Commentaar

Moratorium op visvangst in het Noordpoolgebied: goed nieuws voor de ijsbeer

Commentaar

Internationale samenwerking wint het van rivaliteit in afspraken over visvangst in het Noordpoolgebied.

Vissers in de Barentszzee Foto reuters

De Noord- en Zuidpool zijn de afgelopen tien jaar vooral in het nieuws gekomen vanwege bedreigende ontwikkelingen: het smelten van de ijskappen en - wat de Noordpool betreft - de risico's van hernieuwde geopolitieke rivaliteit en de dreigende ontginning van delfstoffen die door de opwarming van de aarde mogelijk wordt. De ijsbeer is, waarschijnlijk buiten zijn weten om, verworden tot symbool van mondiale angst over wat onze wereld nog te wachten staat.

En inderdaad, aan verontrustende ontwikkelingen geen gebrek. Zo hebben bijna alle Noordpoolstaten, mede met het oog op de bodemschatten aldaar, vergaande territoriale claims ingediend, die met elkaar botsen. Rusland is bezig een moderne vloot van nucleaire ijsbrekers te bouwen en (her)opent militaire faciliteiten waarmee het zijn claims kracht wil bijzetten.

Niettemin zijn de poolgebieden historisch gezien juist de plekken waarover de gemoederen het minst snel verhit raken en waar samenwerking het op verrassende momenten wint van rivaliteit. Dat was in 1959 al zo, toen op het hoogtepunt van de Koude Oorlog twaalf landen (met inbegrip van de VS en de Sovjet-Unie) een verdrag sloten over gezamenlijk, vreedzaam beheer van de Zuidpool en een verbod aldaar op 'alle militaire activiteiten'.

En dat is nu weer zo, zij het op kleinere schaal, nu de Noordpoolstaten en andere betrokken landen het eens zijn geworden over een moratorium op de visvangst in de steeds vaker ijsvrije wateren van het centrale Noordpoolgebied (buiten de 'exclusieve economische zones' van de Noordpoolstaten). In het gebied was visvangst tot voor kort niet mogelijk, maar nu wel - al gebeurt het nog niet.

Oud-presidwent van de VS Barack Obama vangt een visje in het noorden van Alaska Foto reuters

Het akkoord, dat nog ondertekend en geratificeerd moet worden door de tien deelnemende partijen (waaronder de EU), gebiedt een moratorium voor 16 jaar, dat daarna automatisch verlengd wordt met steeds vijf jaar - tot alle partijen het eens zijn over hoe er eventueel wel duurzaam gevist kan worden. Ondertussen krijgen wetenschappers de gelegenheid de ecologie van het gebied beter te bestuderen.

Goed nieuws dus, over het Noordpoolgebied - en uitstekend nieuws voor de ijsbeer.