Moslims en Kroaten proberen hun federatie tot leven te wekken

De Moslims en Kroaten in Bosnië proberen hun op papier overeengekomen federatie tot leven te wekken. De Kroatische president van de federatie, Zubak, en zijn Moslim-plaatsvervanger Ganic onderhandelen in Bonn over de obstakels die samenwerking in de weg staan....

Van onze correspondent

Bart Rijs

BELGRADO

Het akkoord over de vorming van een federatie heeft een eind gemaakt aan de gevechten tussen Moslims en Kroaten. Maar de gezamelijke instituties waarin het akkoord voorzag, zijn nooit van de grond gekomen. In feite zijn er nu twee mini-staatjes: één met een Kroatische en één met een Moslim-meerderheid.

Het Kroatische Herzeg-Bosna is niet meer dan een aanhangsel van Kroatië. De Kroatische Democratische Unie (HDZ) van president Tudjman is er oppermachtig. In het Moslim-deel oefenen President Izetbegovic en zijn de Partij voor Democratische Actie (SDA) de macht uit.

De Kroaten in Herzeg-Bosna genieten een zekere welvaart - maar wel ten koste van het Moslim-gebied. Dat is geheel afhankelijk van de Kroaten voor de aanvoer van voedsel, goederen en wapens.

In Moslim-gebied zijn de meeste fabrieksdirecteuren, officieren, en schoolhoofden lid van het SDA.

'De mensen die politiek en economisch van de situatie profiteren, houden de federatie tegen,' zei Ivo Komsic, Kroatisch lid van het Bosnische presidium en een van de pleitbezorgers van de federatie. 'Het is niet zozeer een probleem tussen twee naties, als wel tussen twee partijen: de HDZ en de SDA.'

De tweedaagse onderhandelingen onder Duits toezicht zijn de zoveelste poging van de internationale gemeenschap om de partijen nader tot elkaar te brengen.

Zubak en Ganic praten in Bonn over het aanstellen van lokale ombudsmannen die naleving van de mensenrechten moeten controleren en over de oprichting van een federale politie en douanedienst. 'We zijn dicht bij succes en moeten ons concentreren op specifieke details om vooruitgang te boeken,' aldus Ganic.

Maar toe nu toe zijn al dat soort afspraken dode letter gebleven. In Mostar, de stad die is opgesplitst in een Kroatisch en een Moslim-deel en die geldt als toetssteen voor de federatie, is geen sprake van verzoening.

De burgemeester van de Europese Unie, die Mostar tijdelijk bestuurt, heeft begin deze week gedreigd zijn mandaat terug te geven als de Kroaten dwars blijven liggen.

Ze weigeren gezamelijke politiepatrouilles in te stellen, blokkeren het transport van medicijnen voor het Moslim-deel van de stad en zegden zelfs een Moslim-Kroatisch schaaktoernooi af dat was georganiseerd om de relaties op een informele manier te verbeteren.

De Moslims en Kroaten hebben wel ingestemd met internationale arbitrage om praktische geschillen op te lossen. De Amerikaan Robert Owen, een gerenommeerd advocaat, gaat de arbitrage leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.