Moskou zet Assad alsnog onder druk

Rusland heeft zich dinsdag onder voorbehoud geschaard achter het vredesplan voor Syrië van de speciale VN-afgezant Kofi Annan. Hierdoor ontstaat voor het eerst zicht op een collectief signaal van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties aan de Syrische leider Bashar al-Assad.

MOSKOU - Moskou eist evenwel dat het plan 'niet als ultimatum' wordt gepresenteerd, maar als basis voor Annans verdere inspanningen om overeenstemming te bereiken 'tussen de regering en alle oppositiegroepen' over cruciale zaken als een wapenstilstand, humanitaire corridors, het begin van een politieke dialoog en betere toegang tot het land voor journalisten. Ook steunt Rusland Annans voorstel voor het sturen van een nieuwe waarnemersmissie naar Syrië.

Kofi Annan, voormalig secretaris-generaal van de VN, treedt sinds een maand op als speciale afgezant van de VN en de Arabische Liga. Hij ontmoette tweemaal de Syrische leider Assad en werkte aan - nog niet gepubliceerde - voorstellen om het geweld te beëindigen en een politieke dialoog te beginnen.

Frankrijk verspreidde dinsdag een ontwerpresolutie in de Veiligheidsraad die Annans inspanningen steunt, maar tevens dreigt met 'verdere maatregelen' als Syrië niet binnen zeven dagen positief reageert. De Verenigde Staten eisen dat om te beginnen Assads troepen 'als eerst verantwoordelijken' het geweld staken en pas daarna de oppositie.

Beide elementen zullen waarschijnlijk uit de resolutie geschrapt moeten worden om Rusland en China aan boord te krijgen. Niettemin lijkt Annans diplomatieke initiatief door Rusland te worden aangegrepen om zonder gezichtsverlies de druk op Assad te kunnen verhogen. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei gisteren in een interview met radiozender Kommersant FM dat de Syrische leiders een jaar geleden 'verkeerd reageerden op de eerste manifestaties van vreedzame protesten' en dat ze 'heel veel fouten begaan'.

Volgens Lavrov kan 'de vraag wie Syrië moet leiden in een overgangsperiode' alleen beantwoord worden in een dialoog tussen de regering en haar opponenten. Eisen dat Assad aftreedt voor het begin van zo'n dialoog noemde hij 'onrealistisch'. Rusland en China zijn tegen westerse pogingen om van buitenaf - al dan niet via de VN - een oplossing te 'dicteren'. China wil tevens de reputatieschade bij olieproducerende landen in het Midden-Oosten beperken. Volgens cijfers van de VN zijn in Syrië sinds het begin van de opstand, nu een jaar geleden, achtduizend doden gevallen.

Syrische rebellen, veelal lichtbewapende deserteurs uit het Syrische leger, moesten gisteren opnieuw buigen voor de materiële overmacht van regeringstroepen. Ze moesten hun posities opgeven in de oostelijke stad Deir al-Zor vanwege een zwaar offensief van Assads leger.

De rebellen zijn de afgelopen weken in de verdediging gedrukt door het regeringsleger, dat zware middelen inzet om hen uit steden en dorpen te verjagen. Tot de terugtrekking uit Deir al-Zor werd volgens een woordvoerder besloten 'om een slachtpartij onder burgers te voorkomen'.

Regeringstroepen beschoten gisteren ook de steden Hama, Homs en de nabijgelegen stad Rastan. Daarbij zijn ten minste tien mensen omgekomen, aldus bronnen binnen de oppositie.

De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) verklaarde dinsdag dat sommige rebellen zich schuldig maken aan ontvoering, marteling en executie van leden van de veiligheidstroepen, militieleden en Assad-getrouwe burgers.

'De wrede aanpak van de regering kan niet de schendingen (van mensenrechten, red.) door gewapende oppositiegroepen rechtvaardigen', zei Sarah Leah Whitson, directeur van HRW in het Midden-Oosten. Volgens de mensenrechtenorganisatie lijken veel van de groepen die zich schuldig maken aan deze praktijken geen deel uit te maken van een georganiseerde bevelstructuur.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden