Moslima's tussen stamppot en Koran

In het boek Bekeerd komen Nederlandse vrouwen aan het woord die zich bekeerden tot de islam. En nee, ze zijn niet zielig en onderdrukt.

IANTHE SAHADAT

'In de tram ging mijn gebedsapp op luid volume af. Je zag ze kijken: komt dat geluid écht van die kaaskop?' Het is een van de vele ervaringen die zijn opgetekend in het boek Bekeerd van antropologe Vanessa Vroon-Najem en fotografe Saskia Aukema. Vroon-Najem promoveerde deze week op een onderzoek naar vrouwen die zich hebben bekeerd tot de islam of overwogen dat te doen. 'Vroeger werd bekering tot de islam gezien als verraad aan de kerk', zegt Vroon-Najem, zelf sinds de jaren negentig moslim. 'Tegenwoordig zijn er andere redenen waarom mensen met argusogen naar bekeerlingen kijken. Vooral tot de islam bekeerde vrouwen krijgen te maken met vooroordelen. Dat ze zielig of onderdrukt zouden zijn, dat ze geen Nederlands zouden spreken of dat het moet van hun man.'

Maar die man speelt volgens de onderzoekster amper een rol. Bijna de helft van de vrouwen was vrijgezel en van degenen die wel een relatie met een moslim hadden, was er maar één bij wie het huwelijk de aanleiding van de bekering was. In sommige gevallen vindt de man het zelfs maar niks. Bekeerlingen zijn vaak strenger in de leer dan moslims van geboorte. Soms betekende het zelfs het einde van de relatie.

Naast vragen over de zin van het leven, zijn positieve sociale contacten met moslims een belangrijke reden om zich te bekeren. 'Vrouwen komen in aanraking met het geloof door een buurvrouw, klasgenoten, collega's of een echtgenoot. Hun beeld wordt genuanceerd, ze gaan vragen stellen.' Maar ook de grotere zichtbaarheid van moslims in de samenleving en de toenemende media-aandacht voor de islam zijn van invloed. 'Opvallend genoeg is juist de negatieve berichtgeving voor sommige vrouwen een reden zich te verdiepen in de islam, met de gedachte: is het allemaal echt zo erg?'

Moslim worden is eenvoudig. Je hoeft alleen de geloofsgetuigenis, de shahada, uit te spreken. Dat kan thuis, met of zonder getuigen. Toch duurt het bij de meeste vrouwen lang voor ze tot een getuigenis overgaan. Ze bestuderen de religie eerst uitgebreid - dat kan doordat er meer informatie over de islam in het Nederlands beschikbaar is. Ook gaan ze vaak al lange tijd naar de vrouwengroepen om met andere vrouwen te praten over hun vragen of twijfels.

'Mijn moeder zegt altijd, mijn dochter is Marokkaans geworden', vertelt een meisje. Dat haar moeder het zo noemt, lijkt voor haar geen probleem, maar het is wel een veelgehoorde klacht onder de vrouwen. 'Vaak wordt gedacht dat met de islam automatisch een andere cultuur, zoals de Marokkaanse, Surinaamse of Turkse, komt. Maar dat is onzin. De vrouwen van Nederlandse afkomst willen vaak gewoon om zes uur eten en dan een bordje stamppot met halalrookworst.'

Het dragen van de hoofddoek helpt niet mee bij de vooroordelen. 'Want met een hoofddoek, hoor je bij de allochtonen', zegt Vroon-Najem. 'En een allochtoon is geen koosnaampje.

In het Amsterdam Museum is t/m 27/7 de expositie Bekeerd: moslim worden, moslim zijn.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden