Moskou: einde operatie Tsjetsjenië in zicht

Terwijl de gevluchte vijanden van de Tsjetsjeense president Ramzan Kadirov in het buitenland een voor een geliquideerd worden, heeft Moskou het startsein gegeven om de ‘antiterroristische operatie’ die er in 1999 begon, formeel te beëindigen....

Van onze correspondent Arnout Brouwers

Kadirov juicht een eventuele ‘normalisering’ van de status van zijn republiek toe. Maar uit de tegenstrijdige berichten de afgelopen dagen, valt op te maken dat de speciale diensten aarzelen het gezag in Tsjetsjenië helemaal aan de oud-rebel over te dragen.

Vrijdag zei de Russische president Medvedev dat het tijd is het speciale antiterreurregime te beëindigen. Dat werd in 1999 ingesteld, aan het begin van de Tweede Tsjetsjeense Oorlog, en voorziet behalve in de legering van veel troepen en wegversperringen ook in beperkingen voor de bewegingsvrijheid van de pers. De situatie is weer ‘normaal’, stelt Medvedev.

De oorlog zelf is al jaren afgelopen en door enorme geldinjecties vanuit Moskou zijn grote delen van de hoofdstad Grozny weer opgeknapt. Moskou heeft het Tsjetsjeense probleem op een klassieke manier opgelost – door een verbond te sluiten met een machtige factie oud-rebellen, de Kadirovs, die in ruil voor geld en minder bemoeienis, met harde hand orde op zaken hebben gesteld.

De republiek heeft nog altijd te kampen met een onbekend aantal islamitische rebellen, maar het merendeel van de 67 militanten die sinds begin dit jaar op de Kaukasus zijn gedood, opereerde niet in Tsjetsjenië, maar het naburige Ingoesjetië en Dagestan.

Ondertussen drukt de 32-jarige Kadirov (die na een tussenpauze het roer overnam van zijn vader, die in 2004 bij een bomaanslag omkwam) een steeds sterker islamitisch stempel op de republiek. Hij bouwde de grootste moskee van Rusland, laat vrouwen hoofddoeken dragen, beperkt de verkoop van alcohol en films, en dweept met het speciale islamitische karakter van zijn republiek.

Zo verdedigde hij onlangs de moord op zeven jonge vrouwen met een kogelschot door het hoofd. Hoewel de daders niet gepakt zijn, zei Kadirov dat de vrouwen een ‘losse moraal’ hadden en terecht gedood waren door hun families. Vrouwen zijn het eigendom van hun man, vindt Kadirov, die mannen ook aanspoort meerdere vrouwen te nemen – bij wet verboden in Rusland.

De terugtrekking van zo’n 20 duizend Russische troepen zou de militaire positie van Kadirov versterken. Vorig jaar al schakelde hij de laatste brigade uit die door een Tsjetsjeen werd geleid, maar niet loyaal was aan Kadirov maar aan Ruslands speciale diensten. De leider ervan, een van de gebroeders Jamadajev, werd beschuldigd en vluchtte. De ene broer, Roeslan, werd vorig jaar in Moskou geliquideerd, de tweede broer, Soelim, trof afgelopen zaterdag hetzelfde lot in Dubai. Een derde Tsjetsjeen, die kon getuigen over Kadirovs deelname aan martelingen, werd onlangs in Wenen doodgeschoten. Kadirov ontkent betrokkenheid.

Wanneer een deel van de federale troepen wordt teruggetrokken, blijft nog onzeker. Een lid van het nationale antiterrorismecomité dat hierover dinsdag sprak, zei tegen Interfax dat besloten was om zich nader te beraden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden