Moreel correct op tv

Benepen moralisme waart rond op televisie...

Sietse van der Hoek

Het afzichtelijkst in de verschijning van Willibrord Frequin en companen van de lynch-tv. Deze week achtervolgde dat SBS 6-hoofd met draaiende camera een macrobioot over straat, luidkeels roepend: 'Waarom heeft u die mensen de dood ingedreven?'

Klein moralisme is inherent aan populistische programma's en media, lees ook De Telegraaf. Toenemende concurrentie op de commerciële televisiemarkt resulteert in toenemend populisme en moralisme van de grootste gemene deler.

Een intrigerende vraag is die naar de mate van invloed die de tv heeft uitgeoefend en nog uitoefent op de formalisering en verstrakking van het normen-en-waarden-complex. Te denken valt aan de overheersing van Amerikaanse series op tv. Die, of ze nu van het komische of dramatische genre zijn, nagenoeg altijd op de een of andere manier de moraliteit van Het kleine huis op de prairie verspreiden.

Te denken valt aan de zogenoemde real life-soaps. Opeenvolgingen van (gemanipuleerde) inkijkjes en uitsneden uit de dagelijkse praktijk van politie, ambulancediensten, douane en andere instituties, die vanzelfsprekend jezusachtig van aard zijn want hulpverlenend, of de orde handhavend en bewakend tegen verstoringen uit de duisternis.

Te denken valt aan de studio programma's. Waarbij een gast uit het nieuws, een deskundige Clavan of bussen vol publiek uiteindelijk altijd gevraagd wordt wat ze van iets vinden, naar een moreel oordeel. Niet alleen bij de exhibitionistische shows van Oprah Winfrey en Catherine Keyl of Het Lagerhuis. Ook in NOVA, bij Barend en Van Dorp en Barend en Witteman komt puntje bij paaltje altijd de dominee aan het woord. En kijk eens hoe Fons de Poel moreel correct kijkt en zit als hij voor Netwerk de wereld inquisiteert.

De tv-studio is een versimpelende abstractie van de onvatbare werkelijkheid.

Paul Witteman gisteravond in B & W over vrouwenbesnijdenis. Voortreffeljk concreet vertellend met een Somalische Abdi Dahir ging het tot vlak voor het eind. Toen verhief Witteman zijn morele stem: 'Besnijdsters van ginds komen hier en leggen meisjes op de keukentafel. Meneer Dittrich van D66 in de Kamer, u hoort net dat het duizenden keren gebeurt, maar het is verboden!' Die zei: 'Ja, het is een schandvlek.'

Maar waarom is het, waarom doen ouders dat hun dochters aan? Om dat te willen weten moet televisie de studio uit en de straat op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden