Moslimjeugd radicaliseert in rap tempo

De radicalisering onder de moslimjongeren voltrekt zich de laatste drie jaar met een enorme snelheid. Ronselaars hebben volgens AIVD-analisten hun werkterrein grotendeels verplaatst van moskeeën naar gevangenissen, scholen en vooral internet....

Van onze verslaggeefsters Janny Groen Annieke Kranenberg

In het rapport Van dawa tot jihad: de diverse dreigingen van de radicale islam tegen de democratische rechtsorde dat vandaag naar de Tweede Kamer gaat, waarschuwt de geheime dienst voor een versimpeling van het radicaliseringsprobleem. Zoals er niet één islam is, kan ook niet worden gesproken van één vorm van moslimextremisme.

Er moet dan ook een palet aan strategieën worden ontwikkeld om de radicalisering in te dammen. 'Klassieke terrorismebestrijding zonder aandacht voor radicaliseringsprocessen en preventie zal op de lange termijn weinig effect sorteren', stelt de dienst.

De AIVD onderscheidt acht vormen van radicale islam, die niet alleen de democratische rechtstaat ondermijnen maar ook een bedreiging vormen voor de wijze van samenleven van burgers. De gewelddadige jihad wordt zowel openlijk als heimelijk gepredikt en er zijn groepen die proberen met vormen van prediking (dawa) staat en samenleving te destabiliseren.

Radicale groeperingen bewegen zich veelal binnen de kaders van de wet. Met strafrechtelijke middelen zijn ze moeilijk aan te pakken. Maar de niet-gewelddadige varianten van de radicale islam zijn een rijke voedingsbodem voor verdere radicalisering en dienen, zoals bijvoorbeeld voor Mohammed B. en leden van de Hofstadgroep, als opstapje naar het terrorisme.

Hoeveel potentiële rekruten rondlopen in Nederland weet de AIVD niet. Maar analisten van de dienst schatten dat enkele duizenden jongeren ontvankelijk zijn voor de radicale islam. De moslimjeugd, de 'nieuwe protestgeneratie', voelt zich in toenemende mate aangetrokken tot de zuivere islam. Ofwel, in AIVD-taal: 'het radicaal-puritanisme'. Deze born-again muslims radicaliseren als ze niet alleen alles wat onislamitisch is uit hun eigen leven , maar vooral ook uit de maatschappij proberen te bannen. Zoals de jongeren van de website El-Qalem die onlangs een antihomomanifest uitbrachten.

De laatste trend is volgens de AIVD de 'zelfradicalisering'. Hierbij gaat het om jongeren die niet actief worden benaderd in moskeeën, in gevangenissen of op scholen, maar die zelf shoppen op internet. Daar stuiten ze op jihadistische lectuur en zelfbenoemde imams, die allerlei radicale ideeën verspreiden. De jongeren infecteren elkaar, er komt geen moslimautoriteit of geestelijke meer aan te pas.

'Virtuele agenten' kunnen in de gaten houden wat er zich in discussiefora afspeelt, maar een eenduidige contrastrategie voor dit soort zelfradicalisering is er volgens de AIVD niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden