NIEUWSBOLIVIA

Morales wordt bij zijn triomfantelijke terugkeer in Bolivia niet onthaald door zijn opvolger

Zijn aanhangers juichten Evo Morales, de voormalige president van Bolivia, toe bij zijn terugkeer in zijn vaderland, een jaar nadat hij was verdreven. President Luis Arce, Morales’ opvolger, gaf niet thuis. In zijn regering is geen plek voor Morales.

De voormalige president van Bolivia Evo Morales begroet aanhangers in Rio Mulato. Een dag eerder keerde Morales na een jaar terug uit ballingschap in Argentinië. Beeld EPA
De voormalige president van Bolivia Evo Morales begroet aanhangers in Rio Mulato. Een dag eerder keerde Morales na een jaar terug uit ballingschap in Argentinië.Beeld EPA

Wanneer de voormalige Boliviaanse president Evo Morales woensdag met zijn gevolg het plaatsje Chimoré binnenrijdt in zijn thuisbasis El Trópico, regio van cocaboeren, ziet hij langs de weg grote vergeelde borden met zijn hoofd erop: hier investeert uw president in jullie infrastructuur. ‘Evo cumple’, Evo krijgt het voor elkaar.

Na een triomftocht van drie dagen belandt de ex-president in het warmste bad van alle: zijn Trópico, de tropische heuvels tussen hoogvlakte en laagland waar hij als leider van de cocaboeren zijn politieke opmars begon voordat hij landelijke macht verwierf. Zijn oude billboards vertellen hem nu: Evo flikt het weer.

Precies een jaar geleden twitterde Morales vanuit datzelfde El Trópico een foto van zichzelf liggend op een stenen vloer onder een soort tent van gespannen lakens. Een dag eerder had hij halsoverkop het presidentiële paleis in La Paz verlaten nadat het leger hem dwingend de ‘suggestie’ had gedaan om op te stappen.

‘Zo was mijn eerste nacht na de staatsgreep’, schreef hij. Een slim plaatje: de verdreven president van het volk slaapt op de grond. Kort daarop vertrok hij naar Mexico en vervolgens naar Argentinië waar hij tot afgelopen week verbleef.

Eerste inheemse president

Bolivia’s eerste inheemse president bereikte een jaar geleden zijn voorlopige houdbaarheidsdatum. Na drie termijnen en veertien jaar aan de macht was zijn populariteit tanende en de weerstand tegen zijn presidentschap groter dan ooit. Zijn bokkensprongen voedden de onvrede. In 2016 stemde een krappe meerderheid in een door hem uitgeschreven referendum tegen zijn deelname aan volgende verkiezingen.

In oktober 2019 stond hij toch weer op het stembiljet. Na een rommelig verlopen telproces bleek hij net genoeg stemmen te hebben gehaald om zijn belangrijkste rivaal de benodigde 10 procentpunt voor te blijven. ‘Fraude!’, riepen rechtse tegenstanders en gingen de straat op.

Maandag stak Morales vanuit Argentinië de grens over om zich drie dagen onder te dompelen in zijn gelijk. Langs de strategisch gekozen route wachtten zijn mensen hem op en scandeerden zijn naam. Met gekleurde poncho om de schouders bezong hij op elke tussenstop de wilskracht van het inheemse Bolivia, het Bolivia van boeren en mijnwerkers dat in minder dan een jaar tijd opnieuw het kapitalisme en het imperialisme had verdreven.

Net buiten zijn blikveld, voorbij de juichende menigtes, begon deze week een ander Bolivia aan een nieuwe tijd. Afgelopen zondag werd Luis Arce ingezworen als nieuwe president. Arce won tijdens verkiezingen drie weken geleden als opvolger van Morales een overtuigende 55 procent van de stemmen.

Bij vlagen gewelddadig jaar

Een ruime helft van de Bolivianen keerde terug naar de MAS, de Beweging naar Socialisme, na een gespannen en bij vlagen gewelddadig jaar onder een rechtse interim-regering. Maar ze stemden op een MAS zonder Morales, een MAS dat in de campagne angstvallig afstand had gehouden van de vanuit Argentinië twitterende en polariserende ex-president.

In het nieuwe Bolivia dat Arce bijeen moet zien te houden is Morales een complicerende factor. Het is veelzeggend dat de Argentijnse president Alberto Fernández de ex-president afzette bij de grens, maar Arce hem niet opwachtte aan de Boliviaanse kant. In zijn regering is geen plek voor Morales, zei Arce eerder.

De vorige president houdt zich voorlopig aan de impliciete afspraak om niet in de weg te lopen: hij heeft gezegd opnieuw leiding te willen geven aan sociale bewegingen in El Trópico, ogenschijnlijk een rol in de coulissen.

De vraag is hoelang de man die hoopte tot minstens 2025 president te zijn dat volhoudt. Op Twitter doet hij verslag van zijn feestelijke onthaal, de filmpjes eindigen met de boodschap: ‘Evo es pueblo’, Evo is het volk.

Met kandidaat Camacho hopen op een Christelijk Bolivia
In de overwegend rechtse stad Santa Cruz laaide een jaar geleden het protest op tegen president Morales. Daags voor de verkiezingen kwamen inwoners bijeen voor het laatste campagne-event van hun ‘Macho’ Camacho. Lees hier de reportage: Luis Fernando Camacho knielt op het dak van de vrachtwagencabine en kijkt omhoog naar het beeld van Christus. ‘God zal in Bolivia regeren! En Bolivia zal van de Bolivianen zijn!’

Bolivianen keren na rechts jaar terug bij de MAS
‘Als niet Evo, wie dan?’ De tekst staat in sierlijke letters op de muur van een overdekt sportveld in de plaats Chimoré, centrum van El Trópico, het rurale hart van Evo Morales’ Beweging naar Socialisme (MAS). Zondag gaven Bolivianen in verrassend vreedzame verkiezingen het antwoord: Morales’ opvolger Luis Arce (57) mag het land leiden. Lees hier de reportage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden