Update

Morsi wint verkiezing Egypte: 'de revolutie gaat door'

De Egyptische kiesraad heeft gisteren Mohammed Morsi uitgeroepen tot winnaar van de Egyptische presidentsverkiezingen. De kandidaat van de moslimbroeders heeft met 52 procent van de stemmen gewonnen van Ahmed Shafiq, voormalig premier onder Mubarak. Morsi zal op 1 juli worden beëdigd. Lees hier de gebeurtenissen van gisteren terug.

Feest in Egypte. Beeld ap

Grote vreugde bij de aanhangers van Morsi, groot verdriet bij die van Shafiq.

23.50 uur: Het grootste land van de Arabische wereld is vandaag op het nippertje ontsnapt aan een reprise van het militair regime, onder generaal Ahmed Shafiq. Maar met de verkiezing van Morsi begint het land aan een periode van een korzelig machtsevenwicht tussen de strijdkrachten en de Moslimbroederschap. Hier was vanavond laat op het Tahrirplein volstrekt niets te merken. Het feest ging een lange nacht in. Lees hier het verslag van onze verslaggever ter plaatse Rob Vreeken. Bekijk hier een fotoreeks van het feestgedruis in Egypte. Hiermee sluiten we dit liveblog af. Bedankt voor uw aandacht.

23.42 uur: Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken feliciteert Morsi met het winnen van de presidentsverkiezingen. De minister zegt de nieuwe president op zijn daden te zullen beoordelen. Volgens Rosenthal zal Mursi als president Egypte 'verder moeten leiden op de ingeslagen weg van democratische transitie'. Hierbij is het van belang dat de 'rechtstatelijkheid wordt versterkt, de straffeloosheid wordt tegengegaan en fundamentele mensenrechten, waaronder de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing, worden gewaarborgd', aldus de minister.

22.40 uur: De verliezende presidentskandidaat Ahmed Shafiq heeft Morsi gefeliciteerd. Shafiq wenst de nieuwe president succes bij zijn 'moeilijke missie', meldde staatspersbureau MENA.

22.00 uur:
Morsi geeft op dit moment een toespraak voor het Egyptische volk. De toespraak wordt uitgezonden via de staatstelevisie. In de eerste toespraak na zijn verkiezingszege herhaalde de moslimbroeder dat hij 'een president voor alle Egyptenaren' wil zijn. Morsi prees de 'martelaren' van de opstand en zei dat 'de revolutie doorgaat'. Volg hier de tweets van de correspondente van Al Jazeera hierover:

21.08 uur: Het Witte Huis noemt de verkiezing van Mohammed Morsi tot president van Egypte 'een mijlpaal in de overgang naar democratie'. Washington riep Morsi op 'een pijler van vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio' te zijn. Morsi vertegenwoordigt de conservatieve Moslim Broederschap. Het Witte Huis wil dat hij ook andere groepen de hand reikt en de rechten van vrouwen en religieuze minderheden, zoals de koptische christenen, respecteert.

19.40 uur:
Toch een reactie uit Israël. Israël accepteert de verkiezing van Morsi tot president van Egypte en verwacht met hem te kunnen samenwerken. Dat is 'in het belang van de twee volken en draagt bij aan stabiliteit in de regio', verklaarde het kantoor van premier Benjamin Netanyahu.

19.05 uur: De reactie van Geert Wilders op Twitter: 'Wat een dag pfff. Islamofascisme wint in Egypte de presidentsverkiezingen en dolgedraaide Duitse minister wil europese regering invoeren.'

18.50 uur:
Israël wil niet reageren op de overwinning van Morsi.
Morsi was lid van de Moslim Broederschap. De conservatieve beweging had eerder dit jaar ook al de parlementsverkiezingen gewonnen. Christelijke Egyptenaren en gematigde moslims vrezen daarom dat Egypte een strengislamitische staat wordt. Om ze tegemoet te komen, heeft Morsi direct na de overwinning zijn lidmaatschap opgezegd.

18.30 uur:
Terwijl aanhangers van Morsi claxonnerend door de straten van Caïro reden, was de stemming oOnder de aanhangers van Shafiq volkomen anders. Mensen huilden, schreeuwden en hielden hun hoofd tussen hun handen. 'Het is een verdrietige dag voor Egypte, ik geloof niet dat Morsi echt heeft gewonnen. Het is triest dat deze man en zijn groep Egypte zullen vertegenwoordigen', zei een aanhanger.

17.40 uur:
Palestijnen in de Gazastrook vieren feest, nu Morsi is uitgeroepen tot president in hun buurland. Ze schoten uit vreugde in de lucht. Hamasbestuurder Mahmoud Zahar sprak van 'een historisch moment en een nieuw tijdperk in de geschiedenis van Egypte'. Morsi is erg kritisch over Israël. De verdreven Hosni Mubarak was juist een bondgenoot van de Joodse staat. Mubarak hield de grenzen naar de Gazastrook gesloten, waardoor de Palestijnen goederen alleen via tunnels konden importeren. Egypte is momenteel het enige Arabische land dat de staat Israël erkent.

17.20 uur:
Ikhwanweb, het officiële Engelstalige Twitteraccount van het Moslim Broederschap, twittert: 'Er is nieuw tijdperk aangebroken in Egypte en de Arabische wereld. Terwijl Egyptenaren hun vrijheid vieren, willen wij een speciaal eerbetoon brengen aan de martelaren van de grote Egyptische revolutie. Hun bloedvergieten was niet tevergeefs. Dit is een grote overwinning voor de revolutionairen, maar de strijd voor democatie en rechtvaardigheid is nog niet voorbij. Bedankt aan alle Egyptenaren, aan iedereen die voor Morsi heeft gestemd, en aan wie dat niet heeft gedaan. Het is nu tijd voor eenheid en hard werken aan de uitdagingen die we nog zullen krijgen.'

17.00 uur: De uitslag is reeds een half uur bekend, dus de eerste reacties komen binnen.

Volgens Mary Fitzgerald, correspondente voor de Irish Times in Libië, wordt er in de Libische hoofdstad Benghazi enthousiast gereageerd op de verkiezingsuitslag. 'Velen hier juichen om de overwinning van Morsi. Een man zei: 'Shafiq was een vriend van Kaddafi, ze zouden hem nooit vertrouwen'.

Aanhangers van Morsi vieren feest. Beeld ap
Aanhangers van Morsi vieren feest. Beeld getty
Beeld ap

16.30 uur: Kiesraad: Mohammed Morsi wint presidentsverkiezingen met circa 52 procent van de stemmen.

De menigte op Tahrirplein ontploft in gejuich als de kiesraad voorleest dat Shafiq 48 procent van de stemmen heeft gekregen: Morsi heeft gewonnen. Shafiq kreeg 12,3 miljoen stemmen, Morsi 13,2 miljoen.

Tienduizenden mensen juichen: Allah hu akbar! God is groot! Ze zwaaien met vlaggen en steken vuurwerk af. De ontlading is enorm.

16.10 uur: Kiesraad behandelt alle geëvalueerde klachten rond verkiezingen

De toespraak wordt gehouden door Farouk Sultan, voorzitter van de Egyptische kiescommissie. Sultan was ook voorzitter van de commissie in 2010 toen Mubarak nog aan de macht was. De verkiezingen verliepen toen alles behalve rechtmatig.

Tot op individuele stemmen leest Sultan voor wat de klachten waren, van welke regio, behandeld door welk subcomitee, en wat het gevolg was voor de stemmen voor Morsi en Shafiq. In sommige regio's gaat het over honderden stemmen, in anderen over 'twee voor Morsi, zeven voor Shafiq'. Met een electoraat van circa 50 miljoen mensen, kan deze monoloog nog lang duren.

16.00 uur: Kiesraad geeft uitleg over misstanden bij verkiezingen
Volgens de commissie zijn er stemmen uitgebracht op naam van overleden mensen en hebben mensen dubbel gestemd.

De kiesraad legt nu uit hoe tewerk is gegaan bij het evalueren van de verkiezing.

15.53 uur: De commissie verweert zich tegen 'leugenachtige campagnes'

De mensen op Tahrirplein luisteren in stilte en met strenge gezichten naar de toespraak van de kiesraad.

'De commissie volgde de moeilijke weg. De commissie verbaasde zich over hen die veel spraken over fraude. De verwijten zijn niet waar. De commissie neemt geen aanstoot aan die leugens, maar handelt in lijn met de regels en de grondwet.'

15.45 uur: Farouk Sultan, voorzitter van de kiesraad, leest verklaring voor

'Het is de dag waarop we onze vruchten plukken. De spanning is een reflectie van de atmosfeer waarin de kiesraad heeft gewerkt sinds februari. We hebben sinds het begin scepsis tegengekomen, twijfels over de commissie en over het electorale proces. Sommigen vertellen leugens in de media en de kranten, ze zijn een systematische leugenachtige campagne tegen de commissie begonnen.'

'De commissie deed haar werk gebaseerd op een diep vertrouwen in Allah en het vertrouwen van het Egyptische volk.'

'De commissie was geduldig en zelfverzekerd dat de eigen beslissing goed en rechtmatig zal zijn.'

15.35 uur: Mensen bidden tijdens het wachten

In afwachting van de bekendmaking van de uitslag van de presidentsverkiezingen wordt er gebeden door de duizenden Morsi-aanhangers op het Tahrirplein.

Mohammed Morsi van de Moslim Broederschap wordt de nieuwe president van Egypte. Beeld anp
Aanhangers van Mursi bidden. Beeld epa

15.20 uur 'Het volk heeft gekozen, Morsi is president!'
Correspondent Rob Vreeken sms-t vanaf het Tahrirplein: Leuzen: 'Het volk heeft gesproken, Morsi is president!' En 'Revolutie op het plein en in het parlement!' En: 'Tot hier en niet verder!'

Onder de scanderende Morsi-supporters bevinden zich ook groepjes van de 6 aprilbeweging, meldt Vreeken. 6 april is de jongerenbeweging die via facebook een belangrijke rol speelde in de opstand tegen Mubarak. Ook liberalen en salafisten hebben zich aangesloten bij de aanhang van de Moslimbroeders. Mogelijk meer nog dan hun steun voor Morsi, betuigen zij hun oppositie tegen oud-premier Shafiq.

Het is warm en druk. Vreeken: 'Jongens sproeien flessen water leeg over hoofden en gezichten van de mensen op het plein.'

15.10 uur 'De uitslag komt om 15.00 uur Arabische tijd'

De kiesraad zei gisteren de uitslag vandaag om 15.00 uur bekend te maken. Het is inmiddels zover, het Tahrirplein houdt de adem in. Op Twitter komen tientallen grappen binnen over 'Arabische tijd' en ambtenaren die het verschil am en pm niet zouden kennen.

14.55 uur 'Wat gebeurt er als Morsi niet wint?'

BBC-verslaggeefster Lyse Doucet deelt een foto op Twitter van bomvol Tahrirplein met mensen die scanderen: 'Morsi, Morsi!'. 'Wat gebeurt er als hij niet wint?', vraagt ze zich af.

'Morsi! Morsi!' Beeld @bbclysedoucet

14.50 uur: 'Drukte op Tahrirpein, maar geen onrusten'
Volkskrantverslaggever Rob Vreeken is op het Tahrirplein, hij spreekt van een vooralsnog 'rustige situatie'. Over de telefoon klinkt een hels lawaai. 'Dat zijn de gebruikelijke spreekkoren. Mensen zijn in afwachting.' Het is kort voor 15.00 uur. Hij bevindt zich in een koffiehuis aan de rand van het plein waar de tv's al aanstaan voor de bekendmaking van de kiesraad.

14.20 uur: Egyptenaren gaan massaal naar huis
Wederom een update op basis van Twitterberichten. Twitteraars in Caïro melden dat mensen zich haasten om thuis te komen voordat om 15.00 uur de kiesraad met zijn boodschap komt. 'Overheidsgebouwen sluiten vroeg, mensen snellen naar huis, de straten lopen leeg, politie en leger alert', bericht @mloftyamnesty, Mohamed Lotfy, een Egyptische onderzoeker van Amnesty International.

13.00 uur: Twitteraars spotten met kleinere demonstratie van Shafiq-aanhangers

Op Twitter wordt massaal het protest op het Tahrirplein gesteund, waar de aanhangers van Mohammed Morsi zich hebben verzameld. De demonstratie in Nasr City van de Ahmed Shafiq-aanhangers zou vele malen kleiner zijn. Ook Egyptische tv-journalisten laten hun minachting blijken voor het kleinere protest: 'Subjectieve tv-presentator vol afschuw: we krijgen instructies verslag te doen van Nasr Cit', twittert @cairo67unedited.

Andere twitteraars berichten dat helikopters surveilleren boven de stad.

De Japanner Yoshifumi Murakami (@Midogonpapa) is op bezoek in Egypte en is op Foursquare ingechekt op het Tahrirplein, hij mag zich in Foursquare 'mayer' van Tahrir noemen. Hij postte de volgende foto:

Het Tahrirplein om 10.50 uur vanochtend Beeld @Midogonpapa

12.40 uur Een vol Tahrirplein wacht in spanning af
Egyptische twitteraar @Bazramit meldt vanochtend vroeg dat het Tahrirplein is volgebouwd met tenten en nieuwe van backstenen gemaakte wc's.

Een vol tahrirplein, vannacht 1.40 uur Beeld @Bazramit

11.30 uur: Egyptisch leger in staat van alertheid
De Egyptische autoriteiten hebben extra veiligheidstroepen naar Caïro gestuurd en de politie opdracht gegeven 'stevig op te treden' als de wet wordt overtreden. Later vandaag wordt de uitslag van de presidentsverkiezingen bekendgemaakt.

De agenten en militairen patrouilleren door de straten van de Egyptische hoofdstad en zijn bij belangrijke overheidsgebouwen gepositioneerd.
Veel Egyptenaren kijken met argusogen uit naar de uitslag, die lang op zich heeft laten wachten. Onmiddellijk na de verkiezingen eiste Mohammed Morsi, de kandidaat van de Moslimbroederschap, de overwinning op. Zijn rivaal Ahmed Shafiq, die geldt als de favoriet van het leger, vecht die bewering aan en beschouwt zichzelf als de winnaar.

Beide kandidaten hebben hun aanhangers opgeroepen de straat op te gaan en er wordt gevreesd voor een geweldsuitbarsting zodra de uitslag bekend is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.