'Morsi moet volk van Tahrirplein jagen'

Terwijl het Tahrirplein nog bijkomt van het feest, vergroot de islamist Mohammed Morsi meteen al zijn presidentieel statuur, zoekend naar steun van seculiere politici.

CAÏRO - Nieuw op het internet: de Morsi Meter. Een onbekende groep activisten verwelkomt Mohammed Morsi met een website, een Twitteraccount en een Facebookpagina, om in de gaten te houden of Egyptes nieuwe president zijn verkiezingsbeloften gestand zal doen.

Maandagavond om 22.00 uur hadden al 37.426 mensen de optie Agabeny- Arabisch voor: 'Vind ik leuk' - aangevinkt op de Morsi Meter Facebookpagina. Via morsimeter.com zal de eerste islamistische president van Egypte worden gecontroleerd op 64 zaken die hij zijn land in het vooruitzicht heeft gesteld.

Aan een ervan, het land een 'inclusieve' regering geven, begon de 60-jarige ingenieur meteen te werken, op de dag nadat hij was uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen en zijn aanhang tot in de nacht had feestgevierd rond het Tahrirplein.

Volgens woordvoerders van de Moslimbroederschap is al gepraat met een reeks personen uit een breed politiek spectrum. Een van hen zou Mohammed ElBaradei zijn, een seculier politicus en oud-hoofd van het VN-atoombureau. Hij wordt genoemd als mogelijk premier in Morsi's regering. Morsi heeft eerder gezegd dat zijn premier geen Moslimbroeder zal zijn. Ook heeft hij beloofd christenen en vrouwen op te nemen in zijn kernteam. Gebeurt dat inderdaad allemaal, dan kan het nieuwe staatshoofd snel een deel van de zorgen wegnemen over de intenties van de islamisten.

Ook internationaal is dat aan de orde. De nieuwe president zei zondag in zijn eerste toespraak 'alle internationale verdragen' te zullen handhaven, een verwijzing naar het vredesverdrag met Israël. De Israëlische premier Netanyahu liet weten het resultaat van het democratisch proces in Egypte te 'respecteren'.

Hartelijker was de reactie van de Amerikaanse president Obama. Die belde Morsi maandag om hem te feliciteren en steun aan te bieden in de overgang naar democratie.

Zo verhoogde de man die nog vorig jaar tijdens de volksopstand enige tijd gevangen zat, binnen 24 uur zijn presidentieel statuur. Samen met zijn echtgenote kreeg Morsi een rondleiding door zijn ambtswoning, een vorstelijk pand waar voorheen de familie Mubarak resideerde.

Vervolgens ging hij naar het ministerie van Defensie om te praten met veldmaarschalk Hussein Tantawi, hoofd van de Hoge Raad van de Strijdkrachten (SCAF). Waar dat gesprek over ging, laat zich raden. Het leger en de Moslimbroederschap moeten snel afspraken maken over een reeks dringende kwesties: de bevoegdheden van de president versus die van de SCAF, de procedure voor het opstellen van een grondwet, het karakter van Morsi's kabinet. Ook de wijze van ambtsaanvaarding - waar en wanneer - is een gevoelig punt.

Hamdy Hassan, hoogleraar politicologie aan Cairo University, vindt 'vogelverschrikker' een adequate omschrijving voor Morsi's beperkte rol. 'Hij moet de revolutionairen van het Tahrirplein jagen.' Over de bedoelingen van de generaals maakt Hassan zich geen illusie: 'Ze hebben een postmoderne staatsgreep gepleegd, geraffineerder dan gebruikelijk.'

Zijn collega Abdallah Schleifer van de American University in Caïro verbaast het dat de militairen hebben toegestemd in de komst van een Moslimbroeder als president. Volgens hem was vorige week maandag al duidelijk dat Morsi met 51,7 procent van de stemmen had gewonnen. 'Ook de kranten Al Ahram en Al-Masry Al-Youm, die de Moslimbroederschap bepaald niet goed gezind zijn, brachten dat als feit.'

Kennelijk heeft de SCAF een week lang de optie achter de hand gehouden Shafiq aan te wijzen als winnaar, ook al was hij dat niet. Volgens Schleifer waren mensen in het Shafiq-kamp er zondag tot kort voor de bekendmaking van de uitslag nog - met reden - van overtuigd dat hun kandidaat het zou worden. 'De grote vraag voor mij is: waarom zijn de generaals van gedachten veranderd?'

Het resultaat daarvan maakt Hassan 'niet totaal' pessimistisch. 'De wil van het volk is een factor geworden in het politieke landschap. Er is hoop dat de farao's niet terugkeren. De president is nu een gewoon mens, geen heilige meer. Op Facebook worden over hem en zijn vrouw grappen gemaakt. Dat is gezond. Misschien dat we over vijf of tien jaar een democratische cultuur hebben.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden