceau¿escu denken

Van de Roemeense dictator Nicolae Ceau¿escu (1918-1989) weten we dat hij graag op beren joeg. In de 24 jaar dat hij aan het hoofd stond van de communistische partij zou hij er niet minder dan vierhonderd geschoten hebben.


Toch heeft de Roemeense berenpopulatie er niet echt onder geleden. Om het Ceau¿escu niet al te moeilijk te maken, werd er namelijk een jachtverbod uitgevaardigd. Alleen de Conducator mocht op de dieren jagen. Dan nog werd er niets aan het toeval overgelaten. Bekend is het verhaal waarin een zorgvuldig uitgekozen exemplaar gedrogeerd aan een boom werd vastgebonden.


Het zou me niet verwonderen als de Egyptische leider Hosni Mubarak er dezelfde hobby op nahoudt. Maar zeker weet ik het natuurlijk niet. Een zoektocht op Google levert niet veel op. Voor zover bekend maken de aanhangers van Mubarak alleen jacht op journalisten.


Maar de gelijkenissen met zijn Roemeense oud-collega zijn frappant. Ook die werd door een democratische volksopstand ten val gebracht, nadat zijn buitenlandse steungever, in dit geval Moskou, hem had laten vallen. Net als Egypte nu was Roemenië in 1989 geen geïsoleerd eiland. Aan de communistische dictatuur kwam pas een eind nadat andere landen in de regio het goede voorbeeld gegeven hadden.


Zelfs de aanleidingen van de twee revoluties zijn vergelijkbaar. Zoals de Oost-Europese volksopstanden nooit mogelijk waren geweest zonder de glasnost-politiek van Sovjetleider Gorbatsjov, kunnen we ons de huidige protesten in de Arabische wereld moeilijk voorstellen zonder de onthullingen van WikiLeaks.


Wat de Verenigde Staten ook mogen beweren, zonder de meldingen over wijdverspreide corruptie in de ambtsberichten van de Amerikaanse ambassadeur zouden de Tunesiërs wellicht nooit massaal op straat zijn gegaan om het ontslag te eisen van hun leider.


Egypte, waar Mubarak naar verluidt tussen de 40 en 70 miljard dollar heeft verduisterd, hoeft op dat gebied voor Tunesië niet onder te doen. De gevolgen waren de voorbije weken op het Bevrijdingsplein te zien, waar honderdduizenden woedende Egyptenaren het aftreden eisten van hun 82-jarige dictator. Voorlopig tevergeefs, maar het einde van een tijdperk is wel in zicht.


Het mag een wonder heten dat het aantal slachtoffers van de Egyptische volksopstand voorlopig meevalt. Zoals in 1989 in Roemenië vloeide er bloed, maar het aantal slachtoffers had veel hoger kunnen zijn, als het leger zich niet opvallend afzijdig had gehouden.


De terughoudendheid van de legertop zou voor Mubarak een teken moeten zijn om op te stappen, maar die lijkt de boodschap niet te begrijpen, precies zoals Ceau¿escu 22 jaar geleden op het Plein van de Revolutie verbouwereerd reageerde op de roep om op te stappen. De beelden van de uitgejouwde leider gingen toen de wereld rond. Om zijn leven te redden, moest het Genie van de Karpaten in allerijl met een helicopter vluchten.


Hoe het in Roemenië afliep, is bekend. De macht werd er overgenomen door overlopers uit het regeringskamp. Na een schijnproces lieten ze hun vroegere baas ter dood veroordelen en ombrengen. Laten we hopen voor Mubarak dat hij meer geluk heeft.


Jan Hunin


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden