Weblog

'Mr Wikipedia' doet Nederland: gekkepoezenvideo's, Charlie Chaplin-prijs en prinses Mabel

Jimmy Wales kwam, zag en verliet Nederland weer, 150 duizend euro en een eredoctoraat rijker. De 'chef'van Wikipedia was twee dagen in ons land, waar hij onder meer een debat over het academisch belang van de 'volksencyclopedie' bijwoonde. Een verslag in blogvorm.

Jimmy Wales op het mini-symposium over 'zijn' Wikipedia in Amsterdam Beeld Sebastiaan ter Burg/Flickr

Jimmy Wales en prinses Mabel zijn 'goede vrienden', zo vertelde de 48-jarige mede-oprichter van Wikipedia zijn gehoor in het Trippenhuis in Amsterdam, de thuishaven van de Koninklijke Academie van Wetenschappen (KNAW).

Dat is opmerkelijk. De prinses zou met reden het Amerikaanse boegbeeld van het online naslagwerk kunnen wantrouwen na iets wat Mabelgate ging heten. Wales bedacht namelijk mede het controlesysteem dat in 2007 aan het licht bracht dat het Engelstalige lemma over Prinses Mabel was verfraaid - vanaf een computer in Paleis Huis Ten Bosch.

Door de aanpassing viel niet langer te lezen dat Mabel en haar echtgenoot prins Friso 'onvolledige en onjuiste informatie' hadden verstrekt aan de regering over Mabels relatie met de drugsbaron Klaas Bruinsma. Er stond alleen nog 'onvolledig'. De wijziging werd pas anderhalf jaar later opgemerkt maar toen ook spoorslags teruggedraaid.

Mabel draagt mij niets na, constateerde Wales in Amsterdam, en toonde als bewijs een foto van hem met de prinses, genomen op een bijeenkomst in Londen ter gelegenheid van de tiende verjaardag van Wikipedia in 2010. En overigens: in 2007 had de prinses zich ook al eens dansend vertoond in het bijzijn van Wales, die op Wikipedia wel omschreven wordt als de 'constitutionele monarch' van de website.

Het gewraakte lemma, merkte Wales op, is trouwens opnieuw gewijzigd. Het schrijft de opmerking over 'onvolledige en onjuiste' informatie toe aan premier Balkenende - übercorrect: Wikipedia ten voeten uit.

Jimmy Wales en Mabel van Oranje - goede vrienden in 2010. Beeld Allan Warren/Creative Commons

Missies
Een van de twee voornaamste missies van 'mister Wikipedia' is de website toegankelijk maken voor alle nieuwkomers op internet, in ontwikkelingslanden. Daarvoor is Wikipedia Zero bedacht: mobiele belbedrijven brengen geen datakosten in rekening als abonnees in de derde wereld toegang zoeken tot Wikipedia.

Wales heeft weinig op met 'machine-vertalingen' van lemma's in het Engels - nog steeds de meest gebruikte taal in andere talen: 'Die zijn beroerd.' Hij wil liever dat mensen in hun eigen taal bijdragen, en vooral met hun eigen, unieke lokale kennis.

Opmerkelijk: staat Wikipedia in de westerse wereld vaak in de top-10 van meest bezochte websites en altijd in de top-10, in opkomende markten is dat soms maar 40 procent. 'Hoe kan dat?', vroeg Wales zich af. 'Naar wat voor onderwerpen zoeken mensen dan dat ze niet op Wikipedia terechtkomen?'

Zijn tweede missie noemt Wales het behoud van 'editors'. De afgelopen jaren is het aantal vrijwilligers dat structureel bijdragen levert van circa 50 duizend in 2007 gezakt naar ongeveer 35 duizend. Een verklaring is volgens Wales dat het voorheen veel eenvoudiger was om een onderwerp te vinden waarover nog niks was geschreven. 'Het laaghangende fruit is inmiddels wel op', constateerde hij.

'We hebben ook niet zoveel mensen meer nodig', zei Wales, maar hij wil novices moeten niet om de verkeerde redenen wegblijven van Wikipedia, omdat de toegangsdrempel zo hoog ligt, vanwege de procedures, of de techniek.

Beeld Sebastiaan ter Burg/Flickr

Wetenschap
De Wikipedia-chef ziet graag dat de wetenschap zich met de website bemoeit. Onderzoek kan de organisatie helpen de redenen te achterhalen waarom het aantal editors terugloopt en waarom er veel minder vrouwen meewerken. 'We hebben nu alleen maar anekdotische aanwijzingen over de daling'.

Wales had ook een overdenking voor mensen die vinden dat sommige onderwerpen op Wikipedia ontbreken, zoals de complete tekst van Shakespeare's Hamlet. 'De tekst van een toneelstuk hoort niet op Wikipedia. Net zo min als funny cat video's. Daarvoor hebben we YouTube.'

Wales was onder de indruk van Contropedia, een stuk onderzoeksgereedschap bedacht door onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam. Het maakt met highlights in verschillende kleuren in een oogopslag duidelijk wat de meest controversiële (het meest bediscussieerde) passages in een lemma zijn.

Nederland had ook fijn nieuws voor Wales: de Wikipedia-gemeenschap is dit jaar de Erasmusprijs toegekend. Naast de eer levert dat de website een bedrag op van 150 duizend euro.

'Wikipedia ontvangt de prijs omdat zij de verspreiding van kennis heeft bevorderd door een allesomvattende, voor ieder toegankelijke encyclopedie op te zetten. De initiatiefnemers van Wikipedia hebben daarvoor een nieuwe en effectieve democratische vorm ontworpen', aldus de Stichting Praemium Erasmianum.

Tot eerdere winnaars behoren het Oostenrijkse volk en komiek Charlie Chaplin.

Zuid-Koreanen laten ballonnen op in 2014 waaraan USB-sticks hangen - onder meer met lemma uit Wikipedia. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden