Moslims eisen van Soeharto stakingsvrijheid

De grootste moslimbeweging van Indonesië, Nahdlatul Ulama, heeft de regering gewaarschuwd een mogelijke stakingsgolf niet met geweld neer te slaan....

Van een medewerker

JAKARTA

Wahid, in Indonesië beter bekend als Gus Dur, ziet de crisis als voedingsbodem voor grote veranderingen, zowel op politiek als op economisch terrein. 'Als door de tegenvallende oogsten dit jaar de voorraden opraken, zal het aanbod in de winkels afnemen en zullen de prijzen sterk stijgen. Een deel van de Indonesische bevolking zal een dergelijke ontwikkeling gecompenseerd willen zien in hogere lonen. Als bedrijven weigeren deze uit te betalen, is de kans op stakingen groot. Als de regering vreedzame stakingen neerslaat met geweld, zullen wij niet aarzelen om de straat op te gaan', aldus Gus Dur.

De waarschuwing van Gus Dur volgt op uitlatingen van de Indonesische president Soeharto die zondag wees op dreigende sociale onrust. De president riep het leger op tot waakzaamheid. Commentatoren koppelen die opmerkingen aan de scherpe val van de rupiah ten opzichte van de dollar (sinds juli al 50 procent), de dreigende inflatie en de ergste droogte die Indonesië in vijftig jaar heeft getroffen.

Hoewel de regering dit nog niet heeft bevestigd, wordt verwacht dat de (rijst)oogst dit jaar sterk zal tegenvallen. De aanhoudende droogte heeft al geleid tot meer dan vierhonderd doden in delen van de provincie Irian Jaya waar een groot voedsel- en watertekort heerst. Dichte rookontwikkeling als gevolg van al wekenlang woedende bos- en veldbranden heeft voedseldroppings vrijwel onmogelijk gemaakt.

Gus Dur is niet de enige die waarschuwt voor problemen. Zijn tegenhanger Amien Rais, leider van Muhammadiyah, de tweede moslimbeweging van het land met circa 29 miljoen leden, noemt de huidige ontwikkelingen in Indonesië de grootste crisis die het regime-Soeharto ooit heeft gekend. 'Ik ben het met de president eens dat we goed moeten uitkijken omdat de spanning stijgt. De situatie is uiterst gevaarlijk en kan als een vulkaan tot uitbarsting komen. Indonesiërs zien er onschuldig, vriendelijk en geduldig uit. Maar ze kunnen plotseling veranderen in tijgers en heel destructieve dingen doen.'

Gus Dur sluit niet uit dat de huidige economische crisis Indonesië dwingt tot aanzienlijke veranderingen in het economisch beleid. 'Er bestaat een kans dat Indonesië straks met de pet in de hand naar het Internationale Monetaire Fonds (IMF) moet om steun te vragen. Het IMF zal die hulp - onder invloed van de grote mogendheden - wellicht koppelen aan economische hervormingen zoals het afstoten of beëindigen van omstreden projecten als de bouw van een nationale auto (de Timor Car) en de nationale vliegtuigindustrie (IPTN).'

Maar ook politieke druk is niet onmogelijk, aldus de bijna blinde moslimleider. Hij denkt aan het oplossen van het vraagstuk rond Oost-Timor, de in 1976 ingelijfde voormalige kolonie van Portugal, en een rehabilitatie van Megawati Soekarnoputri', de oudste dochter van de eerste president van Indonesië, Soekarno, die vorig jaar, mede onder druk van de regering, werd afgezet als leidster van de democratische partij PDI.

Gus Dur sluit zelfs niet uit dat de crisis rechtstreeks gevolgen heeft voor de positie van Soeharto tijdens de bijeenkomst van het nationale congres volgend jaar maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden